Przymusowe przenosiny dziecka tylko w określonym terminie. Uchwała Sądu Najwyższego

To sedno poniedziałkowej uchwały trzech sędziów Sądu Najwyższego.

Kwestia ta wynikła w sprawie o przymusowe odebranie jednego z dwójki małoletnich dzieci, których rodzice toczą spór. To matka wystąpiła do sądu, aby zlecił kuratorowi sądowemu przymusowe odebranie córki z jej aktualnego miejsca pobytu u ojca.

Sąd rejonowy orzekł przekazanie dziecka matce z rygorem natychmiastowym wykonalności na czas postępowania sądowego. Wykonanie tego zadania powierzył kuratorowi.

Czytaj więcej

Prawo rodzinne

Czy matka musi zapłacić ojcu, gdy dziecko nie chce go widywać? Ważna uchwała SN

Okoliczność, że matka sprawująca pieczę nad dzieckiem nie wypełnia obowiązku w zakresie kontaktów...

Spór rodziców o dzieci. Czy sąd powinien spytać dziecko, z kim chce mieszkać?

Pełnomocnik ojca wystąpił o uchylenie, a przynajmniej zawieszenie tego postanowienia, ale SR go nie uwzględnił. Ojciec nie dał za wygraną i w zażaleniu do Sądu Okręgowego w Szczecinie zarzucał nieważność przeprowadzonego w tej sprawie postępowania, przez pominięcie tzw. etapu rozpoznawczego. Nie zbadano bowiem, co najbardziej zainteresowana osoba, czyli córka, sądzi o tych „przenosinach”, a mówiła ona, że chce pozostać z ojcem i z bratem. A jej nie przesłuchano.

Rozpatrując zażalenie ojca SO wskazał, że w sprawach o odebranie małoletniego podlegającego władzy rodzicielskiej lub będącego pod opieką wyróżnia się dwie fazy postępowania: rozpoznawczą oraz wykonawczą, choć są od tego wyjątki. Część nauki prawa uważa, że podstawą wszczęcia od razu drugiej fazy postępowania o przymusowe odebranie dziecka mogą być m.in. prawomocne wyroki o rozwód, ugody sądowe i ugody zatwierdzone przez sąd i one skutkują pominięciem fazy rozpoznawczej. W takich przypadkach nieracjonalne byłoby jej powtarzanie.

Nie dość tego, zgodnie z art. 569 par. 2 k.p.c. w wypadkach nagłych sąd opiekuńczy wydaje z urzędu wszelkie potrzebne zarządzenia nawet w stosunku do osób, które nie podlegają jego właściwości miejscowej, zawiadamiając o tym sąd opiekuńczy miejscowo właściwy.

Czytaj więcej

Prawo rodzinne

Czy matkę obciąża niechęć dziecka do kontaktów z ojcem?

Sąd Najwyższy ma rozstrzygnąć, czy rodzic, pod którego pieczą jest dziecko, ma obowiązek zadbać,...

Czy sąd musi wskazać termin wydania dziecka?

Sąd okręgowy postanowił jednak zwrócić się do SN z pytaniem prawnym, czy do wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia miejsca pobytu dziecka wymagane jest jednoznaczne wskazanie w sądowym postanowieniu terminu wydania dziecka (np. wskazanie daty, do której ma to nastąpić lub okresu, w jakim dziecko ma być wydane), czy wystarczające jest stwierdzenie wykonalności takiego orzeczenia?

Sąd Najwyższy podjął uchwałę, że wykonanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia polegającego na czasowym przeniesieniu pobytu dziecka do innego rodzica, z pominięciem postępowania rozpoznawczego, może nastąpić, gdy sąd, nakazując zobowiązanemu wydanie dziecka uprawnionemu, określił termin wykonania tego obowiązku.

– Wydając zabezpieczenie o przeniesieniu pobytu dziecka do innego rodzica, sąd winien wskazać jasno określony termin na tę czynności, spoglądając systemowo na regulacje prawne i na skutki takiej decyzji, ot, choćby, aby zapewnić obecność rodziców przy tej czynności – wskazał w uzasadnieniu uchwały sędzia Władysław Pawlak.