Reklama

Koty mogą pomóc w leczeniu raka u ludzi

Po raz pierwszy powstała szczegółowa mapa genetyczna nowotworów u kotów domowych. Wyniki badań wskazują na uderzające podobieństwa między rakiem u zwierząt a jego odpowiednikami u ludzi. Odkrycie może otworzyć nowe ścieżki terapeutyczne – zarówno w medycynie weterynaryjnej, jak i w onkologii człowieka.

Aktualizacja: 20.02.2026 13:27 Publikacja: 20.02.2026 11:38

Międzynarodowy zespół odkrył mutacje genów powodujące rzadkie i agresywne nowotwory zarówno u kotów,

Międzynarodowy zespół odkrył mutacje genów powodujące rzadkie i agresywne nowotwory zarówno u kotów, jak i ludzi.

Foto: Adobe Stock

Z tego artykułu się dowiesz:

  • Jak odkrycia w genetyce nowotworów u kotów mogą przyczynić się do rozwoju terapii onkologicznych dla ludzi?
  • Czy istnieją podobieństwa genetyczne między rakiem u kotów a jego odpowiednikami u ludzi?
  • Jakie wnioski płyną z analizy raka piersi typu potrójnie ujemnego u kotów?
  • Dlaczego badania nad nowotworami u kotów mogą być istotne dla zrozumienia chorób onkologicznych u ludzi?
  • W jaki sposób środowisko życia kotów i ludzi wpływa na ryzyko rozwoju nowotworów?

Międzynarodowy zespół badaczy pod kierownictwem naukowców z Wellcome Sanger Institute w Wielkiej Brytanii przeanalizował DNA guzów pobranych od niemal 500 kotów domowych. Badania objęły około tysiąca genów powiązanych z 13 typami kocich nowotworów.

– Genetyka raka u kotów była do tej pory całkowitą czarną skrzynką – podkreśla dr Louise van der Weyden, kierująca projektem. – Każde pogłębienie wiedzy o nowotworach, niezależnie od gatunku, przynosi korzyści wszystkim  – dodała.

Czytaj więcej

AI pomoże w diagnozowaniu raka? Norwedzy przeprowadzili już pierwsze testy kliniczne

Podobieństwa między rakiem u kotów i ludzi

Analiza wykazała, że wiele genów odpowiedzialnych za rozwój raka u kotów ma swoje odpowiedniki u ludzi. Oznacza to, że oba gatunki mogą dzielić kluczowe mechanizmy biologiczne umożliwiające wzrost i rozprzestrzenianie się guzów.

Reklama
Reklama

Zdaniem naukowców szczególnie obiecujące są wnioski dotyczące raka piersi typu potrójnie ujemnego – jednej z najbardziej agresywnych postaci choroby. Ten podtyp stanowi około 15 proc. wszystkich przypadków raka piersi u kobiet.

Stworzony „onkogenom” kota wykazał, że połowa próbek nowotworowych u kotów miała mutację genu FBXW7, który jest związany z agresywnymi formami raka piersi u ludzi, a nieco poniżej połowa próbek miała mutacje PIK3CA, które również są związane z rakiem piersi u ludzi.

Koty zapadają na tę formę nowotworu częściej niż ludzie, co daje badaczom dostęp do większej liczby próbek i umożliwia dokładniejsze analizy. To z kolei może przyspieszyć prace nad nowymi lekami i strategiami terapeutycznymi.

Czytaj więcej

Blisko 40 proc. przypadków nowotworów można uniknąć. Naukowcy wskazali główny czynnik ryzyka

Koty, środowisko i ryzyko nowotworów

Nowotwory są jedną z głównych przyczyn chorób i zgonów u kotów, jednak dotąd mechanizmy ich rozwoju pozostawały słabo poznane. W przeciwieństwie do psów, które były przedmiotem licznych badań onkologicznych, koty pozostawały na marginesie zainteresowania naukowców.

Badacze zwracają uwagę, że zarówno koty, jak i psy żyją w tym samym środowisku co ludzie. Są więc narażone na te same czynniki środowiskowe – zanieczyszczenia powietrza, substancje chemiczne czy styl życia domowników.

Reklama
Reklama

– To może pomóc nam lepiej zrozumieć, dlaczego nowotwory rozwijają się u kotów i ludzi, w jaki sposób otaczający nas świat wpływa na ryzyko zachorowania oraz jak można im zapobiegać i skuteczniej je leczyć – podkreśla prof. Geoffrey Wood z Ontario Veterinary College w Kanadzie.

Co dalej z onkogenomem?

Testowanie potencjalnych terapii przeciwnowotworowych na kotach z możliwymi korzyściami dla ludzi zostało przeprowadzone w 2025 roku w USA przez zespół z Uniwersytetu Kalifornijskiego.

Grupa kierowana przez Daniela Johnsona i Jennifer Grandis przetestowała lek stosowany w leczeniu raków płaskonabłonkowych u ludzi na grupie kotów z jamową postacią tej choroby. Około jedna trzecia leczonych kotów żyła średnio o dodatkowe pół roku dłużej.

Czytaj więcej

Światowy Dzień Walki z Rakiem. Im dłuższa diagnostyka, tym gorsze rokowania dla pacjenta

Van der Weyden ma nadzieję, że jej zespół będzie mógł kontynuować badania nad nowotworami u zwierząt domowych, aby przynosić korzyści zarówno zwierzętom, jak i ludziom. Jak podkreśliła, ograniczenie szkód dla zwierząt jest możliwe dzięki wykorzystywaniu „rzeczywistych przypadków”, a nie zwierząt laboratoryjnych, przy wsparciu właścicieli, co pozwala uniknąć niepotrzebnego cierpienia zwierząt.

„Większość (właścicieli zwierząt – red.) podpisze formularz, że zgadzają się na wykorzystanie próbek do celów badawczych, co uważam za naprawdę otwarte i wspaniałe podejście – powiedziała van der Weyden. – Byłoby wspaniale, gdyby coś z tego wyniknęło. Myślę, że warto docenić wszystkich właścicieli, którzy się na to decydują, bo bez nich nie moglibyśmy prowadzić tego rodzaju badań – dodała.

Choroby
Oddychasz zanieczyszczonym powietrzem? To może przyspieszać rozwój demencji
Materiał Promocyjny
AI to test dojrzałości operacyjnej firm
Choroby
Czy aborcja lub poronienie wpływa na ryzyko zachorowania na raka piersi? Nowe badanie
Choroby
Światowy Dzień Walki z Rakiem. Im dłuższa diagnostyka, tym gorsze rokowania dla pacjenta
Choroby
Stan najwyższej gotowości w Azji. Jakie zagrożenie niesie wirus Nipah?
Materiał Promocyjny
Presja dorastania i kryzys samooceny. Dlaczego nastolatki potrzebują realnego wsparcia
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama