Orzekanie o stopniu niepełnosprawności w celu uzyskania statusu osoby niepełnosprawnej reguluje [link=http://www.rp.pl/aktyprawne/akty/akt.spr;jsessionid=2EA487751702E70888259B1DDFC7BFDA?id=257066]ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU Nr 14, poz. 92 ze zm.).[/link]

[srodtytul]Zespół specjalistów[/srodtytul]

Osoba zainteresowana uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (lub opiekun prawny dziecka do lat 16, który ubiega się o orzeczenie o niepełnosprawności) składa wniosek o ustalenie (stopnia) niepełnosprawności do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności.

[b]W skład zespołu wchodzą specjaliści z różnych dziedzin, tj. lekarze, psycholodzy, doradcy zawodowi, pracownicy socjalni, pedagodzy i inni specjaliści uznani za niezbędnych[/b] do rozpatrzenia indywidualnej sprawy osoby zainteresowanej uzyskaniem orzeczenia.

[srodtytul]Znaczna, umiarkowana i lekka[/srodtytul]

Niepełnosprawność podlega stopniowaniu w zależności od stanu naruszenia sprawności organizmu.

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ustala trzy stopnie niepełnosprawności:

- znaczny,

- umiarkowany,

- lekki.

Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.

Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu ze zdolnością, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować za pomocą wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.

Właściwy do rozpatrzenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności przeprowadza postępowanie, w wyniku którego wydaje orzeczenie zaliczające osobę do jednego z wyżej określonych stopni niepełnosprawności. W przypadku dziecka stopni niepełnosprawności się nie nadaje.

Orzeczenie o (stopniu) niepełnosprawności jest dokumentem nadającym osobie status niepełnosprawności i stanowi podstawę do korzystania z ulg i przywilejów przysługujących na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz innych ustaw i przepisów wykonawczych.

[srodtytul]Postępowanie w dwóch instancjach[/srodtytul]

W postępowaniu o zaliczenie do odpowiedniego stopnia niepełnosprawności obowiązuje dwuinstancyjność.

Pierwszą instancją jest powołany przez starostę powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności usytuowany przy powiatowym centrum pomocy rodzinie, o czym przesądza ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Drugą instancją (odwoławczą) w zakresie orzekania o stopniu niepełnosprawności jest Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności powoływany przez wojewodę.

Wojewódzki zespół rozpatruje odwołania od orzeczeń o stopniu niepełnosprawności wydanych w pierwszej instancji. Osoba, która uzyskała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i jest niezadowolona z treści tego orzeczenia, składa odwołanie do wojewódzkiego zespołu orzekającego za pośrednictwem powiatowego zespołu, który orzeczenie wydał.

[b]Decyzja wojewódzkiego zespołu o ustaleniu stopnia niepełnosprawności jest ostateczna.[/b]

Oczywiście zawsze można skorzystać z drogi sądowej i zaskarżyć orzeczenie wojewódzkiego zespołu do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Postępowanie sądowe w sprawach orzekania o stopniu niepełnosprawności jest wolne od opłat.

[srodtytul]Wniosek zainteresowanego[/srodtytul]

Osoba zainteresowana uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (dla osób dorosłych) lub orzeczenia o niepełnosprawności (dla dzieci) składa wniosek do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności przy powiatowym centrum pomocy rodzinie, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.

[b] Wniosek można również złożyć w miejscu długotrwałego pobytu np. u rodziny czy krewnych, a także w instytucjach takich jak dom pomocy społecznej, szpital czy zakład karny.[/b]

Obowiązkiem zespołu orzekającego o stopniu niepełnosprawności jest rozpatrzenie wniosku osoby w terminie jednego miesiąca od dnia zgłoszenia. Jeżeli konieczne jest przeprowadzenie badań specjalistycznych termin ten zostaje wydłużony do dwóch miesięcy.

[ramka][b]Aktywne uczestnictwo jest wymagane[/b]

Obowiązkiem osoby składającej wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności jest aktywne uczestniczenie w postępowaniu zespołu orzekającego. Powinna ona dostarczyć dokumenty, które pozwolą na określenie stopnia niepełnosprawności.

Zainteresowany jest zawiadamiany o terminie posiedzenia zespołu z co najmniej 14-dniowym wyprzedzeniem. Zawiadomienie powinno pouczać o konsekwencjach niestawiennictwa (zakończenie postępowania bez wydania rozstrzygnięcia).

Jeżeli zainteresowany nie może wziąć udziału w posiedzeniu zespołu ze względu na długotrwałą chorobę, poświadczoną zaświadczeniem lekarskim, przewodniczący zespołu kieruje do jego miejsca zamieszkania (pobytu) lekarza, który dokonuje oceny jego stanu zdrowia. W tym przypadku posiedzenie zespołu przebiega bez udziału zainteresowanego. [/ramka]