Co z rozprawami zdalnymi w sądach? Nadchodzą zmiany!

Czy nadal będzie można połączyć się z sądem przez Internet? Czy wideokonferencje z sądem przyjęły się w praktyce?

Publikacja: 31.01.2024 12:08

Co z rozprawami zdalnymi w sądach? Nadchodzą zmiany!

Foto: Adobe Stock

Rozprawy zdalne w okresie pandemii

W marcu 2020 roku wprowadzono posiedzenia zdalne. Dzięki temu istnieje możliwość przeprowadzenia rozprawy lub posiedzenia jawnego przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość. Wykorzystuje się bezpośredni przekaz obrazu i dźwięku z posiedzenia.  Wówczas osoby w nim uczestniczące, w tym członkowie składu orzekającego, nie muszą przebywać w budynku sądu.

Koniec obowiązywania

Należy mieć na uwadze, że wprowadzony w marcu 2020 r. przepis obowiązuje w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni. Zatem zasadniczo przepis ten miał obowiązywać do 1 lipca 2024 r.

Czytaj więcej

Sala sądowa w dobie cyfrowej zmiany

Rozprawy zdalne w Kodeksie postępowania cywilnego

Niemniej na mocy nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) dodano nowe przepisy, które wejdą w życie w dniu 14 marca 2024 r. Dotyczą one wprowadzenia wprost do k.p.c. rozpraw zdalnych. Zgodnie z nowelizacją uchyla się również przepisy dotyczące posiedzeń zdalnych wprowadzone w marcu 2020 r.

Zarządzenie przeprowadzania posiedzenia zdalnego

Na podstawie nowych przepisów k.p.c. przewodniczący składu sędziowskiego może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia zdalnego z urzędu lub na wniosek osoby, która ma uczestniczyć w posiedzeniu i wskazała adres poczty elektronicznej. Termin do złożenia wniosku wynosi 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia albo wezwania na posiedzenie. Niemniej przy takim zarządzeniu może pojawić się zastrzeżenie, aby określona osoba przebywała w budynku innego sądu. O treści zarządzeń poucza się te osoby.

Zgłoszenie zamiaru zdalnego udziału w posiedzeniu

Ponadto nowelizacja przewiduje także możliwość wzięcia udziału w posiedzeniu zdalnym przy braku uprzedniego wskazania adresu poczty elektronicznej. Wtedy wzywając na posiedzenie zdalne, informuje się jego uczestników o możliwości stawiennictwa na sali sądowej lub zgłoszenia zamiaru zdalnego udziału w posiedzeniu.

Dodatkowo poucza się, że zamiar ten należy zgłosić najpóźniej na 3 dni robocze przed wyznaczonym terminem posiedzenia. Do skutecznego zgłoszenia zamiaru wystarcza złożenie go za pomocą środków porozumiewania się na odległość (o ile dają one pewność co do osoby składającej oświadczenie) i wskazanie adresu poczty elektronicznej.

Czynności Sądu po zgłoszeniu zamiaru zdalnego udziału w posiedzeniu

W takim przypadku informuje się także co najmniej na 24 godziny przed terminem posiedzenia m. in. o sposobie przyłączenia się do posiedzenia zdalnego. Osoba biorąca udział w posiedzeniu zdalnym przebywająca poza budynkiem sądu jest zobowiązana poinformować sąd o miejscu, w którym przebywa. Ponadto obowiązana jest dołożyć wszelkich starań, aby warunki w miejscu jej pobytu licowały z powagą sądu i nie stanowiły przeszkody do dokonania czynności procesowych z jej udziałem.

Skuteczność czynności procesowych

Czynności procesowe dokonane w trakcie posiedzenia zdalnego przez strony i innych uczestników przebywających poza salą sądu prowadzącego postępowanie są skuteczne. Wyjątkowo przepisy k.p.c. mogą jednak wymagać ich dokonania w formie pisemnej (np. cofnięcie powództwa, czy rozszerzenie powództwa).

Rozprawy zdalne w praktyce – czy będzie lepiej?

Po kilku latach obowiązywania przepisów dotyczących rozpraw zdalnych można śmiało stwierdzić, że przyjęły się one w praktyce z drobnymi wyjątkami. Niestety czasami nadal zdarzają się problemy techniczne z połączeniem z sadem lub też niektóre sądu nie są jeszcze wyposażone w odpowiedni sprzęt. Miejmy
nadzieję, że wskutek nowelizacji przyśpieszą działania w celu zapewnienia sprawnego połączenia we wszystkich sądach. Nie uda się ukryć, że dla stron i ich pełnomocników możliwość udziału w rozprawie online to duże ułatwienie, zwłaszcza kiedy sąd jest oddalony o kilkaset kilometrów od miejsca zamieszkania.

Piotr Szymczyk, radca prawny w SENDERO Tax & Legal.

Kancelaria jest zrzeszona w sieci Kancelarie RP działającej pod patronatem dziennika „Rzeczpospolita”.

Rozprawy zdalne w okresie pandemii

W marcu 2020 roku wprowadzono posiedzenia zdalne. Dzięki temu istnieje możliwość przeprowadzenia rozprawy lub posiedzenia jawnego przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość. Wykorzystuje się bezpośredni przekaz obrazu i dźwięku z posiedzenia.  Wówczas osoby w nim uczestniczące, w tym członkowie składu orzekającego, nie muszą przebywać w budynku sądu.

Pozostało 90% artykułu
Sądy i trybunały
Rosati: Manowska blokuje posiedzenie Trybunału Stanu
Materiał Promocyjny
Wykup samochodu z leasingu – co warto wiedzieć?
Nieruchomości
Trybunał: nabyli działkę bez zgody ministra, umowa nieważna
Sądy i trybunały
Jest nowy prezes sądu w Olsztynie. W miejsce Macieja Nawackiego
Prawnicy
Prokurator Ewa Wrzosek: Nie popełniłam żadnego przestępstwa
Prawnicy
Rzecznik dyscyplinarny adwokatów przegrał w sprawie zgubionego pendrive'a