fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Cudzoziemcy

Dziecko z obywatelstwem UE da prawo pobytu w Unii - wyrok TS UE

123RF
Obywatel państwa nienależącego do Unii Europejskiej może, jako rodzic małoletniego obywatela Unii, powoływać się na pochodne prawo pobytu w Unii - stwierdził w dzisiejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości UE.

W jego ocenie okoliczność, że drugi rodzic, będący obywatelem Unii, mógłby sam sprawować faktycznie na co dzień opiekę nad dzieckiem jest istotna, lecz niewystarczająca jako uzasadnienie odmowy wydania zezwolenia na pobyt. Należy ustalić, czy relacje pomiędzy dzieckiem a rodzicem niebędącym obywatelem państwa UE, są na tyle silne, że decyzja o odmowie przyznania temu rodzicowi prawa pobytu, zmuszałaby także dziecko do opuszczenia terytorium Unii.

Matki z dziećmi bez pomocy

TSUE rozpatrywał sprawy ośmiu obywatelek państw nienależących do UE. H.C. Chavez-Vilchez, obywatelka Wenezueli, przybyła do Niderlandów z wizą turystyczną. Z jej związku z obywatelem Holandii w 2009 r. urodziło się dziecko, które posiada obywatelstwo niderlandzkie. Rodzice z dzieckiem mieszkali w Niemczech. W czerwcu 2011 r. Wenezuelka i jej dziecko zostali zmuszeni do opuszczenia zajmowanego przez rodzinę mieszkania. Od tamtej pory H.C. Chavez-Vilchez sama opiekuje się swoim dzieckiem - jak oświadczyła, ojciec dziecka nie uczestniczy ani w kosztach jego utrzymania, ani w jego wychowaniu. Kobieta wystąpiła o przyznanie pomocy społecznej i zasiłków rodzinnych, ale ze względu na brak dokumentu pobytowego jej wniosek został oddalony przez organy niderlandzkie.

Podobna była sytuacja siedmiu innych obywatelek państw niezależących do Unii, którym w Holandii odmówiono pomocy społecznej i zasiłków rodzinnych. To matki jednego lub kilkorga dzieci posiadających obywatelstwo niderlandzkie, gdyż takie obywatelstwo mają ich ojcowie. Wszystkie te dzieci zostały uznane przez swych ojców, ale mieszkają głównie - a niektóre wyłącznie - ze swymi matkami. Sprawy te jednak różnią się od siebie pod względem  relacji pomiędzy rodzicami a dziećmi w zakresie prawa do pieczy i ponoszenia kosztów ich utrzymania. Różna jest także sytuacji matek w zakresie prawa pobytu na terytorium Unii, a także sytuacja samych małoletnich. Poza tym, w odróżnieniu od przypadku H.C. Chavez-Vilchez, dzieci siedmiu pozostałych osób nigdy nie skorzystały z prawa do swobodnego przemieszczania się w tym znaczeniu, że mieszkają one od urodzenia w państwie członkowskim, którego obywatelstwo posiadają (czyli w Niderlandach).

Niderlandzki sąd apelacyjny w sprawach z zakresu zabezpieczenia społecznego i służby cywilnej rozstrzygając spory w sprawach tych matek  postanowił zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami prejudycjalnymi, czy osoby te, jako matki dzieci będących obywatelami Unii, mogą wywodzić prawo pobytu z art. 20 TFUE (obywatelstwo Unii) w okolicznościach właściwych dla każdej z nich. Sąd chciał także jednoznacznego ustalenia, jakie znaczenie należy przypisać faktowi, że ojciec będący obywatelem Unii mieszka w Niderlandach lub w Unii rozumianej jako całość.

