Białoruś: liderzy opozycji będą oskarżeni?

– Za udział w demonstracji 19 grudnia sądy skazały około 600 osób. W większości na karę aresztu do 15 dni, a niektórych na karę grzywny – powiedział „Rz” Garri Pahaniajło z Białoruskiego Komitetu Helsińskiego.

Ci, którzy siedzą w aresztach na ul. Akreścina w Mińsku oraz w położonym 50 km na wschód od Mińska mieście Żodino, w każdej chwili mogą być też pociągnięci do odpowiedzialności karnej. – Do środy, czwartku władze zadecydują o przyszłości liderów opozycji podejrzanych o organizowanie „masowych zamieszek”. Jeśli zostaną oskarżeni, wówczas zapewne pozostaną w aresztach – dodaje Pahaniajło.

Trwają też przesłuchania niezależnych dziennikarzy, którzy byli obecni na demonstracjach.

[srodtytul]Posadzą wszystkich?[/srodtytul]

– Najwyraźniej władze chcą na długie lata wsadzić do więzienia liderów opozycji – mówi „Rz” Walery Karbalewicz, niezależny politolog.Jego zdaniem najważniejsze dla władz jest przywrócenie kontroli nad społeczeństwem. – Bardzo się obawiają, że tę kontrolę utraciły. Konieczne jest więc przywrócenie strachu, powrót do sytuacji sprzed kampanii wyborczej – uważa Karbalewicz.

Skoro tak, działania Unii Europejskiej – ostra krytyka Łukaszenki i żądanie uwolnienia więźniów politycznych – spotkają się raczej ze skromnym odzewem.

Władze usiłują sparaliżować działalność opozycyjnych partii. Główne uderzenie skierowano przeciw Zjednoczonej Partii Obywatelskiej. Jej lider Anatol Lebiedźka jest w areszcie KGB. Jeden z wiceprzewodniczących, kandydat na prezydenta Jarosław Romańczuk, nie pojawia się w siedzibie partii po tym, gdy napisał oświadczenie, w którym skrytykował innych kandydatów opozycyjnych za poprowadzenie ludzi pod siedzibę rządu podczas demonstracji.

Krążą pogłoski, że został do tego zmuszony. Z komputerów Zjednoczonej Partii Obywatelskiej zabrano twarde dyski. – Nie zamierzamy się poddawać – zapewnia jednak wiceszef Lew Margolin. Przywódcy lewicowej partii Sprawiedliwy Świat z dawnym liderem komunistów Siarhiejem Kaliakinem na czele są regularnie wzywani na przesłuchania. Wiceszef tego ugrupowania Uładzimir Łaszkiewicz mieszka na stałe w Moskwie. Gdy przyjechał do Mińska, na peronie czekali na niego milicjanci z kajdankami.

W miarę normalnie działa natomiast Białoruski Front Narodowy (BNF), choć jego kandydat na prezydenta Ryhor Kastusiau skarży się na bóle głowy po pobiciu przez milicjanta. – Dostałem dwa razy pałką w głowę – wyjaśnia. W lokalu partii BNF zbierane są dary dla siedzących w aresztach.

[srodtytul]Nowy premier[/srodtytul]

Zupełnie nieoczekiwanie prezydent Aleksander Łukaszenko podziękował za współpracę premierowi Siarhiejowi Sidorskiemu. Skorzystał z okazji, bo rząd zgodnie z konstytucją po wyborze prezydenta podał się do dymisji. Następcą Sidorskiego został Michaił Miasnikowicz, prezes Narodowej Akademii Nauk, b. wicepremier Białoruskiej SRR i pierwszy wicepremier Białorusi, a w latach 1995 – 2001 szef administracji Łukaszenki.

– To sensacja, bo Sidorski nigdy nie dał Łukaszence powodu do krytyki. Ale ta zmiana nie zmieni nic w funkcjonowaniu rządu. Tak naprawdę Białorusią rządzi bowiem administracja prezydenta, a realnym premierem jest jej szef – mówi „Rz” politolog Uładzimir Podgoł.

Po Mińsku krążą pogłoski, że Sidorski był typowany na następcę Łukaszenki przez Rosję, choć nie dał poznać, że byłby tym zainteresowany.

[ramka]OPINIA dla "RZ"

[b] Aleksander Dobrowolski - Zjednoczona Partia Obywatelska[/b]

Władze najwyraźniej chcą wsadzić do więzień wszystkich liderów opozycji. 25 grudnia przeszukana została siedziba Zjednoczonej Partii Obywatelskiej, a teraz – mieszkanie naszego szefa Anatolija Lebiedźki. Zabrano twarde dyski komputerów, rozmaite dokumenty i książki. Widać, że władze poszukują dowodów, iż Lebiedźko był współorganizatorem „masowych zamieszek” w niedzielę, 19 grudnia, o co jest obwiniany i za co grozi kara do 15 lat więzienia.

Ponieważ okazano nam pismo w sprawie przeszukania, mogliśmy się zapoznać z liczącą ponad 20 nazwisk listą osób podejrzewanych o organizowanie „zamieszek”. Oprócz doskonale znanych przywódców opozycji są tam również osoby znane słabo lub w ogóle nieznane. Robi to wrażenie, jakby chciano oskarżyć ludzi przypadkiem złapanych podczas demonstracji przed siedzibą rządu na placu Niepodległości.