Teatr Wielki w Łodzi od lat pozostaje jedną z kluczowych instytucji kultury w regionie łódzkim, pełniąc rolę największego i wiodącego ośrodka sztuki operowej i baletowej. Jest miejscem, w którym spotykają się tradycja i nowoczesność, a kultura wysoka staje się ważnym elementem tożsamości miasta i województwa. Działalność teatru wykracza daleko poza prezentację spektakli – obejmuje również edukację, inwestycje infrastrukturalne oraz aktywne uczestnictwo w życiu społecznym. Dzięki temu Teatr Wielki w Łodzi jest instytucją realnie wpływającą na rozwój kultury w regionie, nierzadko goszcząc w mniejszych ośrodkach poza własną siedzibą. W roku 2023 dyrektorem tej szacownej instytucji został znany menedżer i dyrygent Marcin Nałęcz-Niesiołowski. Wraz z Niesiołowskim do Teatru Wielkiego w Łodzi zawitał wyraźny powrót ambitnego repertuaru, a jednocześnie otwarcie na szeroką publiczność. Szczególną troską nowy dyrektor otoczył obszar edukacji i rozwoju widowni. Rychło okazało się, że nowy gospodarz łódzkiej sceny operowej postawił także na pozyskiwanie dodatkowych funduszy poprawiając infrastrukturę i warunki pracy blisko pół tysiąca osób zatrudnionych w Teatrze Wielkim w Łodzi. Warto prześledzić jak wielki postęp dokonał się w funkcjonowaniu drugiej co do wielkości sceny operowej w Polsce.
Działalność artystyczna – serce teatru
Podstawą funkcjonowania Teatru Wielkiego w Łodzi w ostatnich latach stała się bogata i różnorodna działalność artystyczna. Proponowany publiczności wyważony repertuar obejmuje operę, balet, operetkę oraz koncerty specjalne, a także kameralne. Dzięki takiej zaprogramowanej strategii repertuarowej, oferta kulturalna trafia do szerokiego grona odbiorców i każdy nawet najbardziej wymagający widz znajdzie cos dla siebie. Istotnym elementem programu jest zachowanie równowagi pomiędzy klasycznymi dziełami kanonu a nowymi interpretacjami oraz współczesnymi realizacjami. Każdy sezon przynosi premiery, które stają się ważnymi wydarzeniami artystycznymi w skali regionu, a często również kraju.
Dziadek do orzechów. Opowieść wigilijna
Premiery o których było głośno w całej Polsce
Już pierwsza premiera (Faust), jaka odbyła się za nowej dyrekcji przyniosła wyraziste opinie. Między innymi na łamach czasopisma Kultura i Biznes można było przeczytać: „Obecne wystawienie jest pierwszą premierą nowego dyrektora Teatru Wielkiego, którym jest prof. Marcin Nałęcz-Niesiołowski. To wielki spektakl, duże przedsięwzięcie i myślę, że udane.” Na kolejne pozytywne opinie nie było trzeba długo czekać. Szerokim echem odbiła się premiera Raju utraconego Krzysztofa Pendereckiego w listopadzie 2023 roku. I tak autorka bloga Kulturalnie24, Agnieszka Kowarska odnotowała „Raj utracony w reż. Michała Znanieckiego w Teatrze Wielkim w Łodzi to jedna z najciekawszych propozycji teatralnych wśród tych, które w ostatnich czasach instytucja ta zaproponowała łódzkiej publiczności. Zaprezentowany poziom wykonawczy i artystyczny realizacji może zadowolić najwybredniejszego widza.” Premiera dzieła Krzysztofa Pendereckiego stała się okazją do rejestracji pierwszego w historii Teatru Wielkiego w Łodzi pełnowymiarowego nagrania opery w postaci wydawnictwa DVD. Płyta ukazała się z początkiem roku 2024 i zyskała same pochlebne recenzje. Co więcej nagranie doczekało się nominacji do prestiżowej nagrody International Classical Music Awards 2025 w kategorii VIDEO OPERA. Tym samym Teatr Wielki w Łodzi znalazł się w gronie tak prestiżowych scen, jak La Scala, Royal Opera House, Wiener Staatsoper, Bayerische Staatsoper oraz Deutsche Oper. W tym samym roku wyszła także płyta DVD Wieczór baletowy kompozytorów polskich, będąca także pierwszą w historii Teatru Wielkiego w Łodzi płytą z nagraniem spektaklu baletowego.
