Czy zwykły obywatel ma szansę na wygranie sporu sądowego z przedsiębiorcą dysponującym dużymi zasobami finansowymi i sztabem prawników? Teoretycznie przewagę ma druga strona, istnieje jednak wiele instrumentów prawnych, które pozwalają konsumentom ją zniwelować. Jednym z nich jest istotny pogląd w sprawie, który może wydać prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

To nowe narzędzie wprowadzone do polskiego prawa w kwietniu dzięki nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów.

Jest to pisemne stanowisko, w którym UOKiK przedstawia swoje argumenty dotyczące sprawy toczącej się przed sądem. Może być wydane z inicjatywy Urzędu, na wniosek strony postępowania lub sądu. To rozwiązanie przypomina instytucję amicus curiae (pol. przyjaciel sądu) znaną z prawa rzymskiego. Urząd dzieli się wiedzą i dorobkiem orzeczniczym z Temidą.

Przyjaciel sądu może w tym przypadku być także przyjacielem obywatela. Każdy konsument, który prowadzi spór sądowy z przedsiębiorcą, może zwrócić się o pomoc do UOKiK.

Warto jednak pamiętać, że nie zawsze będziemy mogli wydać istotny pogląd. Urząd może zabrać głos, jeżeli przemawia za tym interes publiczny. Czyli sprawa nie może być indywidualnym problemem składającego wniosek, ale być ważna także dla wielu innych osób czy gospodarki. Nie będziemy zatem włączać się np. w spór dotyczący odrzuconej reklamacji obuwia.

Pogląd dotyczy tylko konkretnej sprawy.

Dotychczas dwukrotnie wydaliśmy istotny pogląd w sprawie. W obu przypadkach wnioskodawcami byli frankowicze procesujący się z mBankiem. Ich pozwy dotyczyły klauzul, które w nieprecyzyjny sposób ustalały przesłanki, od których zależała zmiana oprocentowania (w jednym i drugim pozwie) oraz na podstawie których waloryzowano kwotę kredytu (tylko w drugim pozwie).

Naszym zdaniem, które przedstawiliśmy sądowi, zakwestionowane postanowienia są niedozwolone i mogą powodować nieważność całej umowy. Sąd weźmie ten pogląd pod uwagę, choć oczywiście nie jest nim związany. Chciałbym podkreślić, że nie wypowiadaliśmy się co do istoty kredytów we frankach szwajcarskich. Pogląd zawsze dotyczy jednej, konkretnej sprawy. W dotychczasowych przypadkach przedmiotem sporu była kwestia klauzul abuzywnych, które ustalały oprocentowanie, wysokość pożyczki i miesięcznej raty. Dlatego wypowiedzieliśmy się tylko na ten temat.

W kolejce czeka kilka kolejnych wniosków, przede wszystkim dotyczących branży finansowej oraz jeden w sprawie ochrony konkurencji. W myśl zasady, że państwo służy obywatelowi, zachęcamy konsumentów, żeby zwracali się do UOKiK o wydanie istotnego poglądu w ich sprawie.

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Należy przy tym jednak pamiętać, że musi ona dotyczyć wspomnianego przeze mnie wcześniej interesu publicznego.

Autor jest prezesem UOKiK