FedEx z Rafałem Brzoską rzucą wyzwanie Amazonowi? Wielka transakcja

Konsorcjum, w którym 74 proc. ma amerykański kapitał, ogłosi wezwanie na 100 proc. akcji lidera europejskiego rynku e-commerce – stworzonej przez Rafała Brzoskę, a notowanej na giełdzie w Amsterdamie, spółki InPost. Za transakcją o wartości 7,8 mld euro (ok. 33 mld zł) stoi konsorcjum czterech graczy: amerykańskiego funduszu Advent International (37 proc. udziałów), logistycznego giganta zza oceanu – FedExu (37 proc.), wehikułu inwestycyjnego Brzoski (A&R Investments ma 16 proc.) oraz czeskiej grupy PPF (10 proc.). Ta transakcja może stać się największą w historii polskiej gospodarki, ale też kluczową dla układu sił na rynku logistycznym nie tylko nad Wisłą, czy nawet w Europie – echo tego przejęcia ma szansę rezonować m.in. na rynku amerykańskim. Bez wątpienia będzie to trudny orzech do zgryzienia dla Amazona.

Foto: Tomasz Sitarski

Niejasna przyszłość InPostu

Zapowiedziane w poniedziałek nabycie wszystkich akcji InPostu wywołało lawinę pytań i spekulacji. Analitycy, z którymi rozmawialiśmy, zwracają uwagę na kilka kluczowych kwestii. Jedną z nich jest fakt, że InPost ma zachować niezależność operacyjną i dotychczasowy profil działalności, główna siedziba operacyjna i kluczowa kadra zarządzająca pozostaną w naszym kraju, a inwestorzy będą wspierać dalszy rozwój spółki.

– Pozostawienie centrali InPost i know-how w Polsce jest istotne dla całego ekosystemu, a także polskiej gospodarki. To szansa, że polska marka stanie się globalnym czempionem – twierdzi Mateusz Pycia, prezes logistycznego Globkuriera.

Już teraz InPost, o ile dojdzie do transakcji, zapisze się w historii. Przejęcie warte ok. 33 mld zł to absolutny rekord. Do tej pory nad Wisłą za największe transakcje uchodziły sprzedaż za ok. 11,5 mld zł przez irlandzką grupę AIB udziałów w BZ WBK, kupno od grupy Naspers za ok. 12,7 mld zł Allegro, czy przejęcie Polkomtela (Plus) przez Zygmunta Solorza za ok. 18,1 mld zł.

Ale zapowiadana transakcja budzi ogromne zainteresowanie nie tylko ze względu na skalę finansową, ale przede wszystkim na przyszły układ sił na globalnej mapie logistycznej. Arkadiusz Kawa, prof. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, ekspert rynku KEP (kurier, ekspres, paczka), wskazuje na dwa kluczowe scenariusze, które mogą zarysować się po wejściu amerykańskiego giganta do akcjonariatu polskiej spółki. Choć oficjalne komunikaty kładą nacisk na niezależność InPostu i dalsze kierowanie firmą przez Rafała Brzoskę, natura inwestora branżowego, jakim jest FedEx, sugeruje „dalekosiężne plany”.

– Często inwestorzy branżowi kupują udziały, żeby docelowo stać się właścicielem. To nie musi być regułą w tym przypadku, ale historia uczy, że fundusze inwestycyjne jak Advent wchodzą do spółek po to, by na końcu sprzedać je z zyskiem. Ktoś te udziały ostatecznie odkupi – zauważa dr Kawa.

Czytaj więcej

Usługi

„Nie będziemy w lidze przegranych”. Oto plan InPostu na AI w e-commerce

Boty rewolucjonizują sposób w jaki będziemy robić zakupy w sieci, a Rafał Brzoska, założyciel InP...

Ekspert przypomina przy tym polskie doświadczenia FedExu, który w 2012 r. przejął krajowego operatora OPEK. Mimo wielkich nadziei, proces integracji był długi, a Amerykanom nie udało się dzięki niemu zdominować polskiego rynku przesyłek krajowych. To właśnie ta lekcja sprawia, że analitycy z rezerwą podchodzą do zapewnień o pełnej niezależności operacyjnej w długim terminie.

