Ustawa emerytalna zawiera w art. 183 regulację umożliwiającą obliczenie tzw. mieszanej emerytury przysługującej na zreformowanych zasadach ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r.
Aktualnie możliwość obliczenia emerytury w ten sposób mają osoby, które wiek uprawniający do emerytury osiągają w latach 2009–2013. Ustawa z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw wprowadziła do ustawy emerytalnej możliwość ustalenia emerytury w mieszanej wysokości również dla osób, które wiek uprawniający do emerytury osiągną w 2014 r.
Osoby uprawnione
Możliwość obliczenia emerytury w wysokości mieszanej przysługuje zatem:
- kobietom, urodzonym od 1 października 1953 r. do 31 grudnia 1953 r., które powszechny wiek emerytalny uprawniający do emerytury określony w art. 24 ustawy emerytalnej (czyli w podwyższonej wysokości >patrz ramka str. 2) osiągną w roku 2014,
- kobietom urodzonym od 1 stycznia 1954 r. do 30 czerwca 1954 r., które powszechny wiek emerytalny określony w art. 24 ustawy emerytalnej osiągną w 2014 r.
- mężczyznom urodzonym od 1 stycznia 1949 r. do 30 czerwca 1949 r., którzy powszechny wiek emerytalny określony w art. 24 ustawy emerytalnej osiągną w 2014 r.,
- kobietom i mężczyznom, którzy wiek uprawniający do emerytury wcześniejszej określonej w art. 184 ustawy emerytalnej osiągną w 2014 r.
Kobiety urodzone od 1 stycznia 1953 r. do 30 września 1953 r. osiągną powszechny wiek emerytalny uprawniający do emerytury na zreformowanych zasadach w 2013 r.
Przykład
Pani Joanna urodzona 14 listopada 1953 r. jest uprawniona do emerytury w wieku 60 lat i czterech miesięcy. Wiek ten osiągnie 14 marca 2014 r. i będzie miała prawo do obliczenia emerytury w mieszanej wysokości.
Przykład
Pani Karolina urodzona 31 grudnia 1954 r. jest uprawniona do emerytury w wieku 60 lat i ośmiu miesięcy. Wiek ten osiągnie już w 2015 r. i nie będzie miała prawa do obliczenia emerytury w mieszanej wysokości.
Przykład
Pan Jan urodzony 15 maja 1949 r. jest uprawniony do emerytury w wieku 65 lat i 6 miesięcy. Wiek ten osiągnie 15 listopada 2014 r. i będzie miał prawo do obliczenia emerytury w mieszanej wysokości.
Przykład
Pan January urodzony 15 lipca 1949 r. jest uprawniony do emerytury w wieku 65 lat i 7 miesięcy. Wiek ten osiągnie 15 lutego 2015 r. i nie będzie miał prawa do obliczenia emerytury w mieszanej wysokości.
Przykład
Pan Antoni urodzony 15 marca 1954 r. jest uprawniony do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 40 ustawy emerytalnej, bowiem na 1 stycznia 1999 r. udowodnił 25-letni staż pracy ogółem, w tym 16 lat zatrudnienia w PKP. Pan Antoni wiek 60 lat osiągnie w roku 2014 i jest uprawniony do obliczenia emerytury w mieszanej wysokości.
Jakie warunki
Emerytura w mieszanej wysokości może być obliczona osobie, która:
- nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, a jeżeli była, przekazała środki zgromadzone w otwartym funduszu na dochody budżetu państwa,
- nie pobrała, choćby za 1 miesiąc, emerytury przyznanej na podstawie art. 46 lub art. 50 ustawy emerytalnej i obliczonej w myśl dotychczasowych zasad.
Osoby, które pobrały choćby za 1 miesiąc emeryturę (wcześniejszą) przyznaną na podstawie art. 46 lub 50 ustawy emerytalnej, mogą także wystąpić z wnioskiem o przyznanie emerytury na zasadach określonych w art. 24 tej ustawy. Emerytura ta zostanie im jednak obliczona w myśl art. 26, a więc nie w mieszanej wysokości.
Emerytura w mieszanej wysokości wynosi:
- dla osoby, która osiągnęła wiek emerytalny w roku 2009:
– 80 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
– 20 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26;
- dla osoby, która osiągnęła wiek emerytalny w roku 2010:
– 70 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
– 30 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26;
- dla osoby, która osiągnęła wiek emerytalny w roku 2011:
– 55 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
– 45 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26;
- dla osoby, która osiągnęła wiek emerytalny w roku 2012:
– 35 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
– 65 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26;
- dla osoby, która osiągnie wiek emerytalny w roku 2013:
– 20 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
– 80 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26;
- dla osoby, która osiągnie wiek emerytalny w roku 2014:
– 20 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 53 oraz
– 80 proc. emerytury obliczonej na podstawie art. 26.
Zasady obliczania
Emerytura w mieszanej wysokości jest obliczana – w zależności od roku, w którym ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny – jako odpowiedni procent emerytury ustalonej na podstawie art. 26 i 53 ustawy emerytalnej.
Dla zastosowania proporcji nie ma znaczenia data zgłoszenia wniosku o emeryturę. Może ona mieć natomiast znaczenie dla obliczenia wysokości emerytury w myśl art. 53 ustawy emerytalnej (np. dla ustalenia podstawy wymiaru tej emerytury albo kwoty bazowej przyjmowanej do obliczenia tej emerytury).
Przykład
W 2013 r. wniosek o emeryturę zgłasza kobieta, która wiek 60 lat osiągnęła w 2009 r. Emerytura w mieszanej wysokości zostanie ustalona jako suma 20 proc. świadczenia ustalonego w myśl art. 26 i 80 proc. świadczenia ustalonego w myśl art. 53 ustawy. Data zgłoszenia wniosku nie ma znaczenia dla zastosowania proporcji. Ta sama proporcja zostanie zastosowana w przypadku zgłoszenia wniosku o emeryturę w każdym innym roku, np. 2015.
Ma ona natomiast znaczenie dla obliczenia wysokości emerytury w myśl dotychczasowych zasad (według art. 53 ustawy emerytalnej). Do obliczenia kwoty emerytury według dotychczasowych zasad zostanie przyjęta kwota bazowa obowiązująca w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę.
Ponieważ emeryturę w mieszanej wysokości oblicza się również kobietom i mężczyznom uprawnionym do emerytury na podstawie art. 184 ustawy, emeryturę w mieszanej wysokości oblicza się osobom, które taki wiek osiągną w 2014 r.
Przykład
Pan Antoni urodzony 15 marca 1954 r. jest uprawniony do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 40 ustawy emerytalnej bowiem na 1 stycznia 1999 r. udowodnił 25-letni staż pracy ogółem, w tym 16 lat zatrudnienia w PKP.
Pan Antoni wiek 60 lat osiągnie w roku 2014 i jest uprawniony do obliczenia emerytury w mieszanej wysokości.