Ograniczone zarobki emerytów

Przepisy przewidują jednak wiele możliwości uniknięcia tej ewentualności.Zgodnie z art. 104 ustawy emerytalnej przychody (to znaczy kwota brutto przed odprowadzeniem składek i podatku) z umowy o pracę, zlecenia i innych rodzajów działalności zarobkowej stanowiącej tytuł do objęcia ubezpieczeniem społecznym mogą spowodować zmniejszenie lub zawieszenie prawa do wcześniejszej emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy – w zależności od ich wysokości.

Jeśli przychody przekroczą przewidziany w przepisach limit zarobków miesięcznych w wysokości 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia (od 1 grudnia 2007 r. 1892,40 zł), to emerytura zostanie zmniejszona o kwotę przekroczenia tego limitu, nie więcej jednak niż o kwotę maksymalnego zmniejszenia wynoszącą 413,37 zł w wypadku emerytury.

Jeśli kwota przychodu miesięcznego przekroczy 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, czyli od 1 grudnia 2007 r. 3514,50 zł, to prawo do świadczenia zostanie zawieszone całkowicie.

Graniczne kwoty rocznego przychodu w 2007 r. wyniosły:

70 proc. przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w 2007 r. – 22 176,90 zł,

130 proc. przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń w 2007 r. – 41 185,40 zł.

Uwaga! Trzeba pamiętać, że do limitu określonego w przepisach wlicza się nie tylko kwotę przychodów, lecz także świadczenie wypłacane przez ZUS.

Emeryci prowadzący działalność gospodarczą nie muszą się obawiać przekroczenia ustawowych limitów. Zgodnie z przepisami większość osób prowadzących taką działalność składki na ubezpieczenia społeczne liczy od 60 proc. średniego wynagrodzenia (lub od 30 proc. – osoby, które rozpoczęły działalność gospodarczą na preferencyjnych warunkach wprowadzonych od sierpnia 2004 r.). Nie ma więc możliwości, aby ich świadczenie zostało zawieszone, nawet gdyby osiągali znacznie wyższe przychody z prowadzonej działalności gospodarczej.

Emeryci prowadzący działalność gospodarczą mogą jednak zadecydować, czy będą płacić składki na ubezpieczenia społeczne od wyższych kwot. Wtedy zasady dotyczące zawieszania i zmniejszania wysokości świadczenia będzie się stosowało także do nich. Jeśli zadeklarowane dochody przekraczają ustawowe limity 70 lub 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, to świadczenie zostanie zmniejszone lub zawieszone.

Bez wpływu na wcześniejszą emeryturę pozostają przychody z umowy o dzieło, darowizn i zapomóg (np. okolicznościowa wypłata z funduszu świadczeń socjalnych), wynikające z prawa autorskiego i patentowego (honoraria z tytułu działalności twórczej i artystycznej), a także przychody z wynajmu lub dzierżawy nieruchomości lub lokali, pod warunkiem że nie jest to przedmiot działalności gospodarczej. Wyjątkiem jest umowa o dzieło podpisana przez pracownika i wykonywana na rzecz pracodawcy, z której przychód podlega obowiązkowi odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne (art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Uwaga! Należy przypomnieć, że limity zarobków nie obowiązują emerytów, którzy osiągnęli już 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni). Osoby te mogą osiągać przychody w dowolnej wysokości bez konsekwencji w postaci zmniejszenia lub zawieszenia świadczenia.