Zwrot w sprawie mazurskich nieruchomości

W konsekwencji nie mają do niego prawa ich spadkobiercy.

[b] To sedno wczorajszego wyroku Sądu Najwyższego (IV CSK 90/10). [/b]

- Może on zastopować podobne roszczenia – mówią mec. Lech Obara i Maria Twaróg z Prokuratorii Generalnej, którzy reprezentowali Skarb Państwa w tej sprawie.

[b] Spraw takich jest wprawdzie kilkadziesiąt, jednak liczbę tzw. późnych przesiedleńców szacuje się od 400 do 600 tys.[/b]

W tej konkretnej sprawie dzieci właścicieli domku w Olszynie (rodzina Reinsch), którzy wyemigrowali do Niemiec w 1981 r., odzyskali go teraz, a olsztyńskie sądy cywilne nie uhonorowały decyzji wojewody warmińsko-mazurskiego o utracie przez nich obywatelstwa polskiego, z czym wiązała się utrata majątku.

– [b]Olsztyńskie sądy naruszyły prawo[/b] – powiedział w uzasadnieniu wyroku SN sędzia Wojciech Katner.

[ramka][b][link=http://blog.rp.pl/goracytemat/2010/07/15/zwrot-w-sprawie-mazurskich-nieruchomosci/]Skomentuj ten artykuł [/link][/b][/ramka]

Po pierwsze sądy są związane decyzją organu administracyjnego (w tutaj w zakresie obywatelstwa), po drugie niepotrzebna była indywidualna uchwała Rady Państwa PRL dla każdego przesiedleńca, gdyż utrata obywatelstwa następowała z mocy prawa. Ówczesne przepisy nie przewidywały podwójnego obywatelstwa, a przesiedleńcy gremialnie przyjmowali niemieckie.

Sprawa ta ma jeszcze jeden istotny wątek: otóż gdy rodzinie Reinsch udało się przeprowadzić postępowanie spadkowe w Olsztynie i założona została księga wieczysta dla nieruchomości, wkrótce ją sprzedali firmie deweloperskiej.

Skarb Państwa zarzuca, że cena była zaniżona (swoją połowę bliźniaka spadkobiercy sprzedali za 150 tys. zł, gdy druga połowa została sprzedana za 700 tys.). Możliwe więc, że cała operacja była fikcyjna, w każdym razie nabywca był w tej transakcji w złej wierze, gdyż wiedział lub łatwo mógł to wiedzieć, że księga nie pokazuje prawdziwego właściciela, czyli Skarbu Państwa. Gdyby to udało się wykazać, byłaby podstawa do unieważnienia sprzedaży (nie chroniłaby jej rękojmia).

Zwracając Sądowi Okręgowemu w Olsztynie sprawę, Sąd Najwyższy nakazał właśnie zbadanie tej kwestii.