Jest to inicjatywa, której celem jest popularyzacja wiedzy na temat przeszłości oraz teraźniejszości Polaków za wschodnimi granicami kraju.

- W przygotowywaniu wydania teki edukacyjnej postanowiliśmy skupić się na historycznych przyczynach obecności Polaków na Wschodzie, a także ich zamierzonym lub wymuszonym udziale w kolonizacji Syberii. Ważne dla nas było, aby uczniowie poznali polityczne i ekonomiczne motywy migracji Polaków na Wschód – nie tylko najczęściej przywoływaną, martyrologiczną historię deportacji sowieckiej z czasów II wojny światowej, ale również wczesne zsyłki Polaków z XVI i XVII wieku oraz ich dobrowolne przemieszczanie się na tereny wschodnie w poszukiwaniu pracy, rozwijających karierę zawodową, prowadzących badania czy ekspedycje naukowe – tłumaczy dr hab. Kinga Gajda z Uniwersytetu Jagiellońskiego, autorka materiałów przygotowanych dla szkół.

- Tym razem koncentrujemy się na nieco innych aspektach obecności Polaków na Wschodzie, niż w poprzednich latach. Mamy jednak nadzieję, że dzięki wsparciu Gdańskich Autobusów i Tramwajów, które są partnerem strategicznym projektu, uda nam się ponownie zainteresować młodych ludzi losami naszych rodaków zza wschodniej granicy. Musimy mieć świadomość, że oni nie potrzebują naszego współczucia czy litości – chcą czuć się częścią wspólnoty i wiedzieć, że o nich pamiętamy – dodaje Jakub Kajmowicz, koordynator projektu.

Do dyspozycji nauczycieli oddany został materiał składający się z pięciu scenariuszy lekcyjnych oraz pomocy dydaktycznych. - Pozwoli on uczniom zrozumieć, w jaki sposób wydarzenia historyczne czy polityczne decyzje zmieniają indywidualne losy. W tym celu historię staraliśmy się ukazać przez pryzmat ludzkich doświadczeń, a czasem i z perspektywy jednostki. Scenariusze zostały pomyślane w taki sposób, aby nauczyciel mógł zrealizować tylko jeden z nich lub wszystkie. A także tak, aby mógł się nimi posłużyć nie tylko historyk, ale również polonista, nauczyciel wiedzy o społeczeństwie czy wiedzy o kulturze – dodaje dr hab. Kinga Gajda.

Wydanie tych materiałów zostało poprzedzone wyjazdem edukacyjnym do Lwowa nauczycieli, którzy realizują projekt „Polacy na Wschodzie - nasze zobowiązanie". Celem było przygotowanie nauczycieli biorących udział w projekcie do efektywnego wykorzystywania materiałów edukacyjnych. Za ich opracowanie odpowiadali doświadczeni edukatorzy, posiadający oprócz przygotowania metodologicznego, pogłębioną wiedzę na temat historii oraz teraźniejszości tytułowych „Polaków na Wschodzie".

Podczas wyjazdu uczestnicy spotkali się z Polakami mieszkającymi na Ukrainie. Byli wśród nich m.in. Rafał Kocot (Konsul RP we Lwowie, kierownik Wydziału Polonii Konsulatu Generalnego RP we Lwowie), Natalia Rudczyk (wicekonsul), Łucja Kowalska (dyrektor szkoły podstawowej im. Marii Konopnickiej we Lwowie), Joanna Kula (przedstawicielka harcerstwa polskiego na Ukrainie), Mieczysław Malawski (profesor Lwowskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz prezes Lwowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych) oraz Krzysztof Rumiński (Polskie Towarzystwo Opieki nad Grobami Wojskowymi we Lwowie). Uczestnicy wysłuchali również wykładów m.in. prof. Kingi Gajdy z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, prof. Pawła Kowala z Polskiej Akademii Nauk oraz Macieja Zaniewicza z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Partnerem projektu są Gdańskie Autobusy i Tramwaje. Honorowy patronat objęła  Aleksandra Dulkiewicz prezydent Miasta Gdańska. Organizatorami była: Fundacja Edukacja, Zdrowie Rozwój oraz Fundacja Energia dla Europy.