O Teatrze Wielkim w Łodzi znów stało się głośno w maju 2024 roku. Wtedy odbyła się premiera Romea i Julii Hectora Berlioza z chorografią Sashy Waltz. Nazwisko tej artystki należy do najgłośniejszych na świecie jeśli chodzi o taniec współczesny. Była to pierwsza realizacja tej wybitnej artystki z polskim zespołem. Łódzka premiera przyciągnęła uwagę całej Polski. Jedna z najbardziej znanych i cenionych recenzentek baletowych, Katarzyna Gardzina po premierze napisała „To odważna i doskonała decyzja dyrekcji i kierownictwa baletu Teatru Wielkiego w Łodzi(…) Zarówno zespół baletowy Teatru Wielkiego, jak i chór oraz orkiestra pod batutą Rafała Janiaka poradzili sobie z tym wyzwaniem dobrze lub bardzo dobrze. (…) Cały zespół baletowy zasłużył zresztą na gorące pochwały za precyzję, odnalezienie się w zupełnie nowej dla siebie stylistyce ruchu(…).”
O wysokim poziomie artystycznym decydują zespoły teatru: orkiestra, chór, soliści oraz balet. Stały zespół artystyczny gwarantuje ciągłość pracy, spójność interpretacyjną i możliwość systematycznego rozwoju kompetencji. Artyści Teatru Wielkiego w Łodzi współpracują z uznanymi dyrygentami, reżyserami i choreografami, co pozwala na stałe podnoszenie jakości realizowanych spektakli. Instytucja dba również o rozwój swoich twórców, tworząc im warunki do pracy na najwyższym poziomie. Dzięki temu buduje rozpoznawalność swojej marki i umacnia pozycję Łodzi na mapie kulturalnej Polski.
Edukacja i rozwój widowni – inwestycja w przyszłość kultury
Teatr Wielki w Łodzi konsekwentnie inwestuje w edukację kulturalną i rozwój widowni. Realizowane programy edukacyjne obejmują warsztaty artystyczne, koncerty czy wycieczki, które przybliżają tajniki opery i baletu. Szczególna uwaga poświęcana jest dzieciom i młodzieży. Jedną z pierwszych decyzji dyrektora Nałęcz-Niesiołowskiego było zwiększenie nakładów finansowych i organizacyjnych w obszarze edukacji i rozwoju widowni. W tym względzie Teatr Wielki prowadzi dwutorową strategię. Podstawą jest konsekwentne rozwijanie repertuaru dziecięcego. W każdym sezonie odbywa się jedna premiera familijna. Do tej pory były to: Jaś i Małgosia Humperdincka, Przygody Pinokia Dove’a oraz Dziadek do orzechów. Opowieść wigilijna Czajkowskiego. W planach na czerwiec 2026 jest nowa opera, pisana na specjalne zamówienie Teatru Wielkiego w Łodzi Turkusowy potwór Tomasza J. Opałki. Drugi tor edukacji to koncerty edukacyjne, w szczególności cykl koncertów familijnych Niedzielne poranki muzyczne – autorski pomysł Marcina Nałęcz-Niesiołowskiego, który spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem młodej widowni. W ramach tego przedsięwzięcia najmłodsza publiczność poznaje instrumenty muzyczne, arkana baletu, a także aktywnie uczestniczy w koncertach tematycznych. Tak pomyślana strategia pozwala na pozyskiwanie nowych odbiorców. Edukatorzy i artyści w przystępnej formie wprowadzają dzieci w świat muzyki klasycznej i tańca. Teatr stara się przełamywać stereotypy związane z kulturą wysoką, pokazując ją jako dostępną i atrakcyjną. Łącznie w latach 2023-2025 ze wszystkich form edukacji skorzystało ponad 41 tysięcy młodych widzów. Nowością w tym sezonie, był Piknik familijny, który odbył się na początku sezonu przed siedzibą teatru. Dla jednych było to spotkanie ze światem teatru dobrze już znanym, dla innych początek wielkiej, fascynującej przygody. W miłej atmosferze na świeżym powietrzu całe rodziny mogły wziąć udział w różnych aktywnościach, jak i wysłuchać koncertów działających przy Teatrze Wielkim w Łodzi chórów: Chóru Dziecięco-Młodzieżowego i Łódzkiego Chóru Teatralnego Verdiana oraz występów zaproszonych na piknik dzieci i młodzieży ze szkół muzycznych i szkoły baletowej w Łodzi. Ta forma spędzania wolnego czasu, rodzinnie na świeżym powietrzu, również przypadła do gustu łódzkiej publiczności o czym świadczyło bardzo duże zainteresowanie tą formą wypoczynku.
