Ekspert odpowiada na pytania czytelników: Anna Misiak, doradca podatkowy, szef zespołu ds. podatków osobistych w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy

W ubiegłym roku sprzedałem mieszkanie nabyte w spadku. Czy przysługuje mi jakaś ulga? Lokal otrzymałem po zmarłej w 2009 r. mamie. W wyniku podziału spadku musiałem spłacić zachowki rodzeństwa. Czy mogę zaliczyć zachowek do kosztów uzyskania przychodu ze sprzedaży tego mieszkania?

Dochody ze sprzedaży nieruchomości nabytych od 1 stycznia 2009 r. są zwolnione z podatku w części   przeznaczonej na własne cele mieszkaniowe w ciągu dwóch lat od końca roku sprzedaży. Pan musi wykorzystać je na ten cel do końca 2014 r. Ustawa o PIT zawiera szeroki katalog wydatków uprawniających do skorzystania z ulgi. Znajdują się w nim m.in. wydatki poniesione na zakupu domu, mieszkania, gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, wydatki na remont czy spłatę kredytu hipotecznego z odsetkami.

Niezależnie od tego, czy podatnik będzie korzystał ulgi na cele mieszkaniowe, musi złożyć formularz PIT-39. W formularzu należy wykazać zarówno przychód uzyskany ze sprzedaży, jak i kwotę dochodu zwolnionego w związku z wydatkami na własne cele mieszkaniowe w przypadku korzystania z ulgi. Do zeznania PIT-39 nie składa się osobnego oświadczenia w sprawie korzystania z ulgi. Ważne, by dobrze obliczyć kwotę, która będzie wydatkowana na własne cele mieszkaniowe w ramach ulgi. Jeśli środki nie zostaną spożytkowane zgodnie z uprzednio zadeklarowaną kwotą, będzie pan zobowiązany do korekty deklaracji i uiszczenia podatku w wysokości 19 proc. dochodu oraz odsetek.

Niestety, zapłata zachowku nie stanowi kosztu uzyskania przychodu z tytułu sprzedaży mieszkania. Potwierdza to aktualne stanowisko organów podatkowych.

Otrzymałem od biura maklerskiego PIT-8C, ale nie uwzględnia on wielu kosztów, które ponosiłem w związku z inwestycjami giełdowymi. Prenumerowałem czasopisma fachowe, uczestniczyłem też w płatnych szkoleniach. Czy mogę pomniejszyć dochód o te wydatki?

Takie odliczenie wiąże się z dużym ryzykiem. To podatnik jest w pierwszej kolejności odpowiedzialny za rozliczenie roczne i to na nim spoczywa obowiązek prawidłowej interpretacji przepisów. W przeszłości organy podatkowe przychylały się do stanowiska, iż zakup fachowej prasy i opłaty za szkolenia mogą stanowić koszt. Obecnie jednak interpretacje ministra finansów wskazują, że przychód można pomniejszyć jedynie o koszty związane z nabyciem papierów wartościowych, a pojęcia kosztów nie można wykorzystywać do uzasadnienia rozwoju osobistego podatnika i zdobywania ogólnej wiedzy w danej dziedzinie. Tym samym zaliczenie do kosztów podatkowych opisanych przez pana wydatków wiąże się z dużym prawdopodobieństwem zakwestionowania takiego rozliczenia przez urząd skarbowy.

Pracuję w polskiej firmie należącej do dużej grupy kapitałowej i posiadam akcje amerykańskiej spółki matki mojego pracodawcy. W biegłym roku otrzymałam z tego tytułu dywidendę. Czy muszę się z niej rozliczyć w Polsce? Dochód został już opodatkowany w USA.

Tak, dochód z dywidendy z zagranicy podlega także opodatkowaniu w Polsce. W formularzu PIT należy wykazać wyłącznie podatek należny z tego tytułu. Podatek ten można wykazać w PIT-36, PIT-38, PIT-39 lub PIT-36L, zależnie od tego, który z tych formularzy pani wypełnia.

Będzie pani mogła pomniejszyć podatek obliczony według polskich przepisów o kwotę zapłaconą za granicą. Na odliczenie podatku zapłaconego za granicą pozwalają polskie przepisy podatkowe. Należy pamiętać, że nie można odliczyć więcej podatku, niż należałoby zapłacić w kraju. Jeśli otrzymujemy dywidendy z kraju stosującego wyższą stawkę niż 19 proc., nadwyżka podatku ponad obliczony według polskiej stawki nie podlega rozliczeniu w Polsce.

Do formularza podatkowego wpisujemy wyrażoną w złotówkach kwotę podatku pobranego za granicą. Przeliczenia należy dokonać, stosując średni kurs waluty przychodu ogłoszony przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

—oprac. maj