Kawa wskazuje, że obecny ruch może być formą „bezpiecznika”, który ma zapobiec przejęciu polskiego lidera przez innych graczy, takich jak DHL, GLS czy UPS.

Nasz rozmówca zwraca uwagę na trudną sytuację FedExu, którego udziały w rynku europejskim i amerykańskim w ostatnich latach topnieją, m.in. pod naporem rosnącej potęgi Amazona.

– InPost ze swoją siecią „out of home” (automaty paczkowe i punkty odbioru – red.) jest dla Amerykanów aktywem bezcennym. FedEx od kilku lat stoi w miejscu w Europie, dzięki InPostowi zyskałby dostęp do infrastruktury, której sam nie posiada, a która jest dziś kluczowa w e-commerce – kontynuuje Kawa.

Foto: Piotr Tomkiewicz

Walka o ostatnią milę

Z perspektywy InPostu, sojusz z FedExem to przede wszystkim „okno na świat” poza Europę. Analitycy zwracają uwagę, iż InPost działa międzynarodowo, ale głównie w wybranych krajach Starego Kontynentu. A FedEx jest obecny w ponad 200 krajach.

– To oznacza błyskawiczny dostęp do globalnych rynków i zaawansowanych usług teleinformatycznych – mówi Arkadiusz Kawa. I zaznacza, że z drugiej strony InPost mógłby nauczyć FedEx, jak skutecznie budować sieć automatów paczkowych w Stanach Zjednoczonych.

Eksperci twierdzą, że na początku będziemy świadkami modelu „kopetycji” – jednoczesnej współpracy i konkurencji na wybranych rynkach. Istnieje ryzyko, że sojusz z jednym gigantem może zamknąć InPostowi drogę do kooperacji z innymi graczami, co jest coraz częstszym trendem w logistyce. Mateusz Pycia zwraca uwagę na różnicę skali i logiki operacyjnej: FedEx jest wyceniany na ok. 87 mld dol., podczas gdy InPost jedynie na około 10 proc. tej kwoty. Jednocześnie, patrząc na marżę brutto, InPost potrafi generować ją na poziomie istotnie wyższym, nawet około dwukrotnie. Zdaniem eksperta, to może sugerować, że dla FedExu kluczowym aktywem pozostaje europejski model ostatniej mili realizowany przez InPost, a więc oparty na automatach paczkowych (APM) i punktach odbioru (PUDO). Pozwala on realnie obniżać koszty kluczowych elementów procesu dostawy.

Czytaj więcej

Firmy

Branża reaguje na plany FedEx

Inwestorom ruch się spodobał, akcje InPost poszły w górę. Należąca do Brzoski spółka jeszcze lepi...

– W mojej ocenie możemy być świadkami pierwszego etapu głębszej integracji, a w kolejnych miesiącach najbardziej prawdopodobny scenariusz obejmuje wykorzystanie sieci APM i PUDO przez FedEx, co wzmocni jego usługi lokalne i poprawi ekonomikę doręczeń w Europie. Na rynku europejskim ten układ może jeszcze zaostrzyć konkurencję, która już dziś jest pod silną presją rozwijającego własne usługi wysyłkowe Amazona, co jest szczególnie widoczne w Wielkiej Brytanii, Włoszech, Francji i Niemczech – komentuje prezes firmy Globkurier.

Według niego, dla największych operatorów, zwłaszcza DHL, połączenie międzykontynentalnej siły FedExu z „niskokosztową pierwszą i ostatnią milą InPost” może okazać się wyzwaniem trudnym do zneutralizowania.

Podobnie uważa Grzegorz Rudno-Rudziński, managing partner w Univio. Jak podkreśla, FedEx i partnerzy celują w automatyzację i skalowanie dostaw ostatniej mili, bo to „segment bezpośrednio korzystający z dynamicznego rozwoju handlu online w Europie i globalnie”.

– Inwestycja FedEx w InPost może zatem być strategicznym ruchem, by połączyć logistykę wysokiego wolumenu e-commerce z efektywną infrastrukturą paczkomatową i terminalami ostatniej mili. To istotne, skoro w przybliżeniu średnio co piąta transakcja detaliczna na świecie odbywa się w kanale online, a przewidywania wskazują na dalsze zwiększanie udziału e-commerce w sprzedaży detalicznej – dodaje.