Sędzia nie przeczytał wyroku do pustej sali. SN: orzeczenia nie ma

O pomoc w rozwianiu wątpliwości poprosił SA w Łodzi.

W tej sprawie sąd pierwszej instancji po przeprowadzeniu dowodów (w tym wyjaśnień oskarżonego) zamknął przewód sądowy, udzielił głosu stronom i po wysłuchaniu ich stanowisk odroczył wydanie wyroku. O terminie jego ogłoszenia poinformował wszystkich obecnych wówczas na sali. Na wyrok nikt się nie stawił. W protokole sąd zapisał, że (na podstawie art. 100 § 1a k.p.k.) odstąpił od ogłoszenia wyroku wobec niestawiennictwa stron i ich przedstawicieli.

Problem w tym, że zdaniem oskarżonego skarżącego wyrok sąd nie mógł tak zrobić, bo przepis jego zdaniem dotyczy ogłaszania orzeczeń, które zapadły na posiedzeniu, a nie na rozprawie.

Badający apelację sąd chciał wiedzieć, czy jeśli wbrew art. 100 procedury karnej, która nakazuje ustne ogłoszenie orzeczenia wydanego na rozprawie, sąd tego nie zrobi, a jedynie uzna wyrok za ogłoszony, wywoła to skutki prawne oraz czy jeżeli na ogłoszenie wyroku nikt się nie stawił, to uchybienie może być względną przyczyną odwoławczą.

Łódzki SA przyznaje, że ogłoszenie orzeczenia jest jedną z czterech czynności, która wchodzi w skład procesu, jakim jest wydanie wyroku.

Sąd Najwyższy wprawdzie odmówił podjęcia uchwały, ale problem rozstrzygnął w postanowieniu.

– Brak ustnego ogłoszenia wyroku wydawanego na rozprawie głównej (art. 418 § 1 k.p.k.), niezależnie od wadliwej formy zastępującej ogłoszenie, w tym przy zastosowaniu art. 100 § 1a k.p.k., powoduje, że nie dochodzi do wydania wyroku – uzasadnił SN.

Według tego orzeczenia dokument opatrzony nazwą „wyrok", nawet jeżeli zostanie włączony do akt sprawy, nie wywołuje skutków prawnych, w tym w szczególności nie uprawnia stron postępowania do wniesienia środka odwoławczego albo nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

W razie wniesienia takiego środka prezes sądu (przewodniczący wydziału, upoważniony sędzia) powinien odmówić jego przyjęcia, a wypadku jego błędnego przyjęcia i przekazania akt sprawy sądowi odwoławczemu albo Sądowi Najwyższemu sąd ten powinien pozostawić wniesiony środek zaskarżenia bez rozpoznania – wobec braku substratu zaskarżenia.

W takim wypadku nie ma podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego lub kasacyjnego – uznał Sąd Najwyższy.

Sygnatura akt: I KZP 8/21