Warsztaty edukacyjne
Wielomilionowe inwestycje – rozwój infrastruktury i zaplecza technicznego
Rozwój artystyczny nie byłby możliwy bez systematycznych inwestycji. Teatr Wielki w Łodzi realizuje modernizacje budynku i sceny, poprawiając komfort widzów oraz unowocześniając technologię sceniczną. Dzięki temu możliwa jest realizacja coraz bardziej wymagających spektakli.
Poprawa warunków pracy artystów i zespołów technicznych, zakup nowoczesnego sprzętu przekładają się bezpośrednio na jakość prezentowanych produkcji. Finansowanie tych działań pochodzi ze środków samorządowych, ministerialnych oraz funduszy zewnętrznych, a stabilne wsparcie finansowe jest kluczowe dla długofalowego rozwoju instytucji.
Wraz z nastaniem dyrekcji Marcina Nałęcz-Niesiołowskiego ruszył także szereg wielomilionowych inwestycji w infrastrukturę. Flagowy projekt inwestycyjny to „Adaptacja i modernizacja przestrzeni Teatru Wielkiego w Łodzi wraz z zakupem sprzętu i wyposażenia”. W tej realizacji inwestycji przewidziano działania w m.in. następujących obszarach: przebudowa, remont konserwatorski oraz zmiana sposobu użytkowania części kondygnacji podziemnej istniejącego budynku, wymiana okien na zasceniu budynku głównego, modernizacja dwóch wejść do budynku wraz z ich dostosowaniem dla osób ze szczególnymi potrzebami, renowacja wrót do dźwigów towarowych w budynku głównym, wymiana desek na scenie głównej Teatru Wielkiego w Łodzi, modernizacja pomieszczeń w tak zwanej „części administracyjnej” budynku głównego, remont konserwatorski elewacji budynku głównego, modernizacja centralnego ogrzewania w części reprezentacyjnej budynku głównego, zakup sprzętu i wyposażenia do produkcji teatralnej. Całkowity planowany koszt projektu to 48 416 197,34 zł. Dofinansowanie z funduszy europejskich wynosi 31 253 243,10 zł. Projekt będzie realizowany w ramach działania FENX.07.01.Infrastruktura kultury i turystyki kulturowej priorytet FENX.07 Kultura Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.
Ponadto w 2023 roku rozpoczęto modernizację komina scenicznego, wymienione zostały także drzwi i okna w części reprezentacyjnej teatru. Rok 2024 przyniósł z kolei bardzo ważną inwestycję w postaci instalacji fotowoltaicznej na dachu budynku technicznego. Projekt zyskał dotację Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi. Dzięki tej inwestycji teatr zyskał oszczędności energii elektrycznej.
W 2025 roku zakończono remont elewacji komina scenicznego (części niższej w zakresie ścian tynkowanych). Wykonano instalację klimatyzacji w pomieszczeniach pracowni krawieckiej, tapicerskiej, pralni i prasowalni, suszarni, biura magazynu kostiumów w budynku technicznym Teatru, wymienione zostały rury ciepła technologicznego oraz podzespoły wybranych central klimatyzacyjnych. Zmodernizowany został także system monitoringu w budynkach Teatru Wielkiego w Łodzi. Scena zyskała nowe okotarowanie, została także rozpoczęta wymiana automatyki sceny, w tym roku zostały zakupione urządzenia konieczne do wymiany w pierwszym etapie w zakresie tzw. automatyki dolnej tj.: wózków, zapadni i sceny obrotowej oraz wymiany tych elementów. Dzięki dotacji celowej zakupiono również sprzęt komputerowy i specjalistyczne oprogramowanie.
