Od 14 marca wchodzą w życie przepisy nowelizacji procedury karnej i cywilnej, które wprowadzają obowiązek posiadania konta w Portalu Informacyjnym m.in. przez adwokatów i radców prawnych, oraz odbierania pism tą drogą.
Nowe przepisy przewidują, że sąd będzie doręczał pisma procesowe przez zamieszczenie ich w Portalu Informacyjnym, jeśli posiada takie pismo w formie elektronicznej. Na razie zakres takich doręczeń będzie mocno ograniczony, nie obejmie bowiem pism z załącznikami, takimi jak odpisy pism pochodzących od stron, lub innymi dokumentami niepochodzącymi od sądu (chyba że posiada on ich kopię w wersji cyfrowej). Możliwe jest też odstąpienie od doręczenia w tej formie jeśli przemawia za tym charakter pisma.
Pismo uznane będzie za doręczone w chwili wskazanej w potwierdzeniu doręczenia, a jeśli ono nie nastąpiło — po upływie 14 dni od zamieszczeniu go w portalu informacyjnym.
Na dzień 13 marca, nie były jeszcze opublikowane rozporządzenia wykonawcze, które mają ujednolicić praktykę poszczególnych sądów. Jak wynika z projektu jednego z rozrządzeń, jeśli termin doręczenia przypadnie w sobotę, niedzielę lub święto, to ulegnie on przedłużeniu do kolejnego dnia roboczego.
Doręczenia elektroniczne w sprawach karnych
Dotychczas takie doręczenia funkcjonowały w procedurze cywilnej na podstawie przepisów covidowych. W karnej będą one pewną nowością, choć w obu przypadkach działają na podobnej zasadzie.
Nowością jest też wyrażony wprost w nowelizacji procedury cywilnej i karnej obowiązek posiadania konta w Portalu Informacyjnym — dla (wykonujących zawód) adwokatów, radców prawnych, prokuratorów, czy rzeczników patentowych. W tym celu wprowadzono odpowiednie zmiany w ustawach dotyczących każdego z tych zawodów. Z kolei w projekcie rozporządzenia wykonawczego przewidziano, że w przypadku braku takiego konta, pismo pozostanie w aktach ze skutkiem doręczenia.
Czytaj więcej
Udostępnienie sprawy bez wniosku, wydłużenie terminu kończącego się w dniu wolnym oraz pozostawienie pisma w aktach ze skutkiem doręczenia w przypa...
Sądy w różny sposób podchodzą do doręczeń elektronicznych
- Obie największe firmy wytwarzające sądowe systemy repetroryjno-biurowe, w których operują sądy i z których dane trafiają do Portalu Informacyjnego, przygotowały rozwiązania w zakresie obsługi doręczeń i udostępniły je sądom, dokonywana jest zatem weryfikacja w zakresie testów — mówi sędzia Wojciech Łukowski, prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu i zastępca krajowego koordynatora do spraw informatyzacji sądów powszechnych.
Wskazuje też, że dla sądów, które już wcześniej publikowały pisma w PI, nawet doręczenia w sprawach karnych nie powinny być trudnością. Przyznaje jednak, że widoczna jest różnica w ilości doręczeń elektronicznych w poszczególnych apelacjach, okręgach czy sądach.
- Najwięcej doręczeń drogą elektroniczną realizuje Sąd Apelacyjny w Warszawie 53,4 proc., a najmniej doręczający sąd (jeden z małych sądów rejonowych) tylko 3,4 proc. - tłumaczy sędzia.
Czytaj więcej
Samorządy zapowiadają pomoc pełnomocnikom w ich założeniu, ale i postępowania dyscyplinarne.
Samorządy gotowe na doręczenia przez Portal Informacyjny
Samorządy profesjonalnych pełnomocników już od czasu prac parlamentarnych nad nowymi przepisami prowadzą szkolenia, jak założyć konto w PI oraz odbierać doręczane tą drogą pisma.
-Adwokaci są przyzwyczajeni do doręczeń przez portale informacyjne. W postępowaniu cywilnym funkcjonują one już od dawna, dlatego nie powinno być z tym problemów. Jeśli ktoś jednak do tej pory praktykował tylko prawo karne, to może być dla niego pewien szok technologiczny, ale zakładamy, że jest to zadanie, z którym adwokaci są sobie w stanie poradzić, przy wsparciu samorządu i po szkoleniach — mówi Michał Szpakowski, przewodniczący Komisji ds. Informatyzacji NRA.
- Prowadzimy teraz ostatnią akcję przypominającą radcom prawnym o nowym obowiązku, który wchodzi od czwartku-tłumaczy z kolei Tomasz Scheffler, dziekan OIRP Wrocław.
- Każdy radca, który go nie dopełnił, a wykonuje zawód, dostanie indywidualne przypomnienie smsem. Będzie tam informacja, jak takie konto założyć albo do kogo zgłosić się po pomoc. Jeśli prawo nakazuje im posiadać konto w portalu, to jego brak może spotkać się z negatywnym oddźwiękiem ze strony samorządu. - dodaje.
I wskazuje, że nikt nie zgłasza problemów z założeniem konta. Jak szacuje, w izbie wrocławskiej może nie mieć go mniej niż 10 proc. członków, z których wielu jednak ze względu na wiek nie wykonuje już zawodu.
Podstawa prawna: ustawa z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2023, poz. 1860)
