Kto ponosi koszty sporządzenia opinii w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie

Z przepisów wspomnianej ustawy nie wynika obowiązek zlecania przez organ biegłemu sporządzenia opinii, jeśli strona nie przedłożyła dowodów określających wartość nieruchomości, a wymaganych przez ustawę zabużańską.

W wyniku skargi wnioskodawców Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia wojewody i ministra. Nie podzielił stanowiska, że koszty postępowania w sprawach o rekompensaty za mienie zabużańskie powinien ponosić wnioskodawca.

To organ prowadzący postępowanie ma podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc także przeprowadzić dowody. A dowód z opinii biegłego mieści się w ramach takiego obowiązku organu – stwierdził WSA.

Minister Skarbu Państwa, zastąpiony następnie przez ministra spraw wewnętrznych i administracji, zaskarżył ten wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten zaś rozpatrzył skargę kasacyjną dopiero ostatnio. Korzystając ze swoich ustawowych kompetencji, uchylił wyrok WSA i oddalił skargę wniesioną przez wnioskodawców do sądu pierwszej instancji. Zdaniem NSA z ustawy zabużańskiej wynika wprost, że ciężar udowodnienia prawa do rekompensaty spoczywa na wnioskodawcy. W takich sprawach postępowanie prowadzone jest na wniosek i w interesie stron. Ponieważ bez opinii biegłego nie można ustalić wartości pozostawionych nieruchomości, a tym samym wysokości rekompensaty, koszty jej sporządzenia zostały poniesione w interesie wnioskodawców. Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego – które znajdują tu zastosowanie – stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów.

sygnatura akt: I OSK 3458/15