Reklama

Artystki na wyboistych drogach

Wśród kobiet sztuki zawsze było wiele awangardzistek i skandalistek. W sobotnie poranki stycznia prezentować je będą filmy dokumentalne w TVP Kultura. „Zapomniane rzeźbiarki” już 4 stycznia o 11.25.

Aktualizacja: 03.01.2020 13:18 Publikacja: 03.01.2020 13:12

Camille Claudel w 1884 roku

Camille Claudel w 1884 roku

Foto: Wikimedia Commons, Domena Publiczna

Zrealizowany przez Emilie Valentin francuski dokument (2018) przypomina najistotniejsze rzeźbiarki w historii sztuki – rzecz jasna – według subiektywnego wyboru. Wybór padł na  artystki, których  potrzeba samorealizacji zderzała się z tradycyjnymi patriarchalnymi postawami mężczyzn. Autorzy filmu przypominają, że bardzo długo rzeźba postrzegana była jako męski fach, jako że oprócz talentów artystycznych wymaga też siły.

Przywołany został mit o Pigmalionie i jego doskonałym dziele wykonanym z kości słoniowej czyli pięknej Galatei, która ożyła, by spełnić jego miłosne pragnienia. Za sprawą tego mitu rozdane zostały role obowiązujące przez stulecia – jak twierdzą w filmie historycy sztuki.

Aż do XVIII wieku niewiele wiadomo o artystkach rzeźbiarkach.

W 1550 roku na sporządzonej przez Giorgio Vasariego liście 200 artystów figurowała tylko jedna rzeźbiarka – Properzia De’Rossi, córka wpływowego bolońskiego notabla. Współczesnych zadziwiała miniaturowymi arcydziełami wykonanymi  w pestkach brzoskwini albo wiśni. Właśnie w jednej pestce wiśni wyrzeźbiła ponad 100 twarzy postaci towarzyszących męce Chrystusa.

Dopiero po kolejnych stu latach pojawiła się w Hiszpanii Luisa Roldan, córka znanego rzeźbiarza Pedra Roldana. Miała 19 lat, gdy jako najbardziej utalentowana spośród rodzeństwa - objęła rodzinną pracownię. Jej religijne dzieła charakteryzowały się harmonią  kolorów i kształtów  postaci. Była pierwszą rzeźbiarką na królewskim dworze, ale kiedy jej nie starczyło już fizycznej  siły -  wylądowała na ulicy i popadła w zapomnienie.

Reklama
Reklama

W 1763 roku 15-letnia śliczna Marie-Anne Collot stała się modelką, z czasem kochanką znanego rzeźbiarza Etienne Maurice’a Falconet’a, z którym potem wspólnie pracowała. Uznanie i sławę zyskała wykonując popiersia rodziny rosyjskiej carycy, apotem także innych europejskich arystokratów.

W pochodzie nietuzinkowych artystek ma swoje miejsce i Marcello (1836-1879). Pod takim pseudonimem wystawiała swoje rzeźby kobiet z temperamentem i heroin  owdowiała 20-letnia księżna, wyzwolona z patriarchalnych konwenansów.

Helene Bertoux była pierwszą, która w 1864 roku wystawiła wyrzeźbiony męski akt, a w 1889 roku za androgyniczną Psyche otrzymała Złoty Medal na Wystawie Światowej. Założyła też Związek Malarek i Rzeźbiarek. W 1897 roku kobiety wreszcie mogły zdawać do paryskiej szkoły sztuk pięknych, w której w 1900 roku powstała pracownia dla kobiet.

Jedną z bardziej znanych artystek, o których opowiada dokument, jest Camille Claudel (1864-1943), której tragiczną historię spopularyzował m.in. film Bruno Nuyttena z Isabelle Adjani w roli głównej. 10 lat spędzonych ze słynnym Augustem Rodinem w nieustannym poczuciu własnej niedoskonałości i 30 lat w szpitalu psychiatrycznym – przyćmiły pamięć jej rzeźbiarskiego talentu...

Dokument przypomina także inne niebanalne postaci jak: Jane Poupelet, Kaethe Kollwitz, Niki de Saint Phalle czy Louise Bourgeois.

W kolejne soboty: „Rzeźbiarka snów. Helaine Blumenfeld”  (11 stycznia), czyli portret współczesnej amerykańskiej artystki tworzącej najczęściej w brązie i marmurze; „Zapomniane kobiety sztuki” (18 stycznia) o malarkach od renesansu po czasy współczesne.

Reklama
Reklama

Cykl zamknie „Portrecistka Marii Antoniny” (25 stycznia) czyli historia życia i twórczości Élisabeth Vigée Le Brun, najsłynniejszej malarki XVIII wieku, oficjalnej portrecistki królowej Marii Antoniny.

Telewizja
Gwiazda „Hotelu Zacisze” nie żyje. Prunella Scales miała 93 lata
Materiał Promocyjny
AI to test dojrzałości operacyjnej firm
Telewizja
Nagrody Emmy 2025: Historyczny sukces 15-latka z „Dojrzewania”. „Studio” i „The Pitt” najlepszymi serialami
Telewizja
Legendy i nieco sprośności w nowym sezonie Teatru TV: Fredro spotyka Mickiewicza
Telewizja
Finał „Simpsonów” zaskoczył widzów. Nie żyje jedna z głównych bohaterek
Materiał Promocyjny
Presja dorastania i kryzys samooceny. Dlaczego nastolatki potrzebują realnego wsparcia
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama