Komercyjne

Kto i gdzie wstrzymał lub przesunął budowy biurowców

Katarzyna Kowalczyk, menedżer w zespole ds. sektora nieruchomości w PricewaterhouseCoopers
Archiwum
W tym roku w całej Polsce została wstrzymana budowa projektów biurowych o powierzchni 103 tys. mkw., z czego najwięcej inwestycji biurowych wstrzymano w Krakowie, Wrocławiu, Łodzi i Katowicach
[srodtytul]Katarzyna Kowalczyk, menedżer w zespole ds. sektora nieruchomości w PricewaterhouseCoopers:[/srodtytul]
- Kryzys finansowy i gospodarczy spowodował istotne ograniczenie popytu na rynku powierzchni biurowych. Przykładowo, [b]w Krakowie[/b] tylko połowa inwestycji biurowych została wynajęta spośród tych, które miały być ukończone w tym roku, dlatego budowa około połowy planowanych na ten rok projektów została wstrzymana. W 2010 r. również do użytku będzie oddanych o połowę mniej inwestycji, niż deweloperzy zapowiadali. Przykładami wstrzymanych inwestycji na rynku krakowskim są m.in.: biurowiec Pascal, Enterprise Park na Zabłociu - kompleks trzech nowoczesnych budynków biurowych klasy A pod szyldem Enterprise Park czy kompleks czterech budynków biurowych Bonarka 4 Business, których budowę w sąsiedztwie centrum handlowego Bonarka City Center planowała węgierska firma TriGranit. Budowa Bonarka 4 miała ruszyć w lipcu br., tymczasem deweloper podjął decyzję o wstrzymaniu inwestycji do odwołania.
[b]We Wrocławiu[/b] spowolnienie gospodarcze i zawirowania na rynkach finansowych zmusiły deweloperów do wstrzymania rozpoczętych już inwestycji o łącznej powierzchni ponad 30 tys. mkw. W 2010 r. zostanie zrealizowanych jedynie 20 proc. pierwotnie planowanych projektów. Na rynek wejdą wyłącznie obiekty biurowe, będące aktualnie w trakcie realizacji. Sytuacja będzie wyglądać podobnie w roku 2011, w którym to na rynek powinno trafić nie więcej niż 30 tys. mkw. Na rynku [b]w Katowicach[/b] około 80 proc. planowanych inwestycji na rok 2011 zostanie przesuniętych w czasie. Tempo prac budowlanych przy największej inwestycji w Łodzi - University Business Park między al. Kościuszki a ul. Wólczańską - zostało ściśle dostosowane do postępu w wynajmie powierzchni biurowych w tym kompleksie, a tym samym przesunięto w czasie oddanie nieruchomości na rynek. Swoje plany inwestycyjne zrewidował również [b]kielecki[/b] Echo Investment względem biurowca Aurus przy al. Piłsudskiego. Planowano zakończyć jego budowę w czwartym kwartale tego roku. Tymczasem podjęto prace związane z przeprojektowaniem biurowca tak, żeby można było go wznieść w etapach. Wstrzymano również budowę biurowca Oxygen - sztandarową inwestycję [b]Szczecina[/b]. Jego realizacja jest ściśle uzależniona od kredytu bankowego. Budowa biurowca Oxygen miała ruszyć wiosną 2008 r. Ostatecznie prace ruszyły w październiku ubiegłego roku, które następnie przerwano w kwietniu br. i wznowiono w lipcu 2009 r. Konsekwencją obecnej sytuacji na rynku jest również zmiana projektów na etapie planowania, a także rozłożenie inwestycji na większą liczbę etapów w celu zmniejszenia ryzyka przedsięwzięcia. Negatywnym zjawiskiem na rynku jest skłanianie się deweloperów ku niskiej kapitałochłonności rozwiązań kosztem jakości dostarczanej na rynek powierzchni biurowej. [srodtytul]Michał Ćwikliński, Associate dyrektora z działu inwestycji King Sturge: [/srodtytul] - Część deweloperów planujących nowe inwestycje biurowe postanowiło wstrzymać prace lub przełożyć je na późniejsze terminy. Przykładem może być tu projekt biurowca o powierzchni 5 tys. mkw. [b]na warszawskiej Ochocie[/b] oraz projekt z 11 tys. mkw. biur w centrum stolicy (oba projekty planowane przez warszawskich deweloperów). Projekty takie obejmują jednak tylko ok. 10 - 15 proc. powierzchni wszystkich planowanych w Warszawie projektów biurowych na 2010 rok. Znaczna większość deweloperów postanowiła jednak kontynuować swoje projekty. Firmy takie jak Ghelamco, Eko-Park czy SGI Baltis są właśnie w trakcie inwestycji i planują je zakończyć w przyszłym roku. Budynki Crown Square, Harmony Office Park czy Uniqua Forum są na dobrej drodze do rychłego otwarcia. Jednakże są to deweloperzy, którym udało się podpisać umowy najmu na większość powierzchni biurowej (Ghelamco, Eko-Park) lub zawrzeć przedwstępną umowę sprzedaży nieruchomości warunkowaną ukończeniem budowy (SGI Baltis). Część deweloperów postanowiła również kontynuować budowę biurowców, finansując je kapitałem własnym i mając nadzieję na refinansowanie nieruchomości w późniejszym terminie. Wiąże się to jednak z podwyższonym ryzykiem i dużym zaangażowaniem kapitałowym ze strony inwestora.
Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL