Najpierw syndyk Getin Banku, potem sąd cywilny

Czytaj więcej

Konsumenci

Jest decyzja sądu ws. Getin Noble Bank. Co dalej z głośną upadłością?

Ewentualne roszczenia odszkodowawcze wobec Skarbu Państwa nie będą miały wpływu na postępowanie u...

Utrata prawa potrącenia przez kredytobiorcę

Odpowiadający na zagadnienie przedstawione w tym pytaniu Sąd Najwyższy (w składzie sędziowie: Jacek Grela, Agnieszka Jurkowska-Chocyk i Dariusz Pawłyszcze) w uchwale stwierdził, że art. 96 prawa upadłościowego i art. 203[1] § 1 k.p.c. nie są przepisami konkurencyjnymi. Skutkiem podniesienia zarzutu potrącenia po terminie określonym w art. 203[1] § 2 k.p.c. jest bezskuteczność tej czynności procesowej (art. 167 k.p.c.). Skutkiem niezachowania terminu określonego w art. 96 prawa upadłościowego jest utrata prawa potrącenia. Ponadto SN stwierdził, że jeśli nie nastąpiła utrata prawa potrącenia i zarzut potrącenia został podniesiony bez naruszenia ograniczeń z art. 203[1] k.p.c., sąd rozpoznający powództwo syndyka o wierzytelność upadłego powinien zawiesić postępowanie (art. 177 § 1 pkt. 1 k.p.c.) do czasu rozstrzygnięcia w postępowaniu upadłościowym o skuteczności zaliczenia wierzytelności pozwanego na poczet wierzytelności upadłego.

Konsekwencje uchwały Sądu Najwyższego

Dr Mariusz Korpalski, radca prawny, wskazuje, że zarzut potrącenia powinien być jak najszerzej dopuszczalny, żeby umożliwić przeprowadzenie procesu frankowego w jednym postępowaniu, co wielokrotnie powtarzał TSUE, aby urzeczywistnić zasadę skuteczności i nie zniechęcać konsumenta. – Art. 203[1] § 1 k.p.c., ograniczający możliwość potrącenia do momentu złożenia odpowiedzi na pozew, a także art. 96 prawa upadłościowego, ograniczający możliwość potrącenia do momentu zgłoszenia wierzytelności do masy upadłości banku, wydają się sprzeczne z zasadą skuteczności prawa UE i szkoda, że SN nie skorzystał w uchwale z możliwości zadania w tym zakresie pytań prejudycjalnych – uważa Mariusz Korpalski.

– Uchwała SN stawia w trudnej sytuacji tych kredytobiorców, którzy zgłosili swą wierzytelność wobec GNB w postępowaniu upadłościowym, lecz nie złożyli wraz z nim oświadczenia o potrąceniu – stwierdza Marcin Szymański, adwokat.

– Ta uchwała oznacza, że nawet gdy umowa kredytu została uznana za nieważną, konsument przy zgłaszaniu potrącenia musi ściśle dochować rygorystycznych wymogów procesowych i wynikających z prawa upadłościowego. A niedochowanie tych wymogów może skutkować przegraną sprawą sądową z syndykiem i obowiązkiem zapłaty pełnej kwoty należności banku, podczas gdy roszczenie konsumenta o zapłatę będzie dochodzone wyłącznie w postępowaniu upadłościowym, często przez lata i z niepewnym efektem – mówi Radosław Górski, radca prawny i pełnomocnik kredytobiorcy w tej sprawie.

– W skrajnych przypadkach konsumenci mogą być całkowicie pozbawieni ochrony wynikającej z dyrektywy konsumenckiej 93/13. Będę więc w tej sprawie ponownie wnioskować o skierowanie pytań prejudycjalnych do TSUE (poprzedni mój wniosek nie był uwzględniony) – wskazuje mec. Górski.

Sygnatura akt III CZP 38/25