Kawa pomaga walczyć z lękiem? Odkryto nowe właściwości kofeiny

Kofeina działa przede wszystkim poprzez blokowanie receptorów adenozyny. W normalnych warunkach adenozyna odpowiada za wywoływanie uczucia senności oraz spowalnianie aktywności neuronów. Zablokowanie tych receptorów powoduje wzrost czujności oraz wpływa na uwalnianie innych substancji chemicznych, takich jak dopamina i serotonina, które odpowiadają za regulację nastroju i odczuwanie przyjemności. Kofeina wykazuje również właściwości przeciwutleniające, co oznacza, że może neutralizować wolne rodniki odpowiedzialne za uszkodzenia komórek.

Wpływ kofeiny na procesy zapalne i komórki mózgu – wyniki badań na modelach zwierzęcych

Zespół badaczy z Universidade Federal Fluminense w Brazylii przeszukał naukowe bazy danych, koncentrując się na badaniach testujących kofeinę w modelach lęku i depresji u gryzoni. Ostatecznie naukowcy znaleźli 17 kwalifikujących się eksperymentów – 6 z tych badań koncentrowało się na lęku, a 11 na depresji. Objawy lęku i depresji były wywoływane poprzez różne formy stresu, zarówno krótkotrwałego, jak i przewlekłego. Następnie podawano zwierzętom kofeinę i obserwowano ich zachowanie.

Jakie były wyniki tych eksperymentów? Naukowcy zauważyli znaczną poprawę u zwierząt wykazujących zachowania lękowe. Gryzonie, które wcześniej unikały otwartych przestrzeni, zaczynały je eksplorować, co wskazywało na zmniejszenie poziomu niepokoju. Jednocześnie poprawie uległy funkcje poznawcze, w tym zdolność rozpoznawania znanych obiektów. Naukowcy przyjrzeli się również zmianom fizycznym w mózgach gryzoni. Okazało się, że kofeina obniżyła poziom cytokin prozapalnych, ograniczając tym samym reakcję zapalną w mózgu. Dodatkowo zmniejszyła stres oksydacyjny oraz wzmocniła naturalne mechanizmy antyoksydacyjne organizmu.

Czytaj więcej

Psychologia

Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją: Uwaga na destrukcyjny dystres

Z raportu Medicover Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2025 wynika, że ponad 50 proc. pracowni...

Podobne korzyści zaobserwowano w przypadku gryzoni z objawami depresji. Po podaniu kofeiny zwierzęta odzyskały motywację oraz zainteresowanie bodźcami, które wcześniej utraciły. Badacze zauważyli, że zmiany behawioralne ściśle wiązały się ze zmniejszeniem stanu zapalnego mózgu. W tym przypadku kofeina również obniżyła poziom szkodliwych cytokin, a dodatkowo zmniejszyła aktywację mikrogleju, czyli komórek odpornościowych mózgu, w ten sposób zmniejszając ryzyko uszkodzenia tkanki nerwowej.

Autorzy przeglądu podkreślają, że większość analizowanych badań przeprowadzono na dorosłych samcach gryzoni. Oznacza to, że wyniki nie uwzględniają różnic wynikających z płci, wieku czy odmiennych reakcji organizmu na stres. Kolejnym istotnym ograniczeniem jest brak standaryzacji dawek kofeiny w poszczególnych eksperymentach, co utrudnia bezpośrednie porównanie wyników i jednoznaczne określenie optymalnej ilości tej substancji.