Jestem przedsiębiorcą, zatrudniam kilkunastu pracowników. Dwóm z nich zamierzam sfinansować koszty kursu na prawo jazdy kategorii B. Czy poniesione z tego tytułu wydatki mogę zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej? Czy u pracowników powstaną z tego tytułu opodatkowane przychody? – pyta czytelnik.

Kosztami uzyskania przychodów są koszty ponoszone przez podatników w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych jako niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (zob. art. 22 ust. 1 ustawy o PIT). Kosztami ponoszonymi w celu osiągnięcia przychodów są m.in. różnego rodzaju koszty pracownicze, tj. ponoszone w związku z zatrudnieniem pracowników, w tym koszty kształcenia pracowników, jeżeli szkolą się oni w zakresie przydatnym do wykonywania powierzonej im pracy.

Także uniwersalne umiejętności

Dotyczy to nie tylko wydatków na kształcenie ściśle związane z pracą wykonywaną przez pracowników, ale również na kształcenie mające na celu nabycie umiejętności uniwersalnych, takich jak obsługa komputera, znajomość języka obcego (zob. np. interpretację Izby Skarbowej w Warszawie z 21 listopada 2008 r., IPPB3/423-1385/08-2/KB) czy uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami samochodowymi. Oznacza to, że pracodawcy mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wydatki na sfinansowanie kursów prawa jazdy pracowników.

Co istotne, potwierdzają to organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach, czego przykładem może być interpretacja Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 12 czerwca 2012 r. (ITPB1/415-274b/12/PSZ). W piśmie tym czytamy, że „faktycznie poniesione i właściwie udokumentowane wydatki na pokrycie kosztów kursu nauki jazdy pracowników zatrudnionych na umowę o pracę oraz dodatkowych lekcji jazdy należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów i ewidencjonować w podatkowej księdze przychodów i rozchodów". A zatem koszty sfinansowania pracownikom kursów prawa jazdy czytelnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej.

Przychody zatrudnionych

Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o PIT za przychody ze stosunku pracy uważa się m.in. świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że wskutek finansowania przez pracodawców kursów prawa jazdy pracownicy uzyskują z tego tytułu przychody ze stosunku pracy.

Należy jednak zauważyć, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT zwalnia się od podatku wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Pojawia się więc pytanie, czy i w jakim zakresie przychody, o których mowa, korzystają z tego zwolnienia.

Związek z zajęciem

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Nie ulega wątpliwości, że zwolnienie to znajduje zastosowanie, gdy nabycie rzadziej posiadanych uprawnień (np. prawo jazdy kategorii C lub D) jest ściśle związane z wykonywanym przez pracownika aktualnie lub w przyszłości zajęciem. Potwierdzają to organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach, czego przykładem może być interpretacja Izby Skarbowej w Katowicach z 29 kwietnia 2008 r. (IBPB2/415-241/08/ASz) wydana na wniosek spółki, która ze względu na rosnące potrzeby transportowe zamierzała wysłać trzech pracowników na kurs prawa jazdy kategorii C. W interpretacji tej czytamy, że „w przedmiotowej sprawie można mówić o podnoszeniu kwalifikacji zawodowych pracownika, pod warunkiem że nabyte uprawnienia zostaną wykorzystane w pracy zawodowej i będą ściśle związane z wykonywanym przez pracownika zajęciem. Jeżeli zatem wnioskodawca w oparciu o cytowane powyżej przepisy skieruje pracowników na kurs prawa jazdy kat. C i sfinansuje koszty tych kursów, to powstały z tego tytułu u pracownika przychód korzystać będzie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych".

Wykorzystywane nie tylko prywatnie

Ryzyko pojawia się w przypadku finansowania pracownikom kursów prawa jazdy na kategorie A i B (i podobne, np. A1 lub B1). Zważywszy, że tego typu uprawnienia mogą być również wykorzystywane w życiu prywatnym – w tym zakresie organy podatkowe odmawiają najczęściej możliwości stosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT. Tytułem przykładu można wskazać interpretację Izby Skarbowej w Katowicach z 2 czerwca 2010 r. (IBPBII/1/415-276/10/MK), która dotyczyła sfinansowania przez pracodawcę kursu prawa jazdy pracownicy zatrudnionej na stanowisku sekretarka-asystentka. Organ podatkowy uznał, że kurs jest w takim przypadku „przydatny również poza pełnieniem obowiązków służbowych (do celów osobistych), nie jest niezbędny do wykonywania obowiązków zawodowych pracownicy. Zdobyte umiejętności nie są ściśle związane z wykonywanym przez nią zajęciem (praca sekretarki-asystentki) i nie będą wykorzystywane wyłącznie w pracy zawodowej". W konsekwencji organ uznał, że „poniesiona przez pracodawcę odpłatność za ww. kurs nie jest dla pracownicy świadczeniem przyznanym przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, w związku z czym nie jest zwolniona z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odpłatność ta jest natomiast przychodem ww. pracownicy ze stosunku pracy, o którym mowa w ww. art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych".

Bez składek na ZUS

Odpowiedź na pytanie czytelnika zależy więc od przyjęcia lub odrzucenia stanowiska reprezentowanego przez organy podatkowe. Bezpieczniejsze, rzecz jasna, jest przyjęcie, że kwoty przeznaczone na sfinansowanie pracownikom kosztów kursu prawa jazdy kategorii B stanowią opodatkowany przychód ze stosunku pracy tych pracowników.

Gdy przychody z tytułu sfinansowania pracownikom kursów prawa jazdy są zwolnione od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o PIT, są one również wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (co wynika z § 2 ust. 1 pkt 29 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe). Potwierdził to Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku w decyzji z 16 kwietnia 2015 r. (DI/100000/43/406/2015).

Autor jest doradcą podatkowym