Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są kluczowe różnice w skłonności do rywalizacji między osobami leworęcznymi a praworęcznymi?
- Dlaczego leworęczność utrzymuje się w populacji mimo rzadkiego występowania?
- W jaki sposób hipoteza „walki” tłumaczy ewolucyjną przewagę osób leworęcznych?
- Jakie były główne wnioski z eksperymentów badawczych dotyczących zależności między ręką dominującą a współzawodnictwem?
Autorzy artykułu zwracają uwagę, że około 90 proc. ludzi na świecie jest praworęcznych, lewa ręka dominuje u jednej na dziesięć osób w populacji. Co ciekawe, ta proporcja nie zmieniła się od wieków i utrzymuje się na podobnym poziomie niezależnie od szerokości geograficznej. To, że leworęczność występuje stosunkowo rzadko od wielu lat sprawia, że budzi ona ogromne zainteresowanie naukowców. Badacze podejrzewają, że obie cechy (zarówno prawo-, jak i leworęczność) niosą określone korzyści adaptacyjne, które mogły zapewniać ewolucyjną przewagę.
Czytaj więcej
Naukowcy opublikowali pierwszą niezależną ocenę bezpieczeństwa systemu ChatGPT Health. Okazało się, że często nie widzi on pilnej potrzeby zgłoszen...
Skłonność do „walki” przewagą leworęcznych?
Wyniki najnowszego badania dotyczącego lewo- i praworęczności przeprowadzonego przez naukowców z University of Chieti-Pescara we Włoszech zostały opublikowane w czasopiśmie „Scientific Reports”, a ich omówienie znalazło się na portalu Psychology Today.
Jedną z koncepcji tłumaczących, dlaczego leworęczność wciąż utrzymuje się w populacji, jest tzw. hipoteza walki. Zakłada ona, że osoby leworęczne mogą mieć przewagę w sytuacjach, które wymagają rywalizacji, zwłaszcza tych, które wymagają bezpośredniej konfrontacji. Wynika to z tego, że ich działania są mniej przewidywalne dla przeciwników przyzwyczajonych do kontaktu z osobami praworęcznymi.
Z kolei praworęczni mogą osiągać lepsze wyniki w zadaniach wymagających współpracy, np. podczas nauki wykonywania określonych czynności na podstawie sposobu, w jaki robią to inne osoby. Z uwagi na to, że większość nauczycieli jest praworęcznych, uczniowie z dominującą prawą ręką mogą łatwiej przyswajać nowe umiejętności.
Badania rzeczywiście pokazują, że osoby leworęczne mają przewagę w niektórych sportach, takich jak szermierka czy badminton. Jednak aby mogły faktycznie skorzystać z tej przewagi, muszą być mocno nastawione na rywalizację i aktywnie poszukiwać sytuacji konfliktowych lub często brać udział w zawodach.
Czytaj więcej
Najnowsze badania rzucają nowe światło na to, w jaki sposób dieta bogata w oliwę z oliwek wpływa na pracę mózgu. Naukowcy potwierdzili, że chroni o...
Test Edinburgh Handedness Inventory i wnioski z najnowszego badania.
Badanie przeprowadzone przez zespół włoskich naukowców składało się z dwóch eksperymentów, których celem było zbadanie związku między leworęcznością a współzawodnictwem.
W pierwszym eksperymencie wzięło udział ponad 1100 ochotników. Każdy z nich miał za zadanie wypełnić test oceniający preferencję ręki (test Edinburgh Handedness Inventory). Na podstawie wyników wyodrębniono grupy osób silnie leworęcznych (50 osób) i silnie praworęcznych (483 osoby). Uczestnicy wypełnili także kwestionariusze dotyczące osobowości, rywalizacji, depresji i lęku. Analiza danych wykazała wyraźne różnice między tymi grupami w podejściu do współzawodnictwa. Wyniki pokazały, że osoby praworęczne częściej unikają rywalizacji, zwłaszcza gdy wiąże się ona z lękiem. Z kolei osoby leworęczne były bardziej zorientowane na rozwój poprzez współzawodnictwo, co oznacza, że nie tylko częściej angażowały się w rywalizację, ale również traktowały ją jako narzędzie samodoskonalenia.
Czytaj więcej
Biologiczne przyczyny leworęczności zbadał międzynarodowy zespół naukowców.
W drugim badaniu poproszono grupę ochotników z pierwszego eksperymentu do wykonania zadania mającego na celu zmierzenie sprawności manualnej. W tym przypadku nie stwierdzono jednak związku między zdolnościami manualnymi a skłonnością do rywalizacji.
Wyniki badań stanowią kolejny dowód na to, że różnice w posługiwaniu się określoną ręką można wyjaśnić procesami ewolucyjnymi, a to, że większość ludzi jest praworęczna, a mniejszość leworęczna, nie jest przypadkowe.
Lateralizacja mózgu
Z czego wynika leworęczność i praworęczność?
Lateralizacja, inaczej stronność to asymetria czynnościowa prawej i lewej strony ciała ludzkiego, która wynika z różnic w budowie i funkcjach obu półkul mózgowych. Wyraża się np. większą sprawnością ruchową kończyn po jednej stronie ciała, a także rejestrowaniem przez mózg większej liczby bodźców zmysłowych z dominującej strony.
Praworęczność, cecha nawet 90 proc. populacji – to typowa cecha. Osoby praworęczne wykonują większość czynności wymagających dużej precyzji ruchów za pomocą ręki prawej. Praworęczność wynika z silniejszego rozwoju lewej półkuli mózgowej u osób praworęcznych. Z badań wynika, że osoby praworęczne posiadają również znacznie bardziej wykształconą całą prawą część ciała ("prawonożność", "prawouszność", "prawooczność").
Z kolei leworęczność to preferencja wyboru lewej dłoni, wykazującej wyższą funkcjonalność i sprawność niż prawa. Leworęczność wynika z silniejszego rozwoju prawej półkuli mózgu, co objawia się nie tylko częstszym używaniem lewej ręki, lecz także lepszym i sprawniejszym funkcjonowaniem całej lewej strony ciała.
