„Strefa wojskowych puczów” w Afryce. Zaskakujący finał zamachu w Beninie

Grupa wojskowych na czele z podpułkownikiem Pascalem Tigri ogłosiła w miejscowej telewizji, że przejmuje władzę w kraju, bowiem obecny prezydent nie daje sobie rady ze zwalczaniem islamskich radykalistów przenikających na północ Beninu.

– W ciągu ostatnich 3-4 lat w większości krajów Zachodniej Afryki mieszkańcy przywykli do takich obrazków z żołnierzami w miejscowych stacjach TV – powiedział analityk z Waszyngtonu Christopher Fomunyoh.

Czytaj więcej

Polityka

Benin. Grupa wojskowych pojawiła się w telewizji, ogłosiła dymisję prezydenta

Grupa żołnierzy pojawiła się w niedzielny poranek w państwowej telewizji Beninu, ogłaszając rozpa...

Jednak jak twierdzi francuskojęzyczny portal „Jeune Afrique”, gdy zamachowcy próbowali zdobyć rezydencję prezydenta Beninu w największym mieście kraju, portowym Kotonie (odległym o ok. 40 km od stolicy) na niebie nagle pojawiły się dwa myśliwce z sąsiedniej Nigerii. „Wykonały kilka uderzeń” – pisze portal.

Interwencja sąsiadów w Beninie: Zachodnia Afryka ma dość puczystów

Zaskakujące wsparcie potężnego sąsiada rozbiło oddział zamachowców i uchroniło prezydenta Patrice’a Talona od losu kilku przywódców sąsiednich krajów, obalonych przez miejscowe armie. Nigdy wcześniej kraje ECOWAS (Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej) nie interweniowały na terenie sąsiadów, mimo że organizacja posiada tzw. siły rezerwowe stacjonujące w nigeryjskiej stolicy gotowe do działania na wypadek kłopotów u któregoś z członków. A teraz, w ślad za nigeryjskimi myśliwcami, do Beninu wkroczyły lądowe oddziały czterech państw.

W ten sposób Benin nie znalazł się w afrykańskiej „strefie wojskowych puczów”, która przecina kontynent od Morza Czerwonego na wschodzie do Atlantyku na zachodzie. Ledwo dwa tygodnie wcześniej w leżącej nad oceanem Gwinei Bissau miejscowy generał brygady obalił prezydenta. W ten sposób w siedmiu krajach rozciągających się na ponad 5 tys. kilometrów rządzą puczyści.

Czytaj więcej

Polityka

Sudan: Trwa wojskowy zamach stanu. Starcia na ulicach stolicy

Żołnierze aresztowali większość członków sudańskiego rządu w poniedziałek. Ministerstwo Informacj...

– Główna przyczyna wszystkich ostatnich puczów jest bardzo prosta: niechęć większości ludności do życia po staremu. A wojskowi nadają temu cichemu protestowi tylko formę bezpośredniego działania – wyjaśnia rosyjski politolog Siergiej Jeledinow mieszkający w Afryce.

Szybkość reakcji ECOWAS w przypadku Beninu część ekspertów tłumaczy tym, że w trzech krajach (Mali, Nigrze i Burkina Faso) puczyści po objęciu władzy ogłosili opuszczenie tej organizacji i utworzenie własnej. Teraz dowódca puczystów, pułkownik Tigri uciekał właśnie do Burkina Faso, ale kolumnę jego samochodów zbombardowały nigeryjskie samoloty.

Kreml reklamuje się jako najlepszy pogromca islamistów

Trzy sąsiednie kraje zerwały też z Międzynarodowym Trybunałem Karnym w Hadze, odrzucając jego jurysdykcję. We wszystkich trzech działają bowiem znaczne oddziały rosyjskich najemników, a jak wiadomo Władimir Putin bardzo nie lubi Trybunału. Nie ma jednak dowodów, że Kreml zamieszany jest we wszystkie zachodnioafrykańskie pucze.

Czytaj więcej

Konflikty zbrojne

Macron: Rosja rozpoczęła nowy rodzaj hybrydowej wojny światowej

Prezydent Francji Emmanuel Macron jest gotów zwiększyć wsparcie dla krajów afrykańskich, które bo...

Przy tym po likwidacji przez Moskwę działającej skutecznie Grupy Wagnera, żadne kolejne formacje rosyjskich najemników nie są w stanie stawić czoło miejscowym islamskim radykałom. W Mali islamiści docierają już na przedmieścia stolicy.

Nie zmienia to jednak faktu, że w innych krajach wojskowi obalający cywilne władze powołują się właśnie na zagrożenie ze strony fundamentalistów, z którymi cywile – ich zdaniem – nie potrafią walczyć. Wyjątkiem jest Gwinea Bissau, gdzie w listopadzie obalono prezydenta zarzucając mu udział w handlu narkotykami (on ze swej strony o to samo oskarżył puczystów).

„Król Bawełny” i zablokowane kanały awansu społecznego

Mimo że Benin stanowił fenomen wśród swych niezbyt stabilnych sąsiadów i od 1972 roku nie było tam udanego zamachu stanu, to kraj trudno nazwać demokratycznym. W ciągu dekady rządów prezydenta Talona „nastąpił prawdziwy zamach stanu, systematyczne niszczenie demokratycznych instytutów”, opisał to jeden z afrykańskich politologów. „Economist Intelligence Unit” klasyfikuje tamtejszy system władzy jako „reżim hybrydowy” – mieszankę autorytaryzmu z pewnymi elementami demokratycznymi.

Teraz prezydent co prawda ogłosił, że nie będzie już startował wiosną w kolejnych wyborach, ale pozbawił takiej możliwości również opozycję. W ten sposób głównym kandydatem jest jeden z jego współpracowników.

Talon nazywany jest „Królem Bawełny”, na niej zbił majątek dający mu obecnie dochód wyższy od rocznego PKB Beninu (bawełna to 80 proc. miejscowego eksportu). Port w Kotonie, gdzie ma rezydencję, należy do niego. Majątek zdobył jednak wcześniej niż władzę, a za swej prezydentury doprowadził do szybkiego wzrostu gospodarki kraju (4-5 proc. rocznie), choć nie zlikwidowało to ogromnego ubóstwa.