Nowe prawo. Cyfrowe doręczenia, ale akta wciąż papierowe

Dziś doręczenia za pośrednictwem Portalu Informacyjnego (PI) odbywają się jednokierunkowo – od sądu do profesjonalnych pełnomocników czy prokuratorów. 1 marca się to zmieni. Od tego dnia także adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, Prokuratoria Generalna RP lub prokurator będą mogli wnieść niektóre pisma za pośrednictwem portalu. Ich katalog zawiera art. 125¹ § 2 kodeksu postępowania cywilnego.

Są to: zgłoszenie się do udziału w sprawie, zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa procesowego, zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania (o których mowa w art. 136 § 1, 4 i 5 oraz art. 387¹ k.p.c.), oświadczenie w przedmiocie zgody na mediację, wniosek o przeprowadzenie posiedzenia zdalnego, apelacja, zażalenie, skarga na orzeczenie referendarza sądowego, pisma procesowe w toku postępowań wywołanych wniesieniem apelacji, wniosek o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem (oraz pismo uzupełniające braki formalne takiego wniosku), wniosek o nadanie klauzuli wykonalności oraz o wydanie odpisu prawomocnego orzeczenia.

Warto pamiętać, że do pism wnoszonych przez portal należy dołączyć pełnomocnictwo, które może być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo osobistym. W ten sposób wnoszone pisma mogą być podpisywane przez nadawców.

Najpierw możliwość, po roku obowiązek

Przez pierwszy rok wnoszenie wyżej wymienionych pism przez profesjonalnych pełnomocników będzie fakultatywne, natomiast od 1 marca 2027 r. stanie się obowiązkowe.

Nowe przepisy nie będą miały zastosowania do pism procesowych wnoszonych do Sądu Najwyższego.

Co ważne, zgodnie z art. 125³ § 2 k.p.c. inne pisma wniesione za pośrednictwem portalu albo wniesione przez inną osobę nie będą wywoływać skutków prawnych. Nadawca takiego pisma zostanie o tym powiadomiony. Przy czym, jak czytamy w uzasadnieniu, dotyczy to zarówno sytuacji, gdy za pośrednictwem PI zostanie wniesione pismo, które nie jest wymienione w ustawie, jak też takie, które formalnie jest dopuszczalne „ale zawiera dodatkowo treści wykraczające poza ustawowy katalog”. W tej ostatniej sytuacji część pisma zostanie uznana za wniesioną bezskutecznie.

Czytaj więcej

Prawnicy

Przemysław Rosati, prezes NRA: Oto największe problemy przeciętnego adwokata

Gigantycznym problemem jest brak cyfryzacji w wymiarze sprawiedliwości. Cyfryzacja bardzo ułatwił...

W przypadkach, w których wnoszenie pism już teraz odbywa się przez internet – np. w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych – nic się nie zmieni. Oznacza to, że gdy system teleinformatyczny obsługujący postępowanie cywilne umożliwia wniesienie pisma procesowego do sądu, to właśnie za jego pośrednictwem należy to uczynić. Jeśli nie – można (a od przyszłego roku trzeba) skorzystać z PI.

Wnoszenie pism przez Portal Informacyjny do sądu. Co w przypadku awarii systemu lub gdy załącznik jest zbyt duży?

– Nowelizacja przewiduje też rozwiązania na wypadek problemów technicznych w działaniu PI. Jeżeli załącznik do pisma procesowego, ze względu na jego właściwości (np. parametry techniczne), nie będzie mógł zostać wniesiony przez portal, konieczne będzie jego złożenie w sądzie w tradycyjny sposób (uprawdopodobniając okoliczność braku możliwości wniesienia drogą elektroniczną), w terminie trzech dni od dnia wniesienia pisma procesowego. W przypadku niedopełnienia tych obowiązków sąd pominie ten załącznik – tłumaczy adwokat Żaneta Napora-Paluchowska z kancelarii KRYSIK LAW.

A co gdy nastąpi awaria systemu, akurat w ostatnim dniu terminu na wniesienie pisma? – W takiej sytuacji pismo należy wnieść najpóźniej w następnym dniu po dniu, w którym przywrócono dostępność portalu, niebędącym dniem wolnym od pracy ani sobotą. Jednocześnie konieczne będzie uprawdopodobnienie w piśmie procesowym ograniczeń w dostępności PI – dodaje ekspertka.