Przełomowe odkrycia w Taş Tepeler: nowe neolityczne rzeźby zmieniają historię Anatolii

Znaleziska te oferują unikatowy wgląd w życie rytualne, symbolikę i struktury społeczne sprzed 12 000 lat, dodatkowo umacniając pozycję Taş Tepeler  (Kamiennych Kopców) jako jednego z najważniejszych neolitycznych krajobrazów kulturowych świata.

Przemawiając w Şanlıurfie, minister Ersoy podkreślił, że pierwsze pięć lat projektu „otworzyło horyzont daleko poza to, co pierwotnie sobie wyobrażaliśmy”, dodając, że region dowodzi, iż wczesne społeczności posiadały „znacznie bardziej zaawansowany poziom świadomości w zakresie wierzeń, rytuałów i organizacji społecznej, niż wcześniej sądzono”.

Göbekli Tepe: sensacyjne odkrycie – ludzka figura wmurowana w ścianę

Jednym z najbardziej uderzających wizualnie znalezisk zaprezentowanych podczas wydarzenia był ludzki posąg celowo umieszczony w ścianie w kręgu D w Göbekli Tepe, interpretowany jako prawdopodobne wotum. Minister Ersoy zauważył, że rzeźba, odkryta na krótko przed wizytą japońskiej księżniczki Akiko, stanowi „imponujący przykład estetycznej i ekspresyjnej tradycji rzeźbiarskiej okresu neolitu”.

Czytaj więcej

Archeologia

Sztuka naskalna sprzed 8000 lat odkryta w Centralnej Anatolii

Archeolodzy natrafili w dystrykcie Develi w prowincji Kayseri, w sercu Centralnej Anatolii, na pr...

Naukowcy będą jeszcze potrzebować czasu, aby przeanalizować, dlaczego posąg został wmurowany w ścianę, jednak jego kunszt podkreśla wysoki poziom artystyczny wczesnych społeczności regionu.

Sayburç: rzeźba z zaszytymi ustami ujawnia nowe rytuały neolityczne

Kolejne ważne odkrycie pochodzi z Sayburç, gdzie wykopaliska ujawniły ludzką rzeźbę z zaszytymi ustami, interpretowaną jako przedstawienie zmarłego.

Badacze podkreślają, że posąg stwarza „okazję do ponownego przemyślenia prehistorycznych koncepcji śmierci, wykraczających poza pochówki i tradycje związane z czaszką”, ponieważ zapieczętowane usta mogą sugerować symboliczny akt związany z rytuałem lub wiarą.

Ta rzeźba szybko stała się jednym z najczęściej omawianych neolitycznych znalezisk roku.

Sefer Tepe: dwie unikatowe twarze i niezwykły koralik z serpentynitu

Sezon wykopaliskowy 2025 w Sefer Tepe przyniósł kilka ważnych odkryć, w tym dwie rzeźbione ludzkie twarze na blokach kamiennych – jedną w wysokim reliefie i drugą w niskim, wykonane w stylistyce odmiennej od Göbekli Tepe, Karahan Tepe i Sayburç oraz dwustronny koralik wykonany z czarnego serpentynitu, przebity na wylot i wyrzeźbiony po obu stronach, z wyrazistymi ludzkimi twarzami nawiązującymi do innych neolitycznych motywów regionu.