Osoba, która chce zmienić pracę na lepszą albo ma źródło utrzymania i chce dorobić, może zarejestrować się jako poszukujący pracy. Urząd pracy może przygotować dla niej indywidualny plan działania, w ramach którego będzie miała prawo do korzystania z pośrednictwa pracy, indywidualnych lub grupowych porad zawodowych i informacji zawodowej. Może także uczestniczyć w zajęciach klubu pracy oraz korzystać ze szkoleń z zakresu umiejętności poszukiwania pracy.

Formy wsparcia

Wśród poszukujących pracy są osoby na uprzywilejowanej pozycji. Mogą bowiem korzystać z niektórych form wsparcia przewidzianego dla bezrobotnych: szkoleń, refundacji ich kosztów lub kosztów egzaminów w celu zdobycia nowych lub podniesienia dotychczasowych kwalifikacji, uzyskania uprawnień lub tytułów zawodowych czy licencji. Mogą nawet ubiegać się o sfinansowanie z Funduszu Pracy kosztów studiów podyplomowych.

Do takich form pomocy mają prawo następujące osoby:

- pracownicy, osoby wykonujące inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą, które ukończyły 45 lub więcej lat,

- są w okresie wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo ich zakład pracy jest w stanie upadłości lub likwidacji (z wyjątkiem likwidacji w celu prywatyzacji),

- otrzymują świadczenie socjalne na urlopie górniczym lub górniczy zasiłek socjalny, określone w odrębnych przepisach,

- uczestniczą w zajęciach centrum integracji społecznej lub indywidualnym programie integracji, o którym mowa w przepisach o pomocy społecznej,

- są żołnierzami rezerwy,

- pobierają rentę szkoleniową,

- pobierają świadczenie szkoleniowe,

- podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako domownik lub małżonek rolnika, jeżeli zamierzają podjąć zatrudnienie, inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą poza rolnictwem.

Osoby te nie mogą jednak – tak jak bezrobotni – ubiegać się o stypendium.

Spełnienie dodatkowych warunków daje poszukującym pracy możliwość wnioskowania o skierowanie na przygotowanie zawodowe dorosłych w formie praktycznej nauki zawodu lub przyuczenia do pracy. W ten sposób można zyskać zupełnie nowy zawód, co zostanie potwierdzone świadectwem lub zaświadczeniem.

Trzeba spełnić wymogi

Poszukujący pracy ma jednak także pewne obowiązki. Przede wszystkim musi utrzymywać kontakt z urzędem pracy, czyli przynajmniej raz na 90 dni potwierdzić, że nadal jest zainteresowany pomocą PUP (czasami wystarczy wysłać e-mail). W ciągu siedmiu dni trzeba zawiadomić urząd pracy o jakiejkolwiek zmianie danych w karcie rejestracyjnej lub złożonych oświadczeniach.

Poszukujący pracy ma także obowiązek realizować indywidualny plan działania, np. uczestniczyć w szkoleniach, które zostaną mu zaproponowane. Jeśli urząd zażąda osobistego stawiennictwa w ustalonym terminie, a poszukujący pracy się nie stawi, to powinien w ciągu siedmiu dni powiadomić o przyczynie.

Niewypełnienie tych powinności spowoduje utratę statusu poszukującego pracy na okres 120 dni. A jeśli poszukujący pracy z własnej winy przerwie program przygotowania zawodowego dorosłych lub nie przystąpi do egzaminu kwalifikacyjnego, czeladniczego lub sprawdzającego, to swój status utraci na sześć miesięcy. Odzyskanie statusu wymaga ponownej rejestracji.