Stanowisko ZUS z 8 kwietnia 2009 r. w sprawie miejsca ubezpieczenia pracownika wysyłanego w zagraniczną podróż służbową, posiadającego ziemię rolną

Odpowiadając na pytanie, uprzejmie informujemy, że dla celów ustalania ustawodawstwa właściwego, w oparciu o tytuł II [b]rozporządzenia 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego w stosunku do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie[/b], osoba, która prowadzi na terytorium Polski działalność rolniczą, jest uznawana za osobę prowadzącą działalność na własny rachunek.

Zgodnie z art. 14.1.a pracownik najemny zatrudniony na terytorium państwa członkowskiego przez przedsiębiorstwo, w którym jest zwykle zatrudniony i przez które został skierowany do wykonywania pracy na terytorium innego państwa członkowskiego, podlega nadal ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego, jeżeli przewidywany okres wykonywania tej pracy nie przekracza 12 miesięcy i osoba nie została skierowana w miejsce innej osoby, której okres delegowania upłynął.

Z treści tego artykułu wynika, że ma on zastosowanie w przypadku gdy osoba prowadzi w jednym państwie członkowskim jedną aktywność zawodową – pracę najemną, z której zostaje czasowo delegowana do wykonywania pracy w innym państwie członkowskim.

Sytuacje zbiegowe pracy najemnej w jednym państwie członkowskim i wykonywania działalności na własny rachunek w innym reguluje art. 14c.

Zgodnie z nim, w przypadku gdy osoba jest jednocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego państwa członkowskiego i prowadzącą działalność na własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego, w myśl art. 14c pkt a) zdanie pierwsze rozporządzenia 1408/71, podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, na terytorium którego wykonuje pracę najemną.

Jeżeli jednak praca najemna wykonywana jest na terytorium dwóch lub więcej państw członkowskich, to zgodnie ze zdaniem drugim przytoczonego powyżej artykułu podlega ustawodawstwu określonemu zgodnie z art. 14.2.b cytowanego rozporządzenia.

Na podstawie art. 14.2.b rozporządzenia 1408/71 osoba podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, na terenie którego zamieszkuje, jeżeli wykonuje część swojej działalności na tym terytorium lub jeżeli jest związana z kilkoma przedsiębiorstwami lub z kilkoma pracodawcami mającymi zarejestrowaną siedzibę, lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium różnych państw członkowskich.

Pytanie dotyczy sytuacji, w której osoba prowadząca działalność rolniczą w Polsce, a więc uznawana za osobę prowadzącą działalność na własny rachunek i jednocześnie będąca pracownikiem, zostaje wysłana w tygodniową podróż służbową przez swojego pracodawcę, więc przez resztę miesiąca praca będzie wykonywana w Polsce. Jeżeli taka osoba będzie, w obrębie jednego miesiąca, pracowała równocześnie w dwóch lub więcej państwach członkowskich i sytuacja taka będzie się powtarzała przez pewien okres, to zgodnie z art. 14.2.b rozporządzenia 1408/71 będzie ona podlegała ustawodawstwu polskiemu.

Jeżeli natomiast osoba zostanie wysłana do pracy na dłuższy okres, np. osiem miesięcy, należy uznać ją za pracownika wykonującego pracę najemną na terenie innego państwa członkowskiego niż państwo prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek.

W takiej sytuacji zastosowanie ma art. 14c rozporządzenia 1408/71 i osoba podlega ustawodawstwu kraju, w którym wykonywana jest praca najemna.

[i]Agnieszka Orłowska