13 lutego weszła w życie nowelizacja prawa geodezyjnego i kartograficznego znosząca opłaty za udostępnianie danych z Rejestru Cen Nieruchomości (RCN), czyli baz o transakcjach prowadzonych przez powiaty. Ustawodawca zwrócił uwagę, że odpłatny dostęp do RCN ograniczał możliwość korzystania z pełnego zakresu informacji.

Czytaj więcej

Nieruchomości

Ceny transakcyjne nieruchomości już jawne. Rejestr otwarty dla wszystkich

Dostęp do danych o cenach transakcyjnych jest już otwarty, ale korzystanie z RCN nie jest łatwe,...

Pakiet zmian na rynku nieruchomości 

– Kupujący, sprzedający, agenci nieruchomości i inwestorzy, dysponując aktualnymi i rzetelnymi danymi o cenach transakcyjnych, mogą działać w warunkach większej symetrii informacyjnej – mówi Anton Bubiel, ekspert SonarHome.pl, platformy do wyceny mieszkania online. – W dłuższej perspektywie ma to ograniczać możliwość manipulowania cenami i sprzyjać bardziej racjonalnym decyzjom. Jednocześnie ustawodawca zakłada, że otwarcie danych stworzy przestrzeń do rozwoju nowych narzędzi informatycznych oraz usług analitycznych wykorzystujących dane transakcyjne.

Ekspert podkreśla, że zniesienie opłat za dostęp do RCN wpisuje się w pakiet zmian regulacyjnych dotyczących rynku nieruchomości. Przypomnijmy: we wrześniu ubiegłego roku weszły w życie przepisy o jawności cen ofertowych na rynku pierwotnym.

– Zniesienie opłat za dostęp do RCN nie oznacza automatycznej zmiany sposobu udostępniania danych. Nowelizacja nie ingeruje w procedury, w mocy pozostają przepisy wykonawcze dotyczące wzorów wniosków o udostępnianie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Oznacza to, że dane z RCN nadal będą udostępniane na wniosek, ale już bez obowiązku wniesienia opłaty – tłumaczy Anton Bubiel.

Zauważa, że w uzasadnieniu ustawy pojawia się co prawda zapowiedź nowego rozporządzenia. – Z treści uzasadnienia nie wynika jednak, aby planowano zmiany dotyczące samego procesu pozyskiwania danych – mówi ekspert. – Wskazuje się raczej na konieczność dostosowania przepisów wykonawczych do zniesienia odpłatności poprzez usunięcie regulacji odnoszących się do opłat. Na obecnym etapie nic nie wskazuje więc na to, aby tryb wnioskowy miał zostać zastąpiony inną formą dostępu do danych.

Tymczasem Warszawa udostępniła online pełne dane z RCN. Jest oczekiwanie, że podobnie zrobią inne samorządy. Jest też inicjatywa oddolna tworzenia darmowych portali z pozyskanymi z gmin danymi. Jeden z nich prowadzi Waldemar Izdebski, były Główny Geodeta Kraju.

Czytaj więcej

Nieruchomości mieszkaniowe

Jawne ceny mieszkań podkręciły sprzedaż. Nowe strategie deweloperów

Aż o 38,8 proc. wzrosła we wrześniu sprzedaż nowych mieszkań w porównaniu z sierpniem – wynika z...

Anton Bubiel zauważa, że w perspektywie kolejnych lat rynek nieruchomości będzie działał na bazie dwóch uzupełniających się źródeł informacji. – Rejestr Cen Nieruchomości pozostanie źródłem szczegółowych, jednostkowych danych transakcyjnych, które mogą być wykorzystywane do zaawansowanej analityki, budowy algorytmów czy narzędzi predykcyjnych – tłumaczy. – Planowane jest także uruchomienie portalu DOM, który ma prezentować zagregowane statystyki cen transakcyjnych, takie jak średnie i mediany, z zachowaniem mechanizmów ochrony prywatności, w tym minimalnej liczby transakcji w próbie oraz anonimizacji danych.

RCN. Co w rejestrze, co na rynku

Otwarte dane w RCN to krok w dobrym kierunku także według ekspertów Cenatorium, firmy mającej największą komercyjną bazę danych o transakcjach na polskim rynku nieruchomości.

– Uwolnienie danych z RCN zwiększa przejrzystość rynku. Dotyczy informacji, których dotąd brakowało w obiegu publicznym, czyli realnych cen transakcyjnych. To zmiana systemowa, ważniejsza dla rynku niż mogłoby się wydawać, ale jej wartość zależy od jakości wdrożenia oraz od tego, jak dane będą wykorzystywane – mówią analitycy Cenatorium.