[b]Rz: W czwartek święto Trzech Króli. W tym roku dzień wolny od pracy. Po raz pierwszy od 50 lat. Dlaczego wcześniej zostało zniesione?[/b]
[b]Prof. Jan Żaryn:[/b] Wynikało to z szerszego planu ekipy Władysława Gomułki, który realizowano w latach 1958 – 1961. Jego celem była laicyzacja przestrzeni publicznej w PRL. Dlatego na przykład rozpoczęto akcję znoszenia krzyży w szkołach i szpitalach połączoną z likwidacją szpitalnych kaplic. W lipcu 1961 roku wyrugowano też lekcje religii. Trzeba jednak pamiętać, że już wcześniej – w czasach stalinowskich – uniemożliwiono Polakom obchodzenie wielu świąt.
[b]Na przykład jakich?[/b]
W wyniku reformy kalendarza na początku lat 50. zniknęły choćby takie święta jak Matki Bożej Gromnicznej czy Piotra i Pawła. 3 maja 1947 roku przy użyciu metod represyjnych zniesiono także to święto. Zabroniono organizowania tego dnia manifestacji, UB pilnowała, by ludzie nie zwalniali się z pracy.
[b]Co komuniści dali w zamian?[/b]
Zamiast kalendarza chrześcijańskiego wprowadzono rytuały i święta laickie, a później sowieckie, np. rocznicę rewolucji październikowej czy obchody urodzin Stalina w grudniu 1949 roku. Świętować musiały wszystkie instytucje: od przedszkoli po zakłady pracy.
[b]Dlaczego tak długo trwało przywrócenie święta Trzech Króli?[/b]
W 1989 roku Kościół katolicki został poddany presji medialno-propagandowej. Żądano od niego samoograniczenia jego rzekomych żądań i niesłusznych przywilejów. Ta presja spowodowała selekcję postulatów Kościoła. Za najistotniejsze uznano powrót religii do szkół i próbę odblokowania spraw związanych z kradzieżą mienia kościelnego w epoce komunistycznej. Zaniedbano przez to inne sprawy, m.in. przywrócenie święta Trzech Króli.
[b] Czy to nie dziwne, skoro święto to jest obchodzone m.in. w Niemczech, Grecji, Hiszpanii, Włoszech, Austrii, Szwecji czy Finlandii?[/b]
Święto Trzech Króli nie jest tradycją polską, lecz chrześcijańską, i w wielu krajach obchodzi się je stale lub z przerwami. Tak było w przypadku Włoch.
[i]—rozmawiała Monika Gębala[/i]
