Pytania o podział oszczędności emerytalnych na tyle często trafiają do Rzecznika Finansowego, że zdecydował on opublikować komentarz ekspercki na ten temat.
Rozdzielność nie jest oczywistym ustrojem majątkowym w małżeństwie. Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego między małżonkami z mocy ustawy powstaje wspólność majątkowa - to co oboje nabędą w trakcie trwania małżeństwa, stanie się własnością obojga (od tej zasady są liczne wyjątki np. majątek nabyty przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę).
Jeśli małżonkowie nie ustanowili rozdzielności majątkowej, to do ich majątku wspólnego należą również środki zgromadzone podczas trwania małżeństwa na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków oraz kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie ZUS. To oznacza, że po rozwodzie należy te środki podzielić.
– Zgodnie z ogólną zasadą sformułowaną w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. W przypadku oszczędności emerytalnych, nie oznacza to jednak konieczności ich podziału idealnie „po połowie". Można dokonać podziału całego majątku (np. oszczędności, ruchomości, nieruchomości itp.) w taki sposób, aby bez konieczności dzielenia po połowie każdego składnika majątkowego, możliwe było równe podzielenie całego majątku. Dodatkowo przepisy przewidują, że z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Przy ocenie uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym – wyjaśnia Mariusz Deniusiuk, główny specjalista w biurze Rzecznika Finansowego i autor komentarza.
W przypadku podziału środków zgromadzonych w otwartym funduszu emerytalnym niezwykle istotną rzeczą jest ustalenie, w jakich wartościach wyrażony jest podział środków. A zatem, czy podział dokonywany jest kwotowo, czy też w jednostkach rozrachunkowych służących do wyrażenia wartości rachunku. Gdyby dokonywać podziału w odniesieniu do pieniądza, proporcja podziału w dniu jego dokonania będzie się różniła od proporcji w dniu realizacji podziału. W zależności od wzrostu lub spadku wartości jednostki rozrachunkowej zmianie będzie ulegała wartość rachunku, a zatem i proporcja.
