– [b]Nie będzie cięć w podwyżkach dla sędziów i innych pracowników wymiaru sprawiedliwości[/b] – zapewnił wczoraj dziennikarzy Andrzej Czuma. Na tę informację czekało z niepokojem całe środowisko. O tym, że sprawa jest poważna, świadczyć może też fakt, iż w przesłanym właśnie ministrowi liście Helsińska Fundacja Praw Człowieka sprawę podwyżek wymienia wśród priorytetów.

[b]Zapowiedziane podwyżki zostaną więc utrzymane[/b], choć – jak przyznał minister – było to bardzo trudne zadanie. Andrzej Czuma nie zamierza też oszczędzać na wydatkach na postępowania sądowe i prokuratorskie (tu nie ruszono kosztów), wypłaty z tytułu stanu spoczynku dla sędziów i prokuratorów oraz funkcjonariuszy więziennictwa oraz na wydatkach na świadczenia socjalne.

W trakcie spotkania z dziennikarzami minister zapewniał także, że sądy (kilka z nich miało duże kłopoty z funkcjonowaniem na początku roku, gdyż nie dostało pieniędzy na bieżące wydatki) działają już bez najmniejszych kłopotów. – Środki na bieżącą działalność są przekazywane bez opóźnień, wszystkie zaległości zaś zostały uregulowane – mówił Jan Paziewski, dyrektor Departamentu Budżetu w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Skąd więc będą pochodziły oszczędności?

Z inwestycji. Te, których zakończenie planowano na bieżący rok, zostaną oddane (m.in. więzienie w Opolu Lubelskim). Te, przy których prace miały trwać w latach 2010 i 2011, zostaną na razie wstrzymane.

Minister Czuma unikał jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy wstrzymanie prac nad rozdzieleniem funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego jest także przejawem oszczędności.

– Znam głosy za rozdzieleniem i przeciw niemu – mówił minister. Dodał też, że po obu stronach głos zabierają wybitne autorytety, które przedstawiają rzetelne argumenty. – Trzeba to wszystko spokojnie przemyśleć – twierdził minister.

Szkopuł w tym, że nie ma szans, by pytania o rozdzielenie obu funkcji nie padały. To był sztandarowy pomysł poprzedniego ministra Zbigniewa Ćwiąkalskiego.

O realizację tego pomysłu upomina się także właśnie w liście skierowanym do ministra Czumy Fundacja Helsińska. „W interesie wymiaru sprawiedliwości, a także zmniejszenia nadzoru politycznego nad prokuraturą, leży rozdzielenie obu urzędów" – czytamy w liście otwartym.

Na tym jednak nie koniec. Prawnicy z fundacji zwracają też uwagę na konieczność przeprowadzenia gruntownej reformy prokuratury. W związku z tym wymieniają profesjonalizację pracy, wzmocnienie etosu zawodu prokuratora. Wskazują, że do prokuratury powinni trafiać najlepsi prawnicy.

[b]Na załatwienie czeka także reforma systemu pomocy prawnej. Chodzi o pomoc ludziom, których nie stać na wynajęcie prawnika[/b]. Fundacja upomina się o utworzenie systemu dostępu do nieodpłatnych porad prawnych pozasądowych dla najuboższych. Pisze, że projekty ustaw poprzednich rządów (z 2005 i 2007 r.) nie doczekały się uchwalenia. Również obecny rząd podjął prace nad ustawą, ale „ich tempo powoduje zrozumiały niepokój o efekt" – zwraca uwagę.

[b]Prawnicy przypominają ministrowi, że przed nim bardzo ważna decyzja w sprawie dostępu do zawodów prawniczych. Nie obejdzie się także bez przypilnowania zmian w ustawie o skardze na opieszały sąd.[/b] To, co już zaproponowano, jest dobre, ale nie wystarczy – uważają. Fundacja postuluje też wprowadzenie nowoczesnych metod zarządzania do polskich sądów oraz promowanie stosowania w sądach tzw. dobrych praktyk.