Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są koszty branżowych przywilejów emerytalno-rentowych i jakie grupy zawodowe z nich korzystają?
- Jaka jest różnica w kosztach przywilejów emerytalnych na przestrzeni ostatnich lat?
- Jakie są źródła finansowania świadczeń emerytalnych dla różnych grup zawodowych?
- Jakie są różnice w przeciętnych świadczeniach emerytalnych pomiędzy ZUS, KRUS i służbami mundurowymi?
Prawie 55 mld zł kosztowały w ub.r. branżowe przywileje emerytalno–rentowe. Tyle z budżetu przeznaczono na świadczenia dla rolników, służb mundurowych oraz sędziów i prokuratorów w stanie spoczynku. To po 2200 zł na każdego podatnika PIT.
54,97 mld zł wydano w ub.r. z budżetu na emerytury i renty służb mundurowych, sędziów, prokuratorów i rolników. Rok wcześniej było to ponad 7 mld zł mniej, a trzy lata temu o niespełna 15 mld zł mniej – wynika z najnowszych danych GUS oraz z informacji NIK o wykonaniu budżetu za zeszły rok.
Czytaj więcej
Prawie 100 mld zł wydano w zeszłym roku na emerytury i renty z budżetu państwa. Każdy pracujący zapłacił przeciętnie – oprócz swoich składek – pona...
Gdyby prawie 55 mld zł podzielić przez liczbę pracujących (to oni płacą podatek PIT), to okazałoby się, że na emerytalne przywileje branżowe każdy podatnik PIT zapłacił w ub.r. ponad 2,2 tys. zł. Ponieważ równocześnie z budżetu państwa przekazano prawie 67 mld zł dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i Funduszu Emerytur Pomostowych, z którego wypłacane są między innymi emerytury i renty dla byłych pracowników i przedsiębiorców (wśród innych świadczeń ubezpieczeniowych), to na każdego pracującego przypadła średnia „zrzutka” w wysokości niespełna 5 tys. zł w ciągu roku na emerytury i renty innych, zapłacone poza składkami na przyszłe świadczenia, które płacimy od zarobków.
Skąd się wzięły branżowe przywileje emerytalne?
Większość z ponad 9,38 mln zeszłorocznych emerytów i rencistów płaciła składki ubezpieczeniowe w czasie, w którym pracowała. Pracujący i przedsiębiorcy płacą na swoją przyszłą emeryturę i ewentualną rentę co miesiąc składki ubezpieczeniowe. Z pensji pracownika i z pieniędzy, jakie na jego wynagrodzenie przeznacza pracodawca, co miesiąc przekazywanych jest prawie 27 proc. całkowitego wynagrodzenia na świadczenia emerytalno–rentowe.
Czytaj więcej
Dwa filary zamiast trzech, wybór momentu przejścia na emeryturę i poszerzenie bazy uczestników systemu emerytalnego. Zapytaliśmy ekonomistów, co o...
Jednak są grupy zawodowe, które takich danin nie płacą. W szczątkowej kwocie (w porównaniu do wysokości świadczeń) opłacają je rolnicy indywidualni, a w ogóle nie płacą ich służby mundurowe, sędziowie i prokuratorzy w stanie spoczynku. W zeszłym roku takich osób było przeciętnie w każdym miesiącu ponad 1,38 mln. Najwięcej to ubezpieczeni emerytowani i renciści z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Rolniczego – prawie 969 tys. osób.
MSWiA wypłacało prawie 223 tys. świadczeń, MON – ponad 158 tys., a resort sprawiedliwości – ponad 38 tys. Te trzy ministerstwa wypłaciły w sumie 30,25 mld zł z tytułu świadczeń emerytalno–rentowych służb mundurowych oraz sędziów i prokuratorów w stanie spoczynku w zeszłym roku. O tym, ile i jakie wypłacono emerytury i renty w zeszłym roku poinformował GUS w publikacji „Emerytury i renty w 2024 r.”. Podał też kwotę, którą wypłacono z KRUS – to 24,45 mld zł na emerytury, renty z tytułu niepełnosprawności i rodzinne.
Czytaj więcej
W przeliczeniu na jednego mieszkańca wydatki publiczne wyniosły w 2024 roku już niemal 48 tys. zł – podaje FOR w corocznej analizie. I ostrzega, że...
Rolnicy indywidualni zapłacili niespełna 2 mld zł jako składki ubezpieczeniowe do KRUS, a instytucja ta otrzymała dotację budżetową w wysokości ponad 24,7 mld zł na wszystkie wypłacane świadczenia ubezpieczeniowe.
Ile wyniosły przeciętne świadczenia z ZUS, KRUS i mundurowe?
GUS podał, że na emerytury wydano 336,2 mld zł (o 16 proc. więcej niż w 2023 r.), na renty z tytułu niezdolności do pracy – 240,2 mld zł (wzrost o 8,9 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem) oraz na renty rodzinne 53 mld zł (wzrost o 13,2 proc.).
Najwyższą średnią miesięczną emeryturę wypłacało Ministerstwo Sprawiedliwości – ponad 6,37 tys. zł, a najniższą KRUS – 2,1 tys. zł. Przeciętna emerytura z MON wyniosła 5,98 tys. zł, MSWiA – 6,24 tys. zł, podczas gdy z ZUS – 3,86 tys. zł.
Jak dużą grupą są emeryci i renciści?
W zeszłym roku co czwarty mieszkaniec Polski był emerytem lub rencistą. Istnieją jednak regionalne różnice. Największą część populacji stanowili oni na Śląsku (27 proc.), w woj. łódzkim (26,9 proc.) oraz świętokrzyskim (26,8 proc.). Najmniejszą grupą byli na Pomorzu (20,8 proc.) i w Małopolsce (22,1 proc.).
