Kadry

Współpraca i korzystania ze sprzętu

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu
materiały prasowe

Pracownik pobiera wynagrodzenie z kasy w formie gotówkowej. Czy szef może odmówić pobierania i odprowadzania składek na rachunek bankowy związku?

Nie.

Odbiór pensji w gotówce nie zwalnia pracodawcy z przekazywania jego składek na rachunek bankowy związku.

To się nie należy

Pracodawca wykupuje ryczałtowo dla firmy wysyłkę korespondencji na trzy lata. Związkowcy zwrócili się z wnioskiem, aby również ich korespondencja była wysyłana na koszt pracodawcy. Czy należy uwzględnić to żądanie?

Nie.

Szef powinien odmówić spełnienia tego żądania, gdyż nie mieści się ono w kategorii świadczeń, których może domagać się związek zawodowy.

Związek zawodowy zażądał od pracodawcy okresowego użyczania członkom jego zarządu samochodu służbowego na wyjazdy związane z działalnością związkową, powołując się na przepis dotyczący udostępniania urządzeń technicznych. Czy firma powinna spełnić tę prośbę?

Nie.

Nie należy jej uwzględniać, ponieważ w art. 33 ust. 1 ustawy o zz chodzi o urządzenia techniczne służące wykonywaniu działalności związkowej na terenie zakładu pracy. Samochód z pewnością nie wchodzi w zakres tego pojęcia.

Związek domaga się, aby użyczone mu przez pracodawcę pomieszczenie wyposażył w lodówkę, mikrofalówkę i telewizor LCD. Czy zakład ma wypełnić tę prośbę?

Nie.

Wskazane przedmioty nie służyłyby działalności związkowej. Pracodawca nie może zatem przekazywać takich świadczeń związkowcom.

Spółka prowadzi niewielką działalność, dlatego ma na swoim wyposażeniu w dziale księgowo-kadrowym tylko jeden laptop z urządzeniem wielofunkcyjnym. Działający związek domaga się kupienia mu drugiego choćby używanego laptopa na wyłączność. Czy ma do tego prawo?

Nie.

Szef powinien odmówić związkowcom. Obowiązek może wypełnić, proponując działaczom korzystanie z firmowego komputera w razie doraźnej potrzeby albo przez ściśle określony w umowie czas w każdym tygodniu czy miesiącu.

Kto zawinił, ten odpowiada

Zakładowa organizacja związkowa chce zrezygnować z dotychczas zajmowanego pomieszczenia biurowego. W zamian wolałaby przejąć w użyczenie nieużywany magazyn. Związkowcy deklarują, że zostanie on wynajęty, a za czynsz z najmu opłacą biurowiec poza zakładem. Czy jest to dopuszczalne?

Nie.

Szef nie powinien się na to zgodzić, gdyż udostępnienie pomieszczeń ma nastąpić wyłącznie na cele statutowej działalności związkowej, a nie dodatkowej aktywności gospodarczej organizacji.

Członkowie związku zawodowego w pomieszczeniu udostępnionym przez pracodawcę urządzili po pracy nieformalne spotkanie towarzyskie, na którym spożywali alkohol. W trakcie imprezy doszło do bijatyki, w czasie której zniszczono wyposażenie biura i powybijano szyby. Czy związek za to odpowie?

Tak.

Pracodawca może żądać naprawienia szkody zarówno od bezpośrednich sprawców, jak i od związku zawodowego, który nie powinien wykorzystywać pomieszczenia do celów niezwiązanych z działalnością związkową. Jeśli przy wykonywaniu umowy zoz spowoduje szkodę, np. zniszczy powierzone jej urządzenia techniczne, odpowiada za to na ogólnych zasadach wynikających z prawa cywilnego. Może to być odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy zawartej z pracodawcą w zakresie udostępnienia pomieszczeń lub urządzeń (art. 471 kodeksu cywilnego) lub za delikt (art. 416 k.c.). Tak będzie właśnie w tym przypadku.

Wolne do podziału

Związek liczący 150 członków zawnioskował, aby zwolnienie od pracy przysługiwało w niepełnym wymiarze czasu pracy kilku działaczom. Czy jest to dopuszczalne?

Tak.

Zwolnienie może przysługiwać dwóm działaczom w połowie wymiaru godzin. Można go udzielić także większej liczbie pracowników, proporcjonalnie uwzględniając limit zwolnień, np. czterem pracownikom w 1/4 tego wymiaru, na co zezwala art. 31 ust. 1 pkt 6 ustawy o zz.

Pracodawca odmawia udzielenia zwolnienia od pracy członkowi związku, twierdząc, że przy jego wyborze do zarządu zoz naruszono procedury. Etatowiec uważa, że szef nie ma racji. Twierdzi, że sam wniosek zoz spowodował, że ma prawo do niewykonywania pracy. Nie stawia się do pracy. Czy można wyciągnąć wobec niego konsekwencje?

Tak.

Odmowa wykonywania obowiązków uprawnia szefa do rozwiązania angażu z pracownikiem bez wypowiedzenia z powodu naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Natomiast etatowiec powinien sam domagać się przed sądem pracy zobowiązania pracodawcy do zwolnienia go od świadczenia pracy.

Wbrew przepisom szef odmawia udzielenia zwolnienia od świadczenia pracy pracownikowi wybranemu do zarządu związku. Co mu grozi oprócz procesu przed sądem pracy?

Bezpodstawna odmowa udzielenia zwolnienia od świadczenia pracy może pracodawcy grozić także odpowiedzialnością karną za utrudnianie wykonywania działalności związkowej.

Na skutek zmiany statutu związku przeprowadzono nowe wybory do jego zarządu. Członek zarządu dotychczas korzystający ze zwolnienia został wybrany do komisji rewizyjnej, a na jego miejsce wybrano nową osobę. Związkowcy porozumieli się, że nowo wybrany członek zarządu będzie normalnie świadczyć pracę, odstępując prawo do zwolnienia pracownikowi, który dotąd z niego korzystał. Czy pracodawca powinien się na to zgodzić?

Nie.

To niedopuszczalna zamiana. O utracie mandatu członka zarządu związek powinien poinformować pracodawcę. Może on też odmówić dalszego udzielania zwolnienia, jeśli sam dowie się o utracie mandatu działacza niezależnie od tego, czy związek poinformował go o wyborze nowej osoby. Pracodawca nie ma także podstaw, aby udzielić samodzielnego zwolnienia nowemu członkowi zarządu bez odpowiedniego wniosku zoz.

Zakładowa organizacja związkowa jest jednostką ogólnopolskiego związku zawodowego. Kilku jej działaczy z powodu zjazdu związku wystąpiło do pracodawcy o udzielenie im doraźnego zwolnienia od pracy. Jednocześnie zażądali od niego, aby pokrył im koszty przejazdu na miejsce obrad oraz wypłacił diety. Czy mają do tego prawo?

Nie.

Szef musi odmówić spełnienia tego żądania, ponieważ wyjazd związkowców nie jest podróżą służbową odbywaną w interesie pracodawcy. Pracodawca nie ma też obowiązku refundować związkowcom kosztów podróży, diet ani jakichkolwiek innych wydatków związanych z delegacją, która wiąże się z wykonywaniem czynności związkowych.

podstawa prawna: art. art. 25, 31, 33, 331, 35 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 167)

podstawa prawna: rozporządzenie Rady Ministrów z 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych i zwolnień od pracy przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (DzU nr 71, poz. 336)

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL