Zarówno Komisja Europejska, jak i Europejski Bank Centralny wielokrotnie podkreślały swoje przywiązanie do kryteriów z Maastricht i niechęć do zmiany reguł, szczególnie w czasach kryzysu. – Nie ma najmniejszych szans na złagodzenie kryteriów wejścia do strefy euro – mówił kilka tygodni temu Jose Barroso w odpowiedzi na apele ekonomistów i rządów niektórych nowych państw UE. Jak podkreślał przewodniczący KE, prawdopodobieństwo uzgodnienia zmian kryteriów jest zerowe.
Wczoraj rzecznik Komisji Europejskiej powiedział, że stanowisko Brukseli się nie zmieniło. I przekonywał, że Unia pomaga państwom spoza strefy euro, bo podwoiła swój fundusz na kłopoty z bilansem płatniczym (z 25 do 50 mld euro) i dołożyła 100 mld euro do funduszy MFW.
Przeciwnicy łagodzenia kryteriów powołują się na argumenty ekonomiczne – ryzyko wprowadzania do strefy euro niestabilnego kraju – ale też polityczne i prawne. Zmiana reguł wymaga zmiany traktatu, a ta zgody wszystkich państw członkowskich. Widząc, jakie problemy napotyka ratyfikacja traktatu lizbońskiego, przez długi czas nikt w UE nie będzie proponował nowych zmian. – Trudno będzie osiągnąć zgodę wszystkich. A nawet jeśli, to trwałoby to bardzo długo – mówi „Rz” Zsolt Darvas, ekspert Instytutu Bruegel w Brukseli.
Można jednak zastanowić się nad inną interpretacją niektórych kryteriów. Najprościej byłoby zmienić interpretację warunku inflacyjnego. Traktat mówi tylko, że kraj kandydujący może mieć inflację nie wyższą niż 1,5 pkt proc. od średniej w trzech najlepszych pod tym względem krajach UE. Zwykło się uznawać, że najlepsze to kraje o najniższej inflacji.
– Jeśli EBC ma cel inflacyjny na poziomie 2 procent, to nie można mówić, że najlepszy jest kraj z inflacją np. 1-procentową – zauważa Darvas.
