fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Orzecznictwo

Decydowanie przez sąd o przyznaniu adwokata z urzędu zgodne z konstytucją - wyrok TK

Fotorzepa, Jerzy Dudek
Decydowanie przez sąd o o potrzebie powołania adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie narusza konstytucji – uznał w czwartek Trybunał Konstytucyjny. Orzeczenie nie zapadło jednogłośnie.

Orzeczenie jest odpowiedzią na dwie  skargi konstytucyjne J. C. dotyczące zasad orzekania o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu w postępowaniu cywilnym. Po pierwsze, skarżący zakwestionował przepis, zgodnie z którym sąd uwzględnia wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, jeżeli udział takiego pełnomocnika w sprawie uzna za potrzebny. Po drugie J.C. kwestionował przekazanie referendarzom sądowym kompetencji w zakresie rozpoznawania wniosków o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jego zdaniem  przepisy w Kodeksu postępowania cywilnego w tym zakresie  naruszają konstytucyjne standardy prawa do sądu.

Trybunał nie podzielił tego zarzutu. Podkreślił, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi, co do zasady, Skarb Państwa. A zatem powinny być one dokonywane w sposób celowy i oszczędny. Dlatego zakres wsparcia socjalnego udzielanego przez państwo osobom ubogim, również w odniesieniu  kosztów pomocy prawnej w postępowaniach przed sądami, wymaga ograniczenia.

- Celowe i oszczędne wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na pokrycie kosztów wymiaru sprawiedliwości jest warunkiem sprawnego funkcjonowania sądów. Z tego punktu widzenia powierzenie sądom (lub urzędnikom sądowym – referendarzom sądowym) kompetencji w zakresie oceny potrzeby udziału profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu cywilnym, a zatem potrzeby zaangażowania środków publicznych na pokrycie kosztów nieopłaconej przez stronę pomocy prawnej udzielonej z urzędu, stanowi adekwatny i konieczny środek kontroli racjonalności gospodarowania zasobami finansowymi państwa przeznaczonymi na wymiar sprawiedliwości - stwierdził sędzia sprawozdawca Piotr Pszczółkowski.

W ocenie TK, uzależnienie ustanowienia pełnomocnika z urzędu od stwierdzenia potrzeby jego udziału w sprawie pozwala w sposób proporcjonalny wyważyć, z jednej strony, interes indywidualny osoby wnioskującej o pomoc adwokata z urzędu oraz, z drugiej strony, interes publiczny. Trybunał zauważył, że w orzecznictwie sądowym wypracowane zostały jasne kryteria oceny, czy zachodzi potrzeba udziału profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed sądem cywilnym. Uwzględnia się m.in. stopień skomplikowania sprawy pod względem faktycznym lub prawnym i ewentualną nieporadność strony w podejmowaniu samodzielnie decyzji procesowych.

Trybunał nie rozpoznał zarzutów dotyczących przekazania referendarzom sądowym kompetencji w zakresie podejmowania decyzji o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, gdyż  nie zostały one dostatecznie sprecyzowane.

- Skarżący nie przedstawił argumentów wyjaśniających, dlaczego konstytucyjne standardy prawa do sądu miałyby wykluczać możliwość ustawowego przekazania urzędnikowi sądowemu kompetencji w zakresie podejmowania decyzji o ustanowieniu adwokata lub radcy prawnego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych w całości lub w części - powiedział sędzia sprawozdawca.

Wyrok wydał TK w składzie:  Zbigniew Jędrzejewski (przewodniczący), Piotr Pszczółkowski (sprawozdawca), Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz oraz Michał Warciński. Orzeczenie zapadło większością głosów. Zdania odrębne zgłosili: Krystyna Pawłowicz i Michał Warciński.

sygn. akt SK 97/19

Źródło: rp.pl
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA