Wydarzenia kampanii wrześniowej dzień po dniu przypomina świetny serial dokumentalno-historyczny Discovery World. Krótkie, dobrze zaplanowane odcinki nie przytłaczają faktami. Przybliżają te najważniejsze, również mniej znane, ale istotne dla przebiegu wojny. Historycy opowiadają,

jak wyglądała sytuacja międzynarodowa, w jakiej kondycji była polska gospodarka i przemysł zbrojeniowy. Kolejne etapy konfliktu komentuje dr Andrzej Kunert, sekretarz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.

Rarytasem są wspomnienia uczestników kampanii. Osobiste, często zabawne opowieści sprawiają, że opisywane w podręcznikach wydarzenia stają się bliższe i bardziej prawdziwe. – Jak ja dzisiaj patrzę na żołnierzy, to jest bajka, a nie wojsko w porównaniu z nami. Tak się warunki zmieniły – mówi Julian Dąbrowski. – Wtedy wyszkolenie było bardzo spartańskie. Wacław Zawada wspomina, że został powołany w 1938 roku. Chciał służyć w kawalerii, ale zamiast konia dostał rower.

W pierwszym odcinku zatytułowanym „Przed burzą" dokumentaliści przypominają, że II wojna światowa miała rozpocząć się w sobotę 26 sierpnia o godz. 4.40 rano. Był to pierwszy termin operacji „Fall Weiss", ataku Niemców na Polskę. Ale na wieść o podpisaniu układu polsko-brytyjskiego Hitler wstrzymał działania. Jego rozkaz nie dotarł jednak do wszystkich jednostek. Bojówka niemiecka zgodnie z planem przekroczyła naszą granicę na Przełęczy Jabłonkowskiej i zajęła stację kolejową w Mostach. Polacy odparli atak. Naziści musieli uciekać.

Dokumentaliści przytaczają słowa wypowiedziane przez Hitlera 22 sierpnia 1939 roku w czasie odprawy dowódców armii: „Zniszczenie Polski – oto cel najbliższy. Dam wam propagandowy pretekst do rozpoczęcia wojny. Nie troszczcie się o to,

czy to będzie brzmiało wiarygodnie czy też nie. Nikt nie będzie pytał zwycięzcy, czy mówił prawdę, czy kłamał". Gestapo organizowało więc na terytorium Polski sfingowane ataki na Niemców. Najgłośniejszy z nich miał miejsce w nocy z 31 sierpnia na 1 września, gdy oddziały hitlerowskie przebrane w nasze mundury zaatakowały niemiecką radiostację w Gliwicach.

Hitler wyznaczył moment ataku na Polskę: 1 września, godz. 4.45. Mieliśmy 600 czołgów. Hitlerowcy – 2800, Sowieci – 6000. Historycy przypominają, że wsparcie naszych sojuszników Francji i Anglii mogłoby wyrównać szanse. A tak kampania wrześniowa trwała 36 dni. Jej finałem była kapitulacja oraz podział terytorium II RP pomiędzy Niemcy i sowiecką Rosję.

Wrzesień '39 | 20.30 | Discovery World | CZWARTEK

Teatr historii – Wieluń. Miasto niepokonane

23.35, TVP 1, środa

Premierowe widowisko historyczne przygotowane przez Olgierda Michalaka i Bogusława Wołoszańskiego. Wzięło w nim udział prawie 20 grup rekonstrukcyjnych z Polski i Niemiec. Głównym bohaterem, granym przez Łukasza Nowickiego, jest doktor Zygmunt Patryna, dyrektor szpitala w Wieluniu, bohater września '39.

Pułkownik Dąbek. Obrona Gdyni 1939

15.45, TVP Polonia, czwartek

Fabularyzowany dokument o płk. Stanisławie Dąbku, dowódcy wojsk lądowej obrony Wybrzeża.

Młodość w czasach zagłady

21.40, Planete, czwartek

Historia przyjaźni młodego Żyda pochodzącego z komunistycznej rodziny i Polaka wychowanego w narodowym duchu. Wspomnieniami dzieli się Jerzy Kamieniecki. Reżyseria Małgorzata Imielska.

Korespondent Bryan

22.20, TVP 1, czwartek

Niezwykły dokument pokazujący heroizm warszawian walczących w oblężonej stolicy. Wykorzystano unikatowe nagrania i zdjęcia zrobione przez amerykańskiego dziennikarza Juliena Bryana, który dotarł do Polski 4 września 1939 roku.

Opowieść o Aleksandrze Kamińskim

0.12, TVP Info, czwartek

Sylwetka prof. Aleksandra Kamińskiego – harcmistrza, wychowawcy, historyka, pisarza, autora „Kamieni na szaniec".

38/89 L.U.C. – Zrozumieć Polskę

0.40, TVP 2, czwartek

Koncert L.U.C. przypominający płytę „39/89. Zrozumieć Polskę" wydaną w 70. rocznicę wkroczenie wojsk radzieckich do Polski. Mieszanka muzyki filmowej, jazzowej i elektronicznej uzupełniona nagraniami wypowiedzi słynnych Polaków, m.in. Jana Pawła II i Józefa Becka.