Szczepionka przeciw półpaścowi może chronić przed inną groźną chorobą?

W ostatnich latach pojawiło się sporo badań, które dostarczyły dowodów na zaskakujący związek między szczepieniami a zdrowiem mózgu. Analizy przeprowadzone w różnych krajach wskazują, że osoby starsze, które zostały zaszczepione przeciw półpaścowi, rzadziej zapadają na demencję. Co więcej, pojawiły się przesłanki, że szczepienie może wpływać również na tempo starzenia biologicznego, obniżając poziom przewlekłego stanu zapalnego. Omówienie wyników tych badań znalazło się na portalu Ars Technica.

Czytaj więcej

Zdrowie

Mówią, że to naturalny Ozempic. Naukowcy tłumaczą, czy to hit, czy mit

Berberyna zyskała w ostatnim czasie sporą popularność jako „roślinny odpowiednik” leków na odchud...

Jaka była skuteczność szczepionek przeciwko półpaścowi?

Szczepionki mają za zadanie zapobiegać reaktywacji wirusa varicella-zoster, odpowiedzialnego za ospę wietrzną i półpasiec. Wirus ten pozostaje w organizmie przez całe życie, uśpiony w komórkach nerwowych. Jego ponowne uaktywnienie prowadzi do bolesnej wysypki, która w niektórych przypadkach może powodować długotrwałe powikłania, w tym problemy ze wzrokiem, słuchem lub równowagą.

Pierwsza szczepionka, Zostavax, wprowadzona w 2006 r. Zmniejszyła ona ryzyko zachorowania na półpasiec o 51 proc. W 2017 r. pojawiła się nowa wersja – Shingrix, oparta na innej technologii, która okazała się znacznie silniejsza. Jej skuteczność u osób dorosłych w wieku 50 lat i starszych wynosi od 90 do 97 proc. Wraz z jej wprowadzeniem zmieniono oficjalne zalecenia, wskazując ją jako preferowaną formę profilaktyki.

Czytaj więcej

Leki i terapie

Nadchodzi „trzecia droga” w farmakoterapii ADHD. Czym różni się od obecnych leków?

Przez dekady farmakoterapia ADHD opierała się na dopaminie i noradrenalinie. Nowy lek dorzuca do...

Nieoczekiwany efekt szczepionki przeciw półpaścowi 

Już po wprowadzeniu pierwszej szczepionki zaobserwowano, że osoby zaszczepione rzadziej chorują na demencję niż ich niezaszczepieni rówieśnicy. Aby upewnić się w tej kwestii, naukowcy zaczęli analizować dane z programów szczepień w różnych krajach, w tym w Australii, Kanadzie i Walii.

Okazało się, że analizy przyniosły zbliżone rezultaty. Badanie w Walii, opublikowane w czasopiśmie „Nature” w kwietniu 2025 r., objęło ponad 280 tys. osób starszych i wykazało, że szczepienie preparatem Zostavax zmniejszyło względne ryzyko demencji o 20 proc. Podobne obserwacje odnotowano w Australii, gdzie po ponad 7 latach obserwacji odsetek diagnoz demencji był wyraźnie niższy w grupie zaszczepionej. Dane z Kanady potwierdziły ten trend, wskazując na spadek liczby przypadków demencji o około 2 punkty procentowe. 

Czytaj więcej

Zdrowie

Naukowcy odkryli receptę na długowieczność. Jeden składnik ma kluczowe znaczenie

Naukowcy mają doskonałą wiadomość dla miłośników słodyczy. Badania potwierdziły, że składnik zawa...

Nowsza szczepionka może działać jeszcze skuteczniej

Nowe badania sugerują, że rzeczywisty efekt ochronny może być większy, niż dotychczas zakładano. Wynika to z faktu, że wiele wcześniejszych analiz opierało się na danych dotyczących starszej szczepionki Zostavax. Badanie przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych w 2024 r. i opublikowane w czasopiśmie „Nature Medicine” wykazało, że osoby zaszczepione preparatem Shingrix miały o 17 proc. dłuższy czas wolny od demencji w porównaniu z osobami, które otrzymały starszą szczepionkę. 

Najnowsze badanie opublikowane w lutym w czasopiśmie „Nature Communications” przez naukowców z Kalifornii objęło niemal 66 tys. zaszczepionych i ponad 260 tys. osób z grupy kontrolnej. Okazało się, że ryzyko demencji w grupie zaszczepionej było niższe aż o 51 proc.