To może być koniec odśnieżania chodników przez właścicieli posesji. Skarga do TK

- W przyszłym tygodniu złożę do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z konstytucją obowiązku właściciela posesji do sprzątania i odśnieżania publicznego chodnika, który bezpośrednio przylega do jego działki – zdradza prezes Manowska w rozmowie z „Rzeczpospolitą".

Kto powinien odśnieżać publiczne chodniki? Możliwa duża zmiana

Chodzi o art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z tym przepisem właściciele nieruchomości mają obowiązek „uprzątnięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taką drogę uznaje się wydzieloną część drogi publicznej przeznaczoną do ruchu pieszych położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia drogi dla pieszych, na której jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych”.

Przepisy te oznaczają, że właściciel działki, wzdłuż której biegnie chodnik, musi zadbać o jego odśnieżenie, usunięcie błota czy liści tak, aby można było się po nim bezpiecznie poruszać. I właśnie z tą zasadą nie zgadza się I prezes Sądu Najwyższego.

- W XXI wieku nie do przyjęcia jest, żeby właściciel posesji miał za swoje pieniądze odśnieżać czy sprzątać publiczny chodnik. Państwo nie może nakładać na obywateli takich obowiązków, nie może ich zobowiązywać do odpowiadania za nieruchomość, która nie jest ich własnością – przekonuje prezes Manowska.

Czytaj więcej

Nieruchomości

Wójt każe obywatelowi odśnieżać. Rzecznik praw obywatelskich interweniuje

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich zwróciło się do Ministerstwa Rozwoju i Technologii o zajęcie s...

Zauważa przy tym, że sytuacje są różne, a właściciele posesji nie zawsze mieszkają w miejscu, w którym - zgodnie z ustawą - muszą dbać o chodnik. - Mam na myśli np. działkę w Giżycku. Niewyobrażalne jest żeby codziennie dojeżdżać kilkadziesiąt czy kilkaset kilometrów, żeby odśnieżyć publiczny chodnik. Co mają zrobić seniorzy, osoby w podeszłym wieku, które nie mają siły, aby oczyszczać skuty lodem chodnik? Czy z własnej emerytury mają wynajmować firmy, które za nich to zrobią? To jest niedopuszczalne – stwierdza Małgorzata Manowska.

Obowiązek odśnieżania chodników przed Trybunałem Konstytucyjnym. Małgorzata Manowska chce zmiany

Co ważne Trybunał Konstytucyjny w 1997 r., czyli rok po wprowadzeniu obowiązku odśnieżania chodników, kontrolował już ten przepis. Skargę złożył wówczas Rzecznik Praw Obywatelskich i Polska Unia Właścicieli Nieruchomości, jednak okazała się ona nieskuteczna. Trybunał uznał wówczas, że regulacja ta jest zgodna z konstytucją, niezbędna dla zapewnienia właściwej ochrony interesu publicznego, a sprzątanie przyległych chodników przez właściciela posesji to najbardziej efektywny sposób utrzymania porządku wokół niej.

Dlaczego zatem prezes Manowska zdecydowała się zakwestionować ten sam przepis? Jak wyjaśnia, skłoniła ją do tego opinia z Biura Studiów i Analiz SN, którą niedawno uzyskała.

- Wskazuję we wniosku na inny wzorzec konstytucyjny niż był podnoszony przed laty. Poza tym od 1997 r. minęło wiele czasu, zmieniły się stosunki społeczne i własnościowe – tłumaczy I prezes SN.

Obowiązek utrzymywania chodników obowiązuje od 1996 r. jednak jego stosowanie bywa nierzadko bardzo problematyczne, na co wskazuje chociażby prezes Manowska czy Rzecznik Praw Obywatelskich. A za niestosowanie tego obowiązku grozi odpowiedzialność karna i cywilna. Zgodnie z kodeksem wykroczeń za zaniedbywanie utrzymywania chodnika położnego wzdłuż posesji właściciel musi liczyć się z naganą albo grzywną do 1,5 tys. zł.

Dotkliwsza może być jednak odpowiedzialność cywilna, związana z ewentualną krzywdą i szkodą doznaną na nieuprzątniętym chodniku. Poszkodowana osoba, która np. poślizgnęła się na oblodzonej powierzchni może żądać od właściciela danej nieruchomości odszkodowania.