Daninę od nieruchomości dla osób fizycznych ustala w decyzji wójt (burmistrz, prezydent miasta). Podatnik płaci ją w ratach do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja osób prawnych, w tym spółek z o.o. i akcyjnych oraz jednostek organizacyjnych i spółek niemających osobowości prawnej. Podmioty te są zobowiązane do składania deklaracji, w których same liczą wysokość podatku, oraz wpłacania należnej kwoty w 12 ratach płatnych do 15. dnia poszczególnych miesięcy na rachunek odpowiedniej gminy. Organem właściwym jest ten, na którego terenie znajdują się opodatkowane grunty, budynki i związane z działalnością gospodarczą budowle.
Dotychczas obowiązki noworoczne trzeba było więc wypełnić do 15 stycznia. Szczególnie trudne było to dla firm posiadających nieruchomości lub budowle w wielu gminach. Każda z nich samodzielnie ustala stawki podatku, w określonych odgórnie, corocznie zmienianych granicach. Rada gminy może różnicować ich wysokość dla poszczególnych rodzajów opodatkowanych obiektów, uwzględniając ich lokalizację, przeznaczenie, stan techniczny itd.
Współwłaściciele – spółka i osoba fizyczna – muszą płacić podatek co miesiąc
W takich warunkach ustalenie jednego wzoru deklaracji jest niemożliwe. Każda gmina publikuje własny. Zważywszy, że często jednostki samorządowe zwlekały do samego końca roku z podjęciem uchwał o stawkach, podatnicy mieli sporo problemów z bezbłędnym wypełnieniem deklaracji i obliczeniem podatku.
