Decyzję o nadaniu skwerowi w ciągu ul. Podmłyńskiej w Gdańsku nazwy związanej z jedną z najważniejszych organizacji antykomunistycznych Polski przedsierpniowej gdańscy radni podjęli jednogłośnie już 30 kwietnia. Do inauguracji – ze względu na pandemię – doszło jednak dopiero w przeddzień 40. rocznicy polskiego Sierpnia. To właściwy moment nie tylko dlatego, że wpisuje się w obchody, ale przede wszystkim przypomina o pełnym zaangażowaniu się uczestników RMP w robotnicze protesty i NSZZ Solidarność.

Członkowie ruchu czynnie wspierali strajk, współtworzyli jego struktury, a po zalegalizowaniu związku zasilili go kadrowo. Już w pierwszych dniach protestu – Arkadiusz Rybicki i Maciej Grzywaczewski – spisali na dwóch sklejkach 21 postulatów strajkującej załogi, które zawisły na Bramie nr 2. Liczni uczestnicy ruchu organizowali służby informacyjne i biuro prasowe rodzącej się Solidarności. Członkowie RMP uczestniczyli również po 13 grudnia 1981 roku w solidarnościowym podziemiu, pełniąc w nim często ważne role.

Na pierwszej linii

Historia Ruchu Młodej Polski zaczęła się w 1979 roku. Aleksander Hall, Jacek Bartyzel, Arkadiusz Rybicki i Jan Samsonowicz spisali Deklarację ideową Ruchu Młodej Polski, pod którą podpisało się 25 osób, głównie ze środowiska wydającego pismo „Bratniak”. 

– RMP zachęcał do umacniania wspólnoty narodowe, opierając się na poszanowaniu tradycji oraz odwołaniu do wartości chrześcijańskich – mówi dr Przemysław Ruchlewski, zastępca dyrektora ds. naukowych Europejskiego Centrum Solidarności. – W swoim przesłaniu podkreślał, że „celem narodu polskiego jest odzyskanie niepodległości państwa polskiego oraz uzyskanie możliwości pełnego korzystania przez państwo i naród z ich suwerennych praw”. RMP wspierał osoby represjonowane w wielu ośrodkach w kraju, prowadził działalność wydawniczą i samokształceniową. Wraz z innymi środowiskami organizował manifestacje z okazji nieuznawanych przez władze komunistyczne rocznic – Święta Niepodległości, Święta Konstytucji 3 Maja czy Grudnia ’70.

Ogłoszony 13 grudnia 1981 roku stan wojenny nie przerwał działalności ludzi związanych z Ruchem Młodej Polski. Część została internowana, reszta trafiła do podziemia. W konspiracji podjęto pracę wydawniczą i formacyjną. A także edukację trafiającej coraz liczniej w kręgi ruchu młodzieży.  W styczniu 1982 roku pozostający na wolności działacze Ruchu zawiesili jego działalność, ogłaszając, że oddają się do dyspozycji podziemnej Solidarności. Jeden z historycznych liderów, Aleksander Hall, został członkiem podziemnych władz Regionu Gdańskiego związku. W 1983 roku większość ukrywających się członków zdecydowała się na wyjście z podziemia i zrezygnowała z angażowania się w działalność Solidarności, szukając innych form działalności.

Aktywni w polityce

Środowisko RMP wydawało w latach 80. periodyk „Polityka Polska”, angażowało się w klub polityczny Dziekania, Klub im. Lecha Bądkowskiego (Gdańsk), Wielkopolski Klub Ład i Wolność (Poznań). Współtworzyło też legendarną Spółdzielnię Prac Usług Wysokościowych Gdańsk, która zatrudniała represjonowanych przez komunistyczny reżim opozycjonistów. Prezesem spółdzielni był późniejszy marszałek Sejmu Maciej Płażyński. Wśród nowych członków RMP byli w tym czasie m.in. Marek Gadzała, Jarosław Sellin, Adam Pawłowicz, Rafał Matyja czy Kazimierz Michał Ujazdowski.

Po 1989 roku członkowie RMP nie stworzyli jednego wspólnego środowiska, natomiast wielu jego członków było aktywnych w polskiej polityce w ramach nowo powstałych ugrupowań. Były nimi m.in. ZChN, Forum Prawicy Demokratycznej, a później Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe, Platforma Obywatelska oraz Prawo i Sprawiedliwość.

Mały, wielki krok

Skwer znajduje się w historycznym centrum miasta – w sąsiedztwie Wielkiego Młyna, gdzie już wkrótce zostanie otwarte Muzeum Bursztynu, i kościoła św. Katarzyny. Przeszedł modernizację i jest jednym z ulubionych miejsc spacerów gdańszczan i odwiedzających Trójmiasto turystów.

– Dla członków Ruchu Młodej Polski to wielki zaszczyt, że miasto uczciło nas i nasze działania. Nasz Ruch był małym krokiem do odzyskania demokracji i niepodległości w Polsce. Wraz z innymi wywalczyliśmy wolną, niepodległą Polskę, to było nasze marzenie, by żyć w wolnym kraju. Dziś jesteśmy generacją, która przekazuje pałeczkę wolności kolejnym pokoleniom. Bardzo proszę – dbajcie o nasze miasto i taką Polskę, jaka była naszym spełnionym snem – skomentował decyzję gdańskich radnych Maciej Grzywaczewski.

Autopromocja
ORZEŁ INNOWACJI

Zgłoś swój projekt w konkursie dla startupów i innowacyjnych firm

WEŹ UDZIAŁ