Interwencja jest następstwem spraw prowadzonych w Biurze Rzecznika, związanych z brakiem realizacji prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców.

Zdaniem rzecznika, jedynym z najistotniejszych aspektów pogłębiających te nieprawidłowości są trudności z wykonywaniem postanowień sądu ustalających kontakty z małoletnim.

Założeniem nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie wprowadzenia procedury wykonywania kontaktów (art. 598

15

i nast.) było zwiększenie efektywności środków stosowanych dla wymuszenia respektowania orzeczeń o kontaktach z dziećmi. - Po ponad dwuletnim okresie obowiązywania nowych procedur wydaje się, że konieczne jest dokonanie oceny funkcjonowania ww. rozwiązań - podkreśla rzecznik.

Dodaje, że wiele zgłaszanych spraw dotyczy zastrzeżeń w zakresie praktyki orzeczniczej w postępowaniach o wykonywanie kontaktów i skuteczności przyjętych rozwiązań, takich jak przewlekłość postępowań toczących się w tym przedmiocie, brak ich priorytetowego traktowania, niskie kwoty zasądzane od rodzica nierespektującego orzeczenia.

Zdaniem rzecznika, postępowania te winny się toczyć możliwie sprawnie a postępowanie dowodowe powinno być ograniczone do niezbędnego minimum, jednocześnie nie powielając postępowania rozpoznawczego, na podstawie którego zostało wydane wykonywane postanowienie.

- Nie można godzić się z sytuacją, gdy na wyznaczony termin rozprawy w sprawie o wykonywanie kontaktów oczekuje się średnio 4 miesiące. Oczywistym jest, że przy braku kontaktu z dzieckiem taki okres przyczyni się do rozluźnienia więzi łączących dziecko z rodzicem - zaznacza rzecznik.

W związku z powyższym rzecznik wniósł o przesłanie wyników analizy praktyki sądowej bądź jej zlecenie, z uwzględnieniem badań aktowych, celem dokonania oceny funkcjonowania obecnych rozwiązań w zakresie prowadzenia postępowań sądowych o wykonywanie ustalonych kontaktów.

W ocenie rzecznika analizą powinny być objęte następujące kwestie:

— długość prowadzonych postępowań (w tym: średni czas rozstrzygnięcia sprawy, liczba wyznaczanych terminów rozpraw do czasu wydania rozstrzygnięcia o zagrożeniu nakazaniem zapłaty lub oddalenia wniosku, średni czas oczekiwania na termin rozprawy);

— wysokość kwot zasądzanych od rodzica nierespektującego orzeczenia ustalającego kontakty;

— liczba wniosków o wykonywanie kontaktów oddalonych i uwzględnionych;

— charakter dowodów przeprowadzanych w trakcie postępowań o wykonywanie kontaktów (np. czy przeprowadza się dowody z opinii biegłych, wysłuchania małoletniego. świadków);

— czy wnioski o wykonywanie kontaktów wiążą się z wątpliwościami, co do interpretacji orzeczenia ustalającego kontakty (np. związane z uznaniem, że nierespektowanie orzeczenia o ustaleniu kontaktów polega na spotkaniu rodzica z dzieckiem w czasie nieujętym postanowieniem sądowym).

Zdaniem rzecznika, wyniki dokonanej analizy mogą posłużyć do wypracowania koniecznych zmian o charakterze legislacyjnym lub do wprowadzenia dobrych praktyk w zakresie prowadzenia postępowań w tym przedmiocie.