Deregulacja. Trzeba znieść przepis pozwalający na gnębienie podatników

Zjawisko wieloletniego ścigania za rzekome przestępstwa podatników, którym przestępstw nie udowodniono – to praktyka fiskusa, którą chcą ukrócić autorzy pomysłów deregulacyjnych. Pomysł skreślenia przepisu art. 70 par. 6 pkt 1 ordynacji podatkowej, który umożliwia te praktyki, jest zarówno w projekcie z Ministerstwa Rozwoju i Technologii, jak też w postulatach gromadzonych przez zespół przedsiębiorców Rafała Brzoski. Rząd ma przyjąć swój projekt na jednym z najbliższych posiedzeń.

Czytaj więcej

Opinie Prawne

Marek Isański: Uporządkujmy wreszcie przedawnienie w podatkach

Niczego tak nie zniszczono w regulacjach społeczno-gospodarczych jak przedawnienia w podatkach.

Wydłużanie przedawnienia podatków. Podatnik niewinny, ale wciąż podejrzany?

Przypomnijmy, że chodzi o sytuacje, w których w sprawie danego podatnika wszczyna się postępowanie karne skarbowe z podejrzeniem popełnienia przestępstwa. Wtedy, zgodnie ze wspomnianym przepisem ordynacji, wstrzymuje się bieg przedawnienia zobowiązań podatkowych, których ta sprawa dotyczy. Zdarza się jednak, że prokuratura nie znajduje dowodów przestępstwa i umarza sprawę. Mimo to, organy podatkowe wciąż prowadzą swoje postępowanie, uważając podatnika za podejrzanego.

Czytaj więcej:

Podatki Fiskus szedł tam, gdzie były pieniądze. Podatnicy byli bezbronni

Zwalczanie karuzel podatkowych przybierało w ostatnich latach formę „idziemy tam, gdzie są pieniądze”. Obecne kierownictwo administracji skarbowej...

Pro

Wieloma podobnymi sprawami zajmował się Jerzy Martini, doradca podatkowy i partner zarządzający w MartiniTax. Jego zdaniem, w wielu przypadkach brak winy podatnika jest od początku ewidentny, a więc z góry wiadomo, że postępowanie na podstawie kodeksu karnego skarbowego jest bezprzedmiotowe.

– Bardzo często zatem postępowanie karne skarbowe jest umarzane z powodu niewykrycia przestępstwa. Nawet jeśli do umorzenia nie dochodzi, to prokuratura, sama nie mogąc znaleźć dowodów na popełnienie przestępstw, czeka na ustalenia organów skarbowych – relacjonuje Martini.

Czytaj więcej

Opinie Prawne

Ewa Szadkowska: Pomożecie? Pomożemy, czyli Tusk kokietuje biznes

Deregulację trzeba wreszcie przeprowadzić. A nie ciągle o niej opowiadać i ją obiecywać.

Skarbówka: jeden zawinił, podejrzani wszyscy

Na inne patologie wskazuje adwokat Emilia Nowaczyk, prowadząca sprawy podatników podejrzewanych o udział w łańcuchach sprzedaży skutkujących nadużyciami w VAT. Wskazuje ona, że gdy organy podatkowe wykrywają w łańcuchu handlowym chociażby jednego oszusta, to niejako z automatu podejrzewają o udział w tym oszustwie pozostałe podmioty z tego łańcucha, choć dowodów na to nie mają.

– Umorzenie przez prokuraturę postępowania karnego skarbowego z powodu braku znamion czynu zabronionego powinno mieć moc wsteczną. Powinno powodować nie tylko uchylenie zawieszenia biegu terminu przedawnienia, ale również podważać ustalenia organu podatkowego co do świadomego udziału kontrolowanego podatnika w oszustwie podatkowym popełnionym przez inne, nieznane mu podmioty – uważa mec. Nowaczyk.

Czytaj więcej

Prawo w Polsce

Ekspert: Widzę zagrożenia dla przedsięwzięcia pana Brzoski

Kto się podejmuje deregulacji, nie musi odkrywać Ameryki. Wystarczy sięgnąć do zgłaszanych wcześniej pomysłów i gotowych projektów – mówi Michał Bo...

Tym aspektem sprawy ma się zająć w poniedziałek 10 marca siedmioosobowy skład Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. I FPS 2/24). Sprawa dotyczy tego, czy umorzenie postępowania karnego skarbowego w podobnej sytuacji skutkuje tym, że termin przedawnienia podatków się nie wydłuża.

– Nie może być tak, że organ podatkowy zarzuca podatnikowi świadomy udział w oszustwie, gdy już sprawę karną skarbową umorzono. To narusza zasadę domniemania niewinności – uważa adw. Emilia Nowaczyk.

Eksperci: Cyfryzacja podatków zmienia relacje z fiskusem

Eksperci nie mają wątpliwości, że praprzyczyną takich sytuacji jest istnienie art. 70 par. 6 ust. 1 ordynacji podatkowej, który dopuszcza tego rodzaju praktyki. Andrzej Ladziński, przewodniczący Krajowej Rady Doradców Podatkowych, wspomina, że gdy ten przepis wprowadzano w 2003 roku, również nie przedstawiono jasnego uzasadnienia w projekcie ustawy.

– Można było jednak wyinterpretować, że w przypadku podejrzenia przestępstwa, dla organów skarbowych cenne były materiały zebrane przez prokuraturę w sprawie karnej i w związku z tym konieczny był czas, aby po zakończonym postępowaniu karnym administracja skarbowa mogła skorzystać z prokuratorskich dowodów – przypuszcza Ladziński.

Jednak ponad dwie dekady później relacje podatników i fiskusa zmieniły się, m.in. za sprawą postępu technicznego. 
– Dziś organom skarbowym o wiele łatwiej niż kiedyś wykryć nieprawidłowości w rozliczeniach podatków, gdyż mają u siebie bardzo dużo danych np. z plików JPK_VAT. Nie muszą zatem czekać na ustalenia innych organów – zauważa Jerzy Martini.

Czytaj więcej:

Podatki Rząd chce uprościć podatki. Ale do przełomu daleko

Wzrośnie limit zwolnienia z VAT, zmniejszą się biurokratyczne obowiązki, fiskusowi nie będzie już tak łatwo wstrzymać przedawnienia podatku. Zmiany...

Pro

Deregulacja. Spór w rządzie Tuska o usunięcie jednego przepisu ordynacji podatkowej

W łonie samego rządu nie ma zgody co do usunięcia kłopotliwego przepisu. Optuje za tym Ministerstwo Rozwoju i Technologii, ale napotyka opór ze strony resortu finansów. Ten ostatni uzasadnia jego obowiązywanie koniecznością ścigania przestępców skarbowych, przynajmniej w najpoważniejszych przypadkach.

– Ordynacja podatkowa nie służy temu, aby realizować cele polityki karnej. Poza tym, kodeks karny skarbowy zawiera już regułę według której po postawieniu zarzutów podejrzanemu czyn karalny się nie przedawnia, nawet jeśli nastąpi przedawnienie zobowiązania podatkowego – zauważa Andrzej Ladziński.

Dlatego reprezentowany przez niego samorząd wnioskował do NSA, by sprawę skierować do Trybunału Konstytucyjnego.

– Skoro ten wspomniany przepis nie ma dziś ratio legis, to można go uważać za niekonstytucyjny – uważa przewodniczący KRDP.