Teatr Wielki w Łodzi złożył 15 wniosków o dofinansowanie w ramach pierwszego naboru z Krajowego Planu Odbudowy. Aż 9 projektów uzyskało wsparcie w postaci grantów w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności dla podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych. Dzięki nim możliwym stało się doposażenie artystów chóru w nowoczesne tablety, a także produkcja filmu z okazji jubileuszu 70-lecia teatru operowego w Łodzi. Ponadto zespół baletu mogli odwiedzić gościnni pedagodzy, wzbogacając i podnosząc umiejętności tancerzy. Wsparcie z KPO pozwoliło także na stworzenie podcastu „Melpomene przy mikrofonie” do udziału, w którym zaproszono nestorów i twórców łódzkiej sceny operowej. Jednym z najciekawszych projektów w ramach realizacji grantów z KPO był miniserial „Sztuczna inteligencja w operze?”. To miniserial internetowy podczas którego dzieci, obserwując przygotowania do premiery opery „Cyganeria”, starały się znaleźć odpowiedź na pytanie, czy sztuczna inteligencja może znaleźć zastosowanie w pracy dyrygenta, śpiewaka lub kostiumografa.
W drugim naborze w 2025 roku zespół Chóru otrzymał dofinansowanie do projektu: ECHO Romualda Twardowskiego w Teatrze Wielkim w Łodzi, nagranie płyty ku pamięci kompozytora przez zespół chóru. Jest to pierwsza w historii płyta Chóru Teatru Wielkiego w Łodzi.
FAUST
Pozyskiwanie sponsorów i mecenat kultury
Ważnym elementem funkcjonowania teatru jest współpraca z biznesem. Wsparcie sponsorów i mecenasów kultury umożliwia realizację ambitnych projektów artystycznych i uzupełnia finansowanie publiczne. Formy współpracy obejmują sponsoring spektakli i wydarzeń specjalnych. Dla sponsorów zaangażowanie w działalność Teatru Wielkiego w Łodzi oznacza budowanie prestiżu oraz wizerunku społecznej odpowiedzialności. Obecność marki w przestrzeni kultury wysokiej sprzyja pozytywnemu odbiorowi i wzmacnia relacje z lokalną społecznością. Dzięki staraniom dyrektora Marcina Nałęcz-Niesiołowskiego, Teatr podpisał umowy o współpracę z takimi firmami, jak: PZU, który od dwóch lat jest Mecenasem Teatru, a partnerami instytucji są: Totalizator Sportowy, Volvo Nova, Sieć kwiaciarni Skrzydlewska oraz Taxi Rydwany Miasta. Dzięki współpracy z Fundacją LOTTO im. Haliny Konopackiej powstał portal edukacyjny „Z muzyką na wesoło”. Natomiast współpraca z Fundacją PZU przyniosła dofinansowanie do projektu „Jedziemy do opery”. Dzięki temu projektowi ponad 400 dzieci z odległych regionów województwa łódzkiego mogło odwiedzić pierwszy raz w życiu teatr operowy i wziąć udział w warsztatach „Opera na poduchach”.
Perspektywy na przyszłość
Teatr Wielki w Łodzi jest instytucją o ogromnym znaczeniu dla rozwoju kultury w regionie. Łączy działalność artystyczną z edukacją, inwestycjami i aktywnością społeczną, tworząc nowoczesny model instytucji kultury. Przed teatrem stoją kolejne wyzwania związane z rozwojem repertuaru, pozyskiwaniem nowych widzów i dalszą modernizacją infrastruktury. Dzięki konsekwentnej strategii i wsparciu otoczenia Teatr Wielki w Łodzi ma wszelkie predyspozycje, by także w kolejnych sezonach pozostawać liderem życia kulturalnego regionu.
Link do strony operalodz.com
Materiał Promocyjny
