Depero należał do grupy awangardowych twórców z kręgu Filippa Tommasa Marinettiego. Zbuntowani przeciw tradycji, pragnęli tworzyć sztukę nowoczesną, oddającą zmiany tempa życia i rozwój cywilizacji.

W 2009 roku oglądaliśmy zbiorową wystawę włoskich artystów w Zamku Ujazdowskim. Przypominała o stuleciu manifestu futurystycznego Marinettiego, który dał początek kulturalnej rewolucji w całej Europie: w literaturze, sztuce, teatrze, muzyce, filmie. Niedawno zaś minęła 50. rocznica śmierci Depero.

Pokaz na Zamku Królewskim przedstawia głównie jego malarstwo i plakaty z kolekcji prywatnych. Fortunato Depero (1892 – 1960) był artystą wszechstronnym: malarzem, poetą, scenografem, fotografem, architektem, projektantem. W 1925 roku zdobył Złoty Medal na Wystawie Sztuki Dekoracyjnej w Paryżu.

Obrazy Depero ucieleśniają idee futuryzmu: dynamikę, witalizm, ruch. Na jednym z nich czerwony człowiek z koszykiem żółtych cytryn żongluje nimi w powietrzu niczym cyrkowy iluzjonista. Uproszczona „mechaniczna” sylwetka i rytmicznie zgeometryzowane tło w intensywnych barwach emanują ekspresją. Nie mniej żywiołowa jest malarska kompozycja na pograniczu abstrakcji z niebieskim lotnikiem szybującym w różowo-białych chmurach. Futuryzm Depero z lat 20. i 30. ma także wiele cech kubistycznych.

[wyimek]Przyszłość należy do sztuki reklamy, wszechobecnej w miejscach publicznych[/wyimek]

Późniejsze obrazy, choć nadal wyróżniają się mistrzostwem formy, wyhamowują młodzieńczy szalony pęd, za to zyskują klimat magicznego realizmu i stają się bardziej dekoracyjne. Obraz ze zmultiplikowanymi kotami wygląda jak ornament. A martwa natura ze stylizowanymi egzotycznymi roślinami na tle okna niepokoi tajemniczą zmysłowością.

Plakaty przypominają, że Depero był prekursorem designu. We Włoszech opracowywał m.in. reklamy dla Campari, w Nowym Jorku projektował okładki „Vogue’a”, „Vanity Fair”, „New Yorkera”, „Movie Makers”. W 1932 roku ogłosił manifest futurystyczny sztuki reklamy. Uważał, że do niej należy przyszłość, gdyż jest wszechobecna w miejscach publicznych. Dzięki niej każdy obcuje ze sztuką na co dzień.

O jego związkach z teatrem przypomina projekt fantazyjnego kostiumu do „Pieśni słowika” dla Baletów Rosyjskich Siergieja Diagilewa. Wszystkie prace Depero wyróżnia indywidualny styl, w którym dynamika przeplata się z liryką. W 1959 roku artysta ufundował w rodzinnym mieście Roverto pierwsze muzeum futurystyczne na świecie.

Wystawa czynna do 13 lutego