Preferencji w spłacie niepodatkowych należności publicznoprawnych (np. kary pieniężne, opłata planistyczna) stanowiących dochód gminy udzielać będzie wójt, a odwołania rozpatrywać samorządowe kolegia odwoławcze.
Gmina będzie mogła też zrezygnować z dochodzenia niskich należności cywilnoprawnych. Tak wynika z przyjętego przez rząd 4 listopada projektu nowelizacji ustawy o finansach publicznych.
Kosztowna windykacja
– Windykacja małych kwotowo należności cywilnoprawnych jest często nieracjonalna, w szczególności gdy koszty postępowania przekraczają dług – wskazuje Andrzej Porawski, dyrektor Związku Miast Polskich. – Przyjęty projekt rozwiązuje ten problem.
Projekt daje radzie gminy (sejmikowi) możliwość podjęcia uchwały o niedochodzeniu długów, których kwota z odsetkami nie przekracza 100 zł.
– Uchwała taka nie obejmie należności powstałych w związku z wykonywaniem zadań zlecanych samorządom z administracji rządowej – wyjaśnia Leszek Skiba, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. – A także związanych z wdrażaniem projektów, programów i zadań finansowanych m.in. ze środków Unii Europejskiej oraz bezzwrotnej pomocy zagranicznej – dodaje. I wyjaśnia, że wyłączenie jest uzasadnione tym, że uprawnienie JST do niedochodzenia należności cywilnoprawnych powinno dotyczyć wyłącznie takich środków własnych, np. gminy, o których pozyskaniu jej organy mogą w pełni swobodnie decydować.
Konieczna uchwała
Projekt utrzymuje zasadę, że to właściwa rada (sejmik) w drodze uchwały określa zasady postępowania w sprawach dotyczących umorzeń, rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności należności cywilnoprawnych stanowiących dochód budżetu gminy (powiatu, województwa samorządowego).
– Uchwała taka stanowi podstawę prawną decyzji administracyjnych dotyczących umarzania lub rozkładania na raty należności z określeniem ich wysokości, skierowanych do indywidualnych dłużników – komentuje prof. Cezary Kosikowski z Uniwersytetu w Białymstoku.
Nowością jest wyraźne wskazanie, że taka uchwała stosuje się do preferencji dla dłużników samorządowych jednostek i zakładów budżetowych oraz instytucji kultury.
Projekt przesądza też, że uchwała taka nie może być podstawą umarzania należności cywilnoprawnych przysługujących samorządowym zakładom opieki zdrowotnej oraz innym osobom prawnym utworzonym na podstawie odrębnych ustaw i w celu wykonywania zadań jednostek samorządu terytorialnego (np. wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego czy jednostki doradztwa rolniczego), które cieszą się dużą niezależnością finansową.
Etap legislacyjny: trafi do Sejmu