Znamy deficyt budżetu za 2023 rok. Zawiodły VAT i CIT

Kasa państwa zamknęła się w minionym roku dziurą na poziomie 85,6 mld zł. Przyczyniły się do tego i dochody niższe od zaplanowanych i rosnące dynamicznie wydatki.

Publikacja: 02.02.2024 13:21

Minister finansów Andrzej Domański

Minister finansów Andrzej Domański

Foto: PAP/Mateusz Marek

W 2023 r. dochody budżetu państwa wyniosły 574,1 mld zł. To o 69,3 mld zł, czyli 13,7 proc. więcej w porównaniu do roku 2022 – informuje Ministerstwo Finansów w piątkowym komunikacie na temat szacunkowego wykonania budżetu. Mimo sporego wzrostu, nie udało się wypracować założonego na 2023 r. planu, który wynosił ok. 601,4 mld zł.

Czytaj więcej

Pieniędzy na zdrowie jest więcej. Kiedy znikną kolejki do lekarzy

Kulejący VAT i PIT

Łączne dochody podatkowe wyniosły 506,9 mld zł i były wyższe o ok. 41,4 mld zł (tj. 8,9 proc.) niż rok wcześniej, ale o ok. 30 mld zł niższe od założonego poziomu w ustawie budżetowej.

Szczególnie duże ubytki widać w VAT. Plan zakładał, że z tego źródła wpłynie 273 mld zł, tymczasem dochody wyniosły 244,3 mld zł (choć to i tak o 6 proc., czyli ok. 13,9 mld zł, więcej niż w całym 2022 r.).

Sporym rozczarowaniem mogą być też wpływy z CIT – tu oczekiwano 77 mld zł, a wpłynęło 67,9 mld zł. Dochody z CIT były też o ok. 2,3 mld zł (tj. 3,2 proc.) niższe w stosunku do roku 2022.

Bardzo pozytywnie zaskoczyła z kolei dynamika wpływów z PIT. W nowelizacji budżetu zapisano, że dochody wyniosą tu 83,6 mld zł, a na koniec roku było 91,7 mld zł. I co ważne, to aż o 23,6 mld zł (tj. 34,6 proc.) więcej w stosunku do roku 2022.  Nieco więcej od planu, i o 6,3 proc. więcej niż rok wcześniej, przyniosła też akcyza — 84,8 mld zł.

Czytaj więcej

W salonach kosmetycznych ma być taniej. Tusk obiecał niższy VAT

Sprzedaż uprawnień do emisji CO2 zasiliła budżet

W 2023 r. wykonanie dochodów niepodatkowych wyniosło 63,8 mld zł i było wyższe o ok. 27,0 mld zł (tj. 73,4 proc.) w stosunku do wykonania w roku 2022. To także o 5 proc., czyli ok. 3 mld zł więcej od oczekiwań.

Resort finansów przypomina, że dużo wyższe wpływy niepodatkowe w 2023 r. w porównaniu do 2022 r. wynikają głównie z wpłat z tytułu aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych. W 2022 r. dochody uzyskane ze sprzedaży w drodze aukcji uprawnień do emisji podlegały przekazaniu do Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

Duży wzrost wydatków

Wykonanie wydatków budżetu państwa w 2023 r. wyniosło 659,7 mld zł. To o niemal 5 proc. mniej niż założone 693,4 mld zł, a jednocześnie więcej aż o 142,3 mld zł (tj. o 27,5 proc.) w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego.

W swoim komunikacie Ministerstwo Finansów wylicza, że w 2023 r. najwyższe wydatki odnotowano w takich częściach budżetu państwa, jak ZUS - 105,4 mld zł (tj. 96,4 proc.) planu, subwencje ogólne dla samorządów - 99,7 mld zł (100 proc. planu), Obrona Narodowa – 97,1 mld zł (100 proc. planu). Obsługa długu Skarbu Państwa pochłonęła 61,7 mld zł wobec 62 mld zł planu po nowelizacji.

Czytaj więcej

Senat przyjął ustawę budżetową na 2024 r. bez poprawek. Co zrobi prezydent?

Kancelaria premiera wydała o 1 mld zł mniej

Najwyższe oszczędności w stosunku do planu na 2023 r. w łącznej kwocie ok. 33,7 mld zł odnotowano w zakresie rezerw celowych — 18,7 mld zł, dotacji do ZUS – 4 mld zł, składki do UE - 2,8 mld zł, wydatków w obszarze rolnictwo i rozwój wsi – 1,6 mld zł, a także w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów – 1 mld zł.

Resort podaje również, że wpłata środków do Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 wyniosła 5 mld zł. Wpłata nastąpiła na wniosek Ministra Klimatu i Środowiska i zabezpieczyła potrzeby wynikające z ustaw przyjętych w 2022 i w trakcie 2023 roku wchodzących w skład tzw. tarczy energetycznej. Wpłata miała na celu umożliwienie sfinansowania wniosków złożonych w miesiącach listopad-grudzień. Wpłata z budżetu państwa do Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 w 2022 r. wynosiła 11,7 mld zł.

Czytaj więcej

PiS nawarzył piwa, rząd Tuska musi posprzątać

Deficyt bliski limitu

Przy wydatkach znacząco wyższych od dochodów, budżet państwa w 2023 r. zamknął się bardzo dużą dziurą – 85,6 mld zł. Limit deficytu w ustawie budżetowej przyjęto na 92 mld zł.

Warto dodać, że jeszcze po listopadzie deficyt wynosił 42,6 mld zł, co oznacza że w ciągu miesiąca dziura w kasie państwa podwoiła się. Jak wynika z naszej analizy, to głównie efekt znaczącego przyspieszenia w wydatkach w ostatnim miesiącu roku. Tylko w grudniu wzrosły one aż o 86 mld zł, podczas gdy dochody zwiększyły się w tym okresie o ok. 44 mld z.

W 2023 r. dochody budżetu państwa wyniosły 574,1 mld zł. To o 69,3 mld zł, czyli 13,7 proc. więcej w porównaniu do roku 2022 – informuje Ministerstwo Finansów w piątkowym komunikacie na temat szacunkowego wykonania budżetu. Mimo sporego wzrostu, nie udało się wypracować założonego na 2023 r. planu, który wynosił ok. 601,4 mld zł.

Kulejący VAT i PIT

Pozostało 93% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Kup teraz
Budżet i podatki
Polski budżet boleśnie trafiony rykoszetem wojny w Ukrainie. Deficyt i dług
Budżet i podatki
Duża nadwyżka w kasie państwa w styczniu. Na jak długo starczy?
Budżet i podatki
Senat przyjął ustawę budżetową na 2024 r. bez poprawek. Co zrobi prezydent?
Budżet i podatki
Minister finansów, Andrzej Domański: Ograniczymy podatek Belki
Materiał Promocyjny
PR&Media Days 2024 - trendy i wyzwania
Budżet i podatki
Parlament Holandii chce, by król płacił podatki. Ile zarabia rodzina królewska?
Budżet i podatki
Jest budżet na 2024 rok. Co z nowelizacją? " To nie jest koniec świata"