– Banki dość rygorystycznie chronią wszelkie informacje, nawet wtedy, gdy mogą ich udzielać. To zaś spowalnia śledztwa – mówi prokurator Ewa Piotrowska, rzeczniczka Prokuratury Krajowej.
Sytuację ma zmienić nowelizacja prawa bankowego, którą przygotowuje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Prokuratorzy walczący z przestępczością gospodarczą, np. paliwową, przekonują, że ta nowelizacja jest bardzo potrzebna. Obecnie trudno im uzyskać wgląd w konta podejrzanych przedsiębiorców, jeżeli ci nie mieli wcześniej postawionych zarzutów. Po wprowadzeniu zmian banki będą musiały przekazywać prokuratorom informacje o firmach prowadzonych przez osoby fizyczne, które formalnie nie są jeszcze podejrzanymi. Wystarczy, że inne dowody wskazują na ich związek z przestępstwem.
Mafie paliwowe często wykorzystują np. sieć firm należących do osób fizycznych, czyli tzw. słupów. Jedynym ich celem jest wielokrotne dokumentowanie obrotu komponentami do produkcji paliw w sposób, który utrudnia identyfikację ich producenta.
– Taka przestępcza sieć podmiotów gospodarczych bywa też wykorzystywana do legalizacji lewego paliwa, np. dzięki fikcyjnym fakturom sprzedaży benzyny czy oleju napędowego – tłumaczy „Rz” prokurator Bartłomiej Miklaszyński. Sprawcy zakładają na firmy rachunki bankowe, za których pośrednictwem pierze się pieniądze pochodzące z przestępstw.
– Obowiązek udzielania przez bank informacji będzie się rozciągał wyłącznie na sferę publiczną związaną z działalnością gospodarczą danej osoby – zapewniają autorzy projektu nowelizacji prawa bankowego.
– Bardzo nas cieszą wszelkie ułatwienia w korzystaniu z bankowych informacji. Dzięki zmianom prokuratorskie postępowania będą się toczyć szybciej – dodaje prokurator Ewa Piotrowska. Banki są jednak tym zmianom niechętne.
– O szerszym dostępie prokuratury do danych bankowych można pomyśleć dopiero wtedy, gdy zostanie ona odpolityczniona. A nawet wówczas zapewnienie dostępu do wszystkich informacji już na etapie postępowania wydaje się zbyt daleko idącym uprawnieniem. Banki i ich klientów łączy bowiem szczególny rodzaj stosunków oparty na zaufaniu – mówi Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes Związku Banków Polskich.
