Syndyk nie zabiera mieszkań lokatorom gdy upada spółdzielnia

Śródmiejska Spółdzielnia Mieszkaniowa w Łodzi bankrutuje. Tysiące osób boją się komornika, który z powodu długów spółdzielni może zająć ich majątek. Czy te obawy są uzasadnione?

Jerzy Jankowski:

To sytuacja nie do pozazdroszczenia. Przez nieprzemyślane ?i głupie decyzje inwestycyjne zarządu spółdzielni cierpią tysiące osób. Chciałbym jednak uspokoić spółdzielców. To, że spółdzielnia upada, nie oznacza zaraz, że komornik zapuka do ich drzwi i na poczet długów spółdzielni zajmie telewizor czy środki na ich koncie prywatnym w banku. Za długi spółdzielni członkowie odpowiadają bowiem tylko do wysokości wniesionych przez siebie udziałów członkowskich. Jeżeli było to np. 600 zł, to tylko do tej kwoty.

Nie oznacza to jednak, że syndyk w ogóle nie ma prawa rozporządzać majątkiem spółdzielni. Z czegoś długi trzeba przecież spłacić. Syndyk spienięży więc cały wspólny majątek spółdzielców, czyli np. parkingi, niezabudowane działki itp. Zajmie się także egzekucją zadłużenia spółdzielców, jeżeli zalegają w opłatach za mieszkanie. ?Ma też prawo sprzedać  bloki.

A co z mieszkaniami? Można je sprzedać z lokatorami?

Osoby, które mają odrębną własność lokali, mogą spać spokojnie. To najmocniejszy tytuł prawny. Nikt nie może go podważyć. Tych ze słabszymi tytułami, tj. z własnościowym i lokatorskim prawem do lokalu, chroni z kolei prawo, a konkretnie ?art. 54¹ ustawy o spół?dzielniach mieszkaniowych.

Wspomniany przepis roztacza parasol ochronny także nad najemcami, ale tylko dawnych mieszkań zakładowych, które spółdzielnie przejmowały wraz z lokatorami ?od prywatyzowanych przedsiębiorstw państwowych.

Na czym polega ta ochrona?

Przepis daje posiadaczom mieszkań o statusie lokatorskim, własnościowym, a także najemcom dawnych lokali zakładowych roszczenie o przekształcenie ich praw w odrębną własność. Muszą jednak pamiętać o jednym: nikt nie przyjdzie do nich i nie będzie im tego proponował. Sami muszą złożyć wniosek do syndyka o wykup. Bez tego syndyk nic nie zrobi. Wyjątkiem jest sytuacja osób posiadających własnościowe prawo – one mogą wniosek złożyć, ale nie muszą.

Trzeba pamiętać, że syndyk nie musi informować spółdzielców o przysługujących im uprawnieniach. Członkowie spółdzielni nie mają bowiem prawa pierwszeństwa, lecz roszczenie.

Różnica między nimi jest zasadnicza. W wypadku prawa pierwszeństwa syndyk zawiadamiałby spółdzielców, tak jak to robi np. gmina, informując najemców o prawie pierwszeństwa wykupu zajmowanych przez nich mieszkań. W wypadku roszczenia takiego obowiązku nie ma. Na nieznajomości prawa stracą przede wszystkim spółdzielcy z lokatorskim prawem do lokalu.