Jak polscy mleczarze przegapili szansę na dalszą sprzedaż do Chin

W grudniu 2025 r. Ministerstwo Handlu Chin (w skrócie MOFCOM) opublikowało decyzję wstępną w sprawie dochodzenia antysubsydyjnego dotyczącego importowanych produktów mlecznych pochodzących z Unii Europejskiej. Tym aktem nałożone zostały na 64 imiennie wymienione unijne przedsiębiorstwa cła (które obowiązują od 23 grudnia ubiegłego roku) w przedziale od 21,9 proc. do 29,7 proc. oraz 42,7 proc. na pozostałe inne unijne firmy, sprzedające do Chin. Wszyscy polscy eksporterzy (bez wymieniania ich nazw w decyzji) zostali objęci najwyższą stawką. Każdy eksporter z UE, poza wymienioną powyżej taryfą celną, musi do niej doliczyć jeszcze stawkę bazową w wysokości 8 proc. W przypadku polskich firm łączna stawka celna wynosi teraz 50,7 proc. To znacząco obniża konkurencyjność polskich produktów, ale tak nie musiało się stać.

Obecni i nieobecni w rozmowach

W sierpniu 2024 r. Ministerstwo Handlu Chin opublikowało komunikat o decyzji o wszczęciu dochodzenia antysubsydyjnego w sprawie importowanych produktów mlecznych pochodzących z Unii Europejskiej. Jego celem było ustalenie czy badany produkt, wymieniony w treści decyzji był subsydiowany i jaka była wysokość subsydium, czy badany produkt spowodował szkodę dla przemysłu krajowego i jaki był zakres tej szkody, a także ustalenie jaki był związek przyczynowo-skutkowy między subsydium a szkodą.

W komunikacie MOFCOM wskazał dwa rodzaje podejrzanych subsydiów: w ramach Wspólnej Polityki Rolnej UE oraz rządowe programy ośmiu państw członkowskich UE. W tej grupie chińskie ministerstwo nie wskazało Polski. 

W tym samym zawiadomieniu złożono również zaproszenie dla wszystkich zainteresowanych stron (rządów, organizacji branżowych, przedsiębiorstw, importerów, eksporterów) do wzięcia udziału w postępowaniu. Dokładnie została opisana procedura zgłoszenia, wymagane dokumenty i sposób ich złożenia, terminy, sposób dostępu do informacji oraz dane kontaktowe.

Po tym, w następnych miesiącach, MOFCOM opublikował kolejne instrukcje oraz wzory formularzy, które zainteresowane strony musiały wypełnić i złożyć we wskazanym terminie.

Czytaj więcej

Eksport

Ostra chińska decyzja w sprawie eksportu mleka z Unii do Chin

Chińskie Ministerstwo Handlu (MOFCOM) nałożyło wysokie cła na unijnych eksporterów do Chin mleka...

Z uwagi na to, że zarzut Ministerstwa Handlu dotyczył rzekomych subsydiów w Unii Europejskiej, stroną sporu stała się Komisja Europejska, reprezentowana przez Przedstawicielstwo UE w Pekinie. Swój udział zgłosiła również European Dairy Association (EDA), której członkami są cztery polskie mleczarskie organizacje branżowe.

Polski rząd pisemnie ustosunkował się do przedmiotu dochodzenia, a w całym dochodzeniu działał (i wciąż działa, bo dochodzenie jeszcze trwa) poprzez Przedstawicielstwo UE w Pekinie.

Swój udział zgłosiło kilkudziesięciu unijnych producentów mleka zarazem będących eksporterami do Chin. Wsparły ich krajowe organizacje branżowe. Wśród wymienionych uczestników nie było żadnego przedstawiciela polskich mleczarskich organizacji branżowych czy polskich przedsiębiorstw mleczarskich eksportujących do Chin.

Finał dochodzenia już w lutym

Grudniowa decyzja nie kończy dochodzenia. Ostateczne orzeczenie zostanie podjęte do 21 lutego 2026 r., bo do tej daty wydłużono całe postępowanie. Komisja Europejska oraz poszczególne rządy w interesie swoich przedsiębiorstw prowadzą negocjacje z chińskim rządem. Choć MOFCOM nałożył już cła w grudniu, to ostatecznie mogą one być niższe. Tak się stało w przypadku unijnej wieprzowiny. Z pewnością nie zostaną zniesione w ogóle, chyba że Komisja Europejska zmieni zdanie w sprawie ceł na chińskie samochody elektryczne.

Będzie bitwa o unijny kawałek chińskiego rynku

Jeśli w ostatecznej decyzji Ministerstwa Handlu cła zostałyby utrzymane na obecnym poziomie, to import z Unii Europejskiej do Chin dla chińskich odbiorców będzie kosztowny, a wręcz nieopłacalny, co utoruje drogę innym globalnym eksporterom, takim jak producentom ze Stanów Zjednoczonych.

Czytaj więcej

Eksport

Chiny mocno osłabiły plany sektora wołowego państw Mercosur

Nie ma radości w branży agro w strefie Mercosur w związku ze zgodą Rady Unii Europejskiej na zawa...

Na kryzys łakomym okiem patrzą również producenci z Nowej Zelandii, którzy obecnie są pierwszym globalnym dostawcą mleka i produktów z niego na rynek chiński. Jest co przejąć, szczególnie segmenty produktowe, których eksplorację rynkową prowadzili unijni producenci. Chodzi o sery, masło czy śmietanę. W tym segmencie polscy producenci zrobili wiele. Podobne ambicje mają australijskie firmy. Również producenci z Wielkiej Brytanii widzą swoją szansę. Tak wynika z analiz opublikowanych przez brytyjską branżę mleczarską.

Okazja właśnie minęła

Opis dochodzenia, a szczególnie postępowania dowodowego wskazuje, że ci, którzy w nim wzięli udział mieli niepowtarzalną okazję przedstawienia swojej argumentacji oraz perspektywy na współpracę z chińskim rynkiem. Inną sprawą jest, że urzędnicy MOFCOM ostatecznie nie przyjęli przedstawionych faktów i narracji, które kwestionowały argument subsydiowania.

Z uzasadnienia decyzji wstępnej wiemy również to, jak głęboką wiedzę o unijnym rynku jako całości, jak i poszczególnych rynkach, nie tylko od strony organizacji, ale również od strony prawnej i ekonomicznej mają chińscy urzędnicy.

Czytaj więcej

Eksport

Jakie są bariery dla zagranicznej sprzedaży polskiej żywności?

Wartość eksportu z Polski produktów rolno-spożywczych mogłaby być dwukrotnie większa, gdyby nie p...

W oczy rzuca się to, że unijna produkcja nie została w żaden sposób podważona pod względem jakości i bezpieczeństwa produktów. Przedsiębiorstwa mleczarskie w UE stanowią wręcz elitę w tym zakresie. Ponadto w decyzji MOFCOM podkreślono kilka razy, że ponad jedna trzecia importu do Chin mleka i produktów mleczarskich należy właśnie do unijnej produkcji, a oferta wyróżnia się na tle przykładowo nowozelandzkiej.