Nie wiadomo, jak projektować miejsca doraźnego schronienia

Od 1 stycznia 2026 r. budynki mieszkalne wielorodzinne lub użyteczności publicznej, mające kondygnację podziemną, muszą być zaprojektowane i zbudowane w taki sposób, aby można było w przyszłości zorganizować w nich miejsca doraźnego schronienia (MDS). Projekty dołączane do wniosków o pozwolenie na budowę złożonych po 31 grudnia 2025 r. muszą uwzględniać ten obowiązek.

Żeby w przyszłości kondygnacja podziemna mogła być wykorzystana w razie zagrożenia jako MDS, musi mieć wzmocnioną konstrukcję i doprowadzone media, by zapewnić dostęp do wody i toalety. Architekt jest zobowiązany zaprojektować również wyjścia zapasowe poza strefą prognozowanego zagruzowania.

Czytaj więcej:

Administracja

Miejsca doraźnego schronienia w garażach podziemnych – nowe obowiązki deweloperów

Nowe regulacje dotyczące ochrony ludn...

Pro

Jak projektować miejsca doraźnego schronienia?

– Pierwsze pytanie, na które musi sobie odpowiedzieć projektant, nim zacznie prace, to jaka ma być pojemność MDS. Jednak ani ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej, zwana ustawą schronową, która obowiązek organizacji MDS wprowadziła, ani rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia nie dają jasnej odpowiedzi – mówi Zofia Derdziuk-Markiewicz, prawnik w Polskim Związku Firm Deweloperskich.

Deweloperzy, architekci, samorządowcy, a także wojewodowie, do których trafiałyby sprawy sporne przekonali resort, że obowiązujące przepisy zostawiają pole do tak wielu różnych interpretacji, że jedynym wyjściem jest ich zmiana. W grudniu MSWiA przedstawiło drugą wersję projektu nowelizacji ustawy.

– Wynika z niej, że przy wyliczeniu pojemności MDS powierzchnia użytkowa mieszkalna ma być dzielona przez 20, a wynik tego równania da nam liczbę osób, które ma pomieścić MDS. W pierwszej wersji projektu wskaźnik wynosił nawet 25. Warto więc obserwować, jaki zostanie ostatecznie przyjęty podczas prac parlamentarnych nad ustawą. Ustalenie tego jest kluczowe dla prawidłowego zaprojektowania liczby docelowych toalet czy wyjść zapasowych – dodaje ekspertka PZFD, podkreślając, że doprecyzowanie przepisów jest zasługą współpracy wszystkich stron procesu budowlanego z MSWiA i Ministerstwem Rozwoju i Technologii.

Projekt doprecyzowuje też przepisy dla budynków użyteczności publicznej i budowli podziemnych wykorzystywanych do transportu. Procedowana nowelizacja zakłada, że inwestor będzie informował o zamiarze wykonania inwestycji właściwego wójta (burmistrza lub prezydenta). A ten będzie miał określony termin na przekazanie wytycznych dla budowli ochronnej.

W projekcie znalazł się dodatkowo przepis, pozwalający wojewodzie zezwolić na odstępstwo od wymagań, jakie musi spełnić MDS, gdy nie ma możliwości ich zrealizowania. Ustalono też wyjątki, pozwalające nie stosować przepisów o MDS. Chodzi o budynki, w których są nie więcej niż cztery lokale mieszkalne lub powierzchnia użytkowa w budynku przeznaczona na potrzeby użyteczności publicznej jest nie większa niż 250 mkw., ewentualnie powierzchnia garażu podziemnego jest nie większa niż 75 mkw.

Czytaj więcej

Nieruchomości

Produkcyjna sinusoida mieszkaniowa. Po mocnym październiku chudy listopad

Listopad przyniósł u deweloperów mocne spowolnienie inwestycji w budowę nowych mieszkań. Wskaźnik...

Mogą być kłopoty z pozwoleniami na budowę

Konsultacje nowego projektu ustawy mają się zakończyć 5 stycznia. Zanim trafi on do Sejmu i zostanie przyjęty przez parlament oraz podpisany przez prezydenta miną co najmniej tygodnie. A projektanci od miesięcy pracują nad projektami budynków wielorodzinnych, w których muszą uwzględnić MDS. Kto mógł, złożył wniosek o pozwolenie na budowę przed końcem roku. Architekci i inwestorzy przewidywali bowiem, że przy tak niejasnych przepisach od 1 stycznia może być kłopot z uzyskaniem pozwolenia na budowę, a nawet jeśli uda się przejść ten etap, to mnogość interpretacji może spowodować problemy z odbiorem ukończonych budynków przez nadzór budowlany. Stowarzyszenie Architektów RP informowało swoich członków, że wątpliwości interpretacyjne, grożą paraliżem inwestycyjnym po 1 stycznia 2026 r.

– Szczęśliwie udało się wspólnymi siłami doprecyzować projekt nowelizacji ustawy o ochronie ludności, z rozporządzeniem i prawem budowlanym. Ponieważ jednak sprawa jest pilna, a projekty w toku, to nie czekając na wejście w życie procedowanych zmian przygotowaliśmy wspólnie z PZFD, IARP i samorządami kilku miast instrukcję stosowania regulacji dotyczących MDS dla uczestników procesu budowlanego i organów architektoniczno-budowlanych – mówi Mariusz Ścisło, pełnomocnik ds. legislacji SARP.

Tak deweloperom, jak projektantom zależy przede wszystkim, aby urzędnicy przyjmowali jednolitą wykładnię i wydawali pozwolenia na budowę. Wciąż są bowiem obawy, że pracownicy organów architektoniczno-budowlanych, nie wiedząc, jak weryfikować wniosek o pozwolenie na budowę, będą odmawiać wydawania pozwoleń, zrzucając na wojewodów, którzy rozpatrują odwołania, problem rozstrzygnięcia, jak stosować niejasne przepisy.

Dlatego też autorzy instrukcji chcą uzyskać dla niej akceptację MSWiA, MRiT, GUNB oraz patronat samorządów i rozesłać do organów administracji architektoniczno-budowlanej, by urzędnicy mogli przygotować się do oceny wniosków o pozwolenie na budowę budynków, w których mają być MDS.

Czytaj więcej:

Raporty ekonomiczne

Cena bezpieczeństwa. Droższe mieszkania ze schronami

Od 2 do 5 proc. mogą wzrosnąć ceny mi...

Pro

Lepiej poczekać na nowelizację ustawy schronowej

– Damy radę. Nie spodziewam się lawiny wniosków w pierwszych miesiącach nowego roku. Inwestorzy będą woleli poczekać na wejście w życie nowych przepisów, które rozwiewają wątpliwości, niż ryzykować z obowiązującymi – mówi Marek Wójcik, pełnomocnik ds. legislacji Związku Miast Polskich.

Zofia Derdziuk-Markiewicz także spodziewa się, że inwestorzy poczekają na wejście w życie nowelizacji ustawy schronowej.