Dobro dziecka przede wszystkim

W ogłoszonym dzisiaj wyroku Trybunał  podkreślił najpierw, że sytuację H.C. Chavez-Vilchez i jej dziecka (skorzystali z prawa do swobodnego przemieszczania się) należy badać przede wszystkim w świetle art. 21 TFUE dotyczącym swobodnego przemieszczania się i pobytu obywateli Unii na terytorium państw członkowskich i dyrektywy 2004/381 mającej na celu ułatwienie korzystania ze swobody przemieszczania się i pobytu. Do sądu niderlandzkiego należy ocena, czy warunki ustanowione w tej dyrektywie są spełnione, tak że H.C. Chavez-Vilchez może powoływać się na pochodne prawo pobytu. Gdyby sąd uznał, że nie,  sytuację matki i dziecka należy zbadać w świetle art. 20 TFUE, tak jak w przypadku pozostałych siedmiu osób.

Trybunał przypomniał orzeczenia, zgodnie z którymi decyzje odmawiające prawa pobytu członkom rodziny obywatela Unii, których skutkiem jest pozbawienie obywateli Unii skutecznego korzystania z istoty praw przyznanych im w związku ze statusem obywatela, nie są zgodne z art. 20 TFUE. W przypadku rozpatrywanym dziś przez TSUE ewentualny obowiązek opuszczenia przez matki terytorium Unii mógłby pozbawić ich dzieci skutecznego korzystania z istoty tych praw, zmuszając je do opuszczenia terytorium Unii. Zbadanie, czy tak by było, należy do sądu niderlandzkiego. W celu oceny tego ryzyka należy ustalić, który rodzic sprawuje rzeczywistą pieczę nad dzieckiem i czy istnieje rzeczywisty stosunek zależności między dzieckiem a rodzicem będącym obywatelem państwa nienależącego do Unii. W ramach tej oceny organy muszą uwzględnić prawo do poszanowania życia rodzinnego oraz najlepszy interes dziecka.

- Okoliczność, że drugi rodzic - obywatel Unii, jest rzeczywiście zdolny i gotowy do sprawowania sam faktycznie na co dzień opieki nad dzieckiem, stanowi istotny element, który jednak sam w sobie nie wystarczy do stwierdzenia, że nie istnieje między rodzicem będącym obywatelem państwa nienależącego do Unii a dzieckiem taki stosunek zależności, że dziecko byłoby zmuszone do opuszczenia terytorium Unii, gdyby temu obywatelowi odmówiono  prawa pobytu. Takie bowiem stwierdzenie musi opierać się na uwzględnieniu w najlepszym interesie danego dziecka wszystkich okoliczności danego przypadku, a w szczególności wieku dziecka, stopnia jego rozwoju psychicznego i emocjonalnego, siły związku uczuciowego dziecka zarówno z jego rodzicem będącym obywatelem Unii, jak i z rodzicem będącym obywatelem państwa nienależącego do Unii, a także ryzyka, jakie stanowiłoby dla równowagi tego dziecka rozdzielnie z tym ostatnim - stwierdził Trybunał.

Urzędnicy muszą zbadać relacje

Trybunał dodał, że to rodzic niebędący obywatelem państwa Unii musi  przedstawić takie dowody, które umożliwią przeprowadzenie oceny, czy decyzja odmawiająca przyznania mu prawa pobytu  zmuszałaby dziecko do opuszczenia terytorium Unii wraz z rodzicem, pozbawiając je skutecznego korzystania z istoty praw związanych ze statusem obywatela Unii. Jednak  organy krajowe muszą zapewnić, aby stosowanie uregulowania krajowego dotyczącego ciężaru dowodu nie podważało skuteczności (effet utile) art. 20 TFUE. W związku z tym to organy krajowe muszą ustalić, gdzie mieszka rodzic będący obywatelem tego państwa członkowskiego,  zbadać, czy  jest faktycznie zdolny i gotowy do samodzielnego sprawowania na co dzień opieki nad dzieckiem. Organy te muszą także zbadać stosunek zależności pomiędzy dzieckiem a rodzicem będącym obywatelem państwa trzeciego.

sygn. akt C-133/15

Źródło: rp.